Herberg en smidse Sint-Elooi

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Zedelgem
Deelgemeente Loppem
Straat Dorp
Locatie Dorp 11, 11A, Zedelgem (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Zedelgem (geografische inventarisatie: 01-10-2008 - 31-03-2010).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Herberg en smidse Sint-Elooi

Deze vaststelling is geldig sinds 09-11-2011.

is deel van de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Dorpskom Loppem

Deze bescherming is geldig sinds 17-05-1999.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Voormalige herberg en smidse "Sint-Elooi", thans café "ST-ELOOI" (zie uithangbord) en kaasspeciaalzaak "D' OUDE SMISSE" (zie geschilderd opschrift). Gelegen binnen het beschermde dorpsgezicht, de dorpskom van Loppem, beschermd bij M.B. van 17/05/1999.

De herberg en smidse gaan in ieder geval terug tot de eerste helft van de 17de eeuw. De gebouwen zijn gelegen op grond, eigendom van de heerlijkheid Dekenslaten, een leengoed van de deken van Sint-Donaas te Brugge. Dit leengoed vormt een zeer kleine enclave in de dorpskern van Loppem. De bebouwing is afgebeeld op de Ferrariskaart (1770-1778) als diephuis, dwars op het Dorp, eventueel met bijhorend gebouw ten zuiden ervan. Vanaf het einde van de 18de eeuw is de smidse eigendom van de familie Godderis. Philippus Godderis is de eerste 'agent municipal' van de parochie Loppem, die aanvankelijk onder het Franse revolutionaire bewind deel uitmaakt van de gemeente Oostkamp. Hij bekleedt slechts enkele maanden deze functie. Zijn zoon, Jan Godderis, verkoopt in 1837 de smidse aan Augustin Lauwers, de toenmalige Loppemse burgemeester. Jan Godderis blijft smid tot in 1851. Vermoedelijk wordt in deze periode de lage woning met een verdieping opgetrokken en de rotsbepleistering aangebracht. De bebouwing wordt op de Atlas der Buurtwegen (1845) afgebeeld, quasi in U-vorm en palend aan de straat. In 1863 wordt de herberg verkocht aan Louis Vandewalle uit Ruddervoorde (Oostkamp). In 1976 wordt de smidse overgebracht naar een nieuwe werkplaats langs de Steenbrugsestraat. De herbergfunctie blijft tot op heden behouden.

Dubbelhuis (nummer 11) van vijf traveeën onder zadeldak (mechanische pannen), beraapte en roze beschilderde gevel boven een grijze bepleisterde plint. Rechthoekige muuropeningen met vlakke omlijsting op de begane grond en geprofileerd op de verdieping. De vensters hebben oorspronkelijk een grote roedeverdeling en luiken op de begane grond zoals te zien op een foto uit het interbellum. Brede kroonlijst.

De voormalige smidse (nummer 11A) is op de begane grond verbouwd tot winkel. Halfvrijstaande, witbeschilderde en verankerde baksteenbouw onder zadeldak (gesmoorde, Vlaamse pannen). Achteraan enkele lage bijgebouwen onder zadeldaken achter het koor van de Sint-Martinuskerk. In het eerste gebouw twee rondboogvensters.

  • ARCHIEF RUIMTE EN ERFGOED – AFDELING WEST-VLAANDEREN, W/01580.
  • BONDUEL L., het Zedelgem, Veldegem, Loppem en Aartrijke van toen. Een verzameling foto's en prentbriefkaarten aangevuld met beknopte historische gegevens, Brugge, 1983, p. 87.
  • VERVENNE A., Oude hoeven, herbergen en molens en hun bewoners te Loppem, Loppem, 1976, p. 138-140.

Bron: Van Vlaenderen P. & Vranckx M. 2010: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West- Vlaanderen, Gemeente Zedelgem met deelgemeenten Aartrijke, Loppem en Veldegem, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL47, (onuitgegeven werkdocumenten).

Auteurs: Van Vlaenderen, Patricia & Vranckx, Martien

Datum tekst: 2010

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Dorp

Dorp (Zedelgem)

maakt deel uit van Dorpskom Loppem

Beukenweg, Dorp, Rijselsestraat, Stationsstraat (Zedelgem)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.