Pastorie Sint-Martinusparochie

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Zedelgem
Deelgemeente Loppem
Straat Dorp
Locatie Dorp 12, Zedelgem (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Zedelgem (geografische inventarisatie: 01-10-2008 - 31-03-2010).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Pastorie met ommuurde tuin

Deze vaststelling is geldig sinds 09-11-2011.

is beschermd als monument Pastorie Sint-Martinusparochie

Deze bescherming is geldig sinds 17-05-1999.

is deel van de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Dorpskom Loppem

Deze bescherming is geldig sinds 17-05-1999.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Pastorie met ommuurde tuin bij de Sint-Martinuskerk, beschermd als monument bij M.B. van 17/05/1999. Vrijstaand volume met beeldbepalende ligging ten zuiden van de kerk en met voorliggend grasveld. Daterend uit 1757 en verhoogd in 1857.

Historiek. Oorspronkelijk bevindt de pastorie zich verder van de dorpskern op het zogenaamde "Pastoriegoed" (zie "Kasteel van Loppem", Steenbrugsestraat nr. 26A, 26B en 28). Dit is een landgoed van circa 12 ha op "prochyepapen landt" met pastoorswoning en een neerhof waardoor de pastoor in zijn eigen onderhoud kan voorzien. In 1633 blijkt de pastorie in vervallen toestand. Ook omwille van de verre ligging van de kerk vraagt de toenmalige pastoor, Elias Verdick, in 1756 de toestemming van prins Karel van Lotharingen, landvoogd van de Nederlanden, om het goed te verkopen. Hij bouwt in 1757 een nieuwe pastorie vlakbij de kerk en verkoopt het domein aan Clément de Potter die er een landhuis bouwt.

De pastorie heeft aanvankelijk één bouwlaag. Pastoor Petrus Vandemaele verhoogt de pastorie in 1857 met een verdieping.

Beschrijving. Dubbelhuis van vijf traveeën onder schilddak (mechanische pannen) met links een lage aanbouw onder half schilddak (Vlaamse pannen). Bepleisterde en witbeschilderde voorgevel boven een donkere plint. Verhoogde begane grond met hoekpilasters en puilijst in de vorm van een casement. Rechthoekige muuropeningen met vlakke omlijstingen op de grond en geprofileerd op de verdieping, met mascarons als sluitsteen. Boven de deur twee gevelstenen respectievelijk van de verschillende bouwfases en met opschrift "E. VERDICK/ 17 PASTOR 57" en "E. VANDEMAELE/ PASTOR/ ANNO 1857". Bewaard schrijnwerk, vensters met grote roedeverdeling, deur met cassettes en bovenlicht met pijlvormig traliewerk, blauwhardstenen buitentrap en smeedijzeren trekbel. Vlaggenmasthouder bij het centrale venster op de verdieping. Witbeschilderde achtergevel met zeven traveeën, begane grond met hoekketting en muuropeningen met vlakke omlijsting en mascarons als sluitstenen. Op de verdieping eenvoudige rechthoekige vensters. Zijgevels met venster op de verdieping.

Interieur met 18de-eeuwse plattegrond getypeerd door een centrale gang, links en rechts uitgevend op twee opeenvolgende kamers. Zwartmarmeren vloer afgewisseld met witte tegels, sokkellambrisering met rechthoekige casementen.

Eenbeukige kelder onder tongewelf, bepleisterd en versierd met cirkelmotief, vloer met rode plavuizen en bakstenen trap.

Kamers op de begane grond met sobere, 18de-eeuwse aankleding. Eetplaats links vooraan met eenvoudige, beschilderde schouw en vierledige muurkast tegen het beschot van de keldertrap.

Salon links achteraan op nagenoeg vierkante plattegrond met afgeronde hoeken, sokkellambrisering met rechthoekige casementen. Stucbepleistering versierd met rank- en loofwerk. Salon achteraan rechts versierd met 19de-eeuwse stucwerk (plafond en schouwboezem) en eenvoudige schouw met empire-inslag. Het salon vooraan rechts met sobere aankleding.

Zolder van vier traveeën met kopbalkgebinte (pen-en-gatverbinding) en brede plankenvloer.

Ommuurde pastorietuin deels ingenomen door de begraafplaats.

  • ARCHIEF RUIMTE EN ERFGOED – AFDELING WEST-VLAANDEREN, W/01580, W/01582.
  • CORNILLY J., Monumentaal West-Vlaanderen. Beschermde monumenten en landschappen in de provincie West-Vlaanderen. Deel II: Arrondissementen Brugge, Diksmuide, Oostende en Veurne, Brugge, 2005, p. 272.
  • VERVENNE A., DHONDT A., Geschiedenis van Loppem, Loppem, 1974, p. 83, 137.
  • VERVENNE A., De parochie Sint-Martinus te Loppem, Loppem, 1980, p. 72, 99.

Bron: Van Vlaenderen P. & Vranckx M. 2010: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West- Vlaanderen, Gemeente Zedelgem met deelgemeenten Aartrijke, Loppem en Veldegem, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL47, (onuitgegeven werkdocumenten).

Auteurs: Van Vlaenderen, Patricia & Vranckx, Martien

Datum tekst: 2010

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Dorp

Dorp (Zedelgem)

maakt deel uit van Dorpskom Loppem

Beukenweg, Dorp, Rijselsestraat, Stationsstraat (Zedelgem)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.