Kasteel Ronceval en aanhorigheden

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Pittem
Deelgemeente Pittem
Straat Sint-Jozefsstraat
Locatie Sint-Jozefsstraat 11, 12, Pittem (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Pittem (geografische inventarisatie: 01-03-2009 - 30-06-2010).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Kasteel Ronceval en aanhorigheden

Deze vaststelling is geldig sinds 09-11-2011.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Kasteel "Ronceval" of "Ronseval" en conciërgerie/ koetshuis, uit het laatste kwart van de 19de eeuw, gelegen op de grens met Tielt, met hoofdtoegang langs de Meulebeeksesteenweg in Tielt.

Historiek. Het kasteel wordt op oude postkaarten en een verkoopsadvertentie vermeld als kasteel "Ronseval", tijdens de 20ste eeuw tevens bekend als "Kasteel van Tielt" of "Kasteel Berghoek".

Het kasteel wordt samen met een koetshuis/ conciërgerie volgens literatuur gebouwd circa 1885, volgens kadastergegevens in 1895. Bouwheer was baron Adile-Jacques Mulle de Terschueren (Tielt, 1857 – Brussel, 1932), doctor in de rechten, advocaat aan het Hof van Beroep in Brussel en actief in de nationale en plaatselijke Tieltse politiek. Hij behoort tot de conservatief katholieke familie Mulle de Terschueren en is de kleinzoon van Emile-Pierre die in Tielt het *huis "Mulle de Terschueren" laat optrekken (zie Ieperstraat nrs. 44-48).

Gedurende de Eerste Wereldoorlog zijn er hoge Duitse officieren gelegerd, die in Tielt hun hoofdkwartier hebben gehuisvest. Achter of op het kasteel stonden zoeklichten en afweergeschut. Na de familie Adile-Jacques Mulle de Terschueren, werd het kasteel van 1920 tot 1925 bewoond door Emile Bosschaert de Bouwel. Perceelswijzigingen geregistreerd bij kadaster in 1926 wijzen mogelijk op een (her)aanleg van het park of de padenstructuur. Vanaf 1925 is het kasteel eigendom van Prosper van Ginderdeuren, textielfabrikant uit Aalst. In de Tweede Wereldoorlog dient het kasteel als hoofdkwartier van het VIIde legercorps en de Etat-Major, tijdens de laatste dagen van de achttiendaagse veldtocht.

Beschrijving. Een plaatsbezoek werd niet toegestaan. Beschrijving op basis van archieffoto's (1977) en oude postkaarten (circa 1900-1930).

Kasteel (nr. 11) in eclectische stijl (voornamelijk neorenaissance), met een symmetrische gevel in bak- en zandsteenstijl, van zeven/ vijf traveeën en twee bouwlagen onder een steil leien afgeplat schilddak, ten westen geflankeerd door een torentje van drie bouwlagen op een cirkelvormige grondplan. Gemarkeerd middenrisaliet onder apart schilddak, voorzien van een portiek op het gelijkvloers en groot dakvenster onder gebroken fronton, getypeerd door een opeenvolging van zuilen/ pilasters uit de Dorische, Ionische en Korinthische orde. Rechthoekige vensters gevat in een witstenen omlijsting, op de verdieping voorzien van oren en een siersluitsteen. Tevens gebruik van witsteen voor de zuilen, pilasters, balustrade boven de portiek en voor de banden, cordonlijsten, dakkapellen, hoekblokken en de gemarkeerde en geprofileerde schoorsteenvolumes. Vier grote dakkapellen omlijst door pilasters, met hoofdgestel en driehoekig fronton. Twee bijkomende kleine zolderdakkapellen. Schilddaken bekroond door sierlijke metalen vorstkammen. Geprofileerde houten kroonlijsten. Samengestelde torenspits, bestaande uit een koepel en lantaarn, bekroond door een onderbroken smalle, meerzijdige spits.

Ten noorden daarvan de conciërgerie met koetshuis (nr. 12), van één bouwlaag, opgetrokken in eenzelfde stijl, in rode baksteenbouw met natuurstenen hoekkettingen en omlijstingen, onder dakenspel van steile leien schilddaken met vorstkammen en zoldervensters met fronton. Haaks bijgebouw onder zadeldak, geflankeerd door serre.

Kasteeldomein op golvend terrein, gekenmerkt door twee onregelmatig gevormde graszones, waarvan het westelijke aansluitend op het kasteel, het oostelijke voorzien van een vijver aan zuidzijde, en omringd door parkbosgordels met onder meer zomereik en beuk. Gewijzigde en ontdubbelde parktoegang.

  • ARCHIEF RUIMTE EN ERFGOED - AFDELING WEST-VLAANDEREN, fotoarchief.
  • KADASTERARCHIEF WEST-VLAANDEREN, 207: Mutatieschetsen, Pittem, 1895/12.
  • ARICKX V., Geschiedenis van Pittem, Pittem, 1951, p. 23-24.
  • MARTENS W., Mei 1940. De regio Tielt in de vuurlinie, Tielt, 2003, p. 148.
  • VANDERMEULEN J., Thielt 1914-1918. Strategische hoogte voor Hertogen en Prinsen, Tielt, 2008, p. 140-141.
  • VERMEULEN J., Oude foto's van Pittem en Egem, Pittem, 2003, 2 delen.

Bron: Devooght K. & Santy P. 2010: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Pittem met deelgemeente Egem, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL49, (onuitgegeven werkdocumenten).

Auteurs: Devooght, Kristien & Santy, Pieter

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Sint-Jozefsstraat

Sint-Jozefsstraat (Pittem)

is gerelateerd aan Kasteelhoeve

Sint-Jozefsstraat 10, Pittem (West-Vlaanderen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.