Duits elektriciteitsgebouw uit de Eerste Wereldoorlog

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Wervik
Deelgemeente Geluwe
Straat Menenstraat
Locatie Menenstraat zonder nummer, Wervik (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen

Juridische gevolgen

is beschermd als monument Duits elektriciteitsgebouw uit de Eerste Wereldoorlog

Deze bescherming is geldig sinds 09-02-2011.

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Duits elektriciteitsgebouw uit de Eerste Wereldoorlog

Deze vaststelling is geldig sinds 20-09-2010.

Beknopte karakterisering

Typologieelektriciteitscabines
DateringWO I
Tags Eerste Wereldoorlog

Beschrijving

Historisch overzicht

Het gebouw is te zien op een Britse luchtfoto van 5 juni 1917. Het gaat om een vierkant torenvolume met tentdak, waartegen een rechthoekige lagere aanbouw staat met een afgewolfd zadeldak. Het gebouw staat er alleen, van bebouwing er rond is geen sprake. Er zijn enkele wegen en andere lijnstructuren in de omgeving van het gebouw zichtbaar.

Op een schuine luchtfoto van 3 oktober 1918, genomen uit een Britse kabelballon tijdens het geallieerde Bevrijdingsoffensief, is het elektriciteitsgebouw goed te zien. Haaks tegen de aanbouw is nog een lagere aanbouw geplaatst.

Deze laatste vorm stemt wellicht overeen met het perceel 1237O4 op de mutatieschets van 1926, die in de bijhorende staat omschreven wordt als huis sedert 1 januari 1924. Op de mutatieschets van 1920 wordt het gebouw niet getoond, wat niet hoeft te verwonderen daar militaire infrastructuur maar zelden in kadasterplannen opgenomen wordt, tenzij het gebouw een andere functie krijgt.

Na de oorlog wordt het gebouw volgens de huidige eigenaars als woning en kruidenierswinkel gebruikt. Op het toenmalige Minneplein, langs de huidige Menenstraat worden in de eerste na-oorlogse jaren een honderdtal noodwoningen (barakken) opgericht. Een postkaart uit de periode 1919-1921 toont deze barakken, met op de achtergrond het torengebouw van de elektriciteitsvoorziening.

Later voorziet de Geluwse elektricien Camiel Lernout naar verluidt vanuit de toren drie woningen van elektriciteit, langs de Voorhoek en Menenstraat. Hiertoe worden tussen het elektriciteitsgebouw en Voorhoek 41 drie houten elektriciteitspalen geplaatst. Volgens de overlevering zou Lernout samen met onder meer de familie Vandewynckels in de Ieperstraat de eersten zijn die in Geluwe elektriciteit aanleverden.

Beschrijving

Vierkant bakstenen torenvolume met aan de westkant deels bewaarde aanbouw. De bakstenen muren zijn opgetrokken in kruisverband.

Torenvolume onder tentdak met dakpannen. Bovenaan zitten rechthoekige muuropeningen onder een streklaag. Op de begane grond aan de oostkant zit een rechthoekige muuropening. Aan de noordkant zit een lage opening en een oorspronkelijke deuropening, die deels dichtgemaakt is. Ook aan de westkant (kant aanbouw) zat oorspronkelijk een deuropening. IJzeren elementen tegen de buitenmuur, waaronder haken en staven, wijzen op het oorspronkelijk gebruik als elektriciteitsvoorziening.

Het torengebouw bestaat uit twee verdiepingen, van mekaar gescheiden door een plafond uit beton versterkt met stalen balken. De eerste verdieping is bereikbaar via een rechthoekige opening aan westkant, die later verkleind is. Andere rechthoekige openingen in het plafond werden dichtgemaakt. Tegen het betonnen plafond hangt een porseleinen isolator. De oorspronkelijke bakstenen aanbouw aan de westkant van het torenvolume is slechts ten dele bewaard gebleven.

  • DECUYPERE Dirk, private collectie: luchtfoto RFC, 5/6/1917 (© Imperial War Museum); schuine luchtfoto uit kabelballon, 3/10/1918.
  • DOCUMENTATIECENTRUM IN FLANDERS FIELDS MUSEUM, Collectie militaire stafkaarten: Britse militaire stafkaart 28SE, ed. 7A, 27/12/1917.
  • KADASTERARCHIEF WEST-VLAANDEREN, 207: Mutatieschetsen, Wervik, 3de afdeling, 1920/120, 1926/186
  • KONINKLIJK LEGERMUSEUM, Collectie luchtfoto's Eerste Wereldoorlog: nr. 3630 (luchtfoto 12/7/1917 omgeving Menenstraat 31 Geluwe); nummer 18569: luchtfoto 16/8/1918 omgeving Menenstraat 31 Geluwe).
  • Interview Dirk Decuypere met Arthur Capon, 17/7/2009 en met de familie Hoornaert-Capon, 4/6/2009.
  • DECUYPERE Dirk, Het malheur van de keizer. Geluwe 1914-1918. Geluwe, eigen beheer, 1998.

Bron: Beschermingsdossier DW002472

Auteurs: Decoodt, Hannelore

Datum tekst: 2010

Alle teksten

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Menenstraat

Menenstraat (Wervik)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.