erfgoedobject

Eclectisch burgerhuis

bouwkundig element
ID: 213717   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/213717

Juridische gevolgen

  • is aangeduid als vastgesteld bouwkundig erfgoed Eclectisch burgerhuis
    Deze vaststelling is geldig sinds 29-03-2019

Beschrijving

Burgerhuis in eclectische stijl, volgens de bouwaanvraag van 1905 gebouwd in opdracht van Ch. Claes, makelaar in reuzel, die later dat jaar ook het aanpalende pand liet optrekken. Op basis van de opvallende stilistische verwantschap met het gebouw Murdoch in de Coquilhatstraat uit 1902, waarvan bepaalde details als de waterlijsten en de lateien identiek zijn, kunnen beide panden wellicht worden toegeschreven aan architect Jan Jacobs. Claes verkreeg al in 1904 een bouwvergunning voor dit perceel, de allereerste niet alleen in de Arthur Goemaerelei maar ook in de gehele verkaveling, waarvan echter geen gebruik werd gemaakt. Het pand behoort desondanks tot de allereerste gebouwen die in de nieuwe wijk tot stand kwamen.

De rijwoning in halfopen bebouwing, met een gevelbreedte aan de straat van drie ongelijke traveeën en een vrijwel blinde zijgevel, omvat een souterrain en twee bouwlagen onder een zadeldak (leien). Opmerkelijk is dat bij de bouwaanvraag in 1907 voor de tweewoonst die het pendant vormt, door de bouwmaatschappij Vooruitzicht een identiek gevelplan werd ingediend, waardoor de aanpalende woningen nummers 27 tot 33 een symmetrisch ensemble zouden vormen. Bij de realisatie van dat pand werd hier echter van afgeweken.

Het gebouw is opgetrokken in baksteenbouw verwerkt met natuursteen, op een arduinen plint. Het decor vermengt op ingehouden wijze invloeden van de Engelse cottagestijl en de art nouveau, wat onder meer tot uiting komt in het typische profiel van de waterlijsten en lekdrempels, de lateien op kraagstenen, de dakkapellen en het houtbeschot in de top van de zijgevel. De asymmetrische compositie van de voorgevel legt de klemtoon op de brede zijtravee, die boven de kroonlijst doorloopt in een puntgevel. Deze hoofdtravee, die de belangrijkste vertrekken van de woning groepeert, wordt op de begane grond gemarkeerd door een driezijdige erker. Op de bovenverdieping sluit hier een breed korfboogvenster bij aan, met een smeedijzeren balkon. De geveltop is pittoresk versierd met een tweezijdig erkertje op een bewerkte console, bladvoluten en een topstuk met obelisk. Verder neemt het verdiepte rondboogportaal een centrale positie in. Opvallend is de kleurrijke art-nouveaufries in sgraffito of mozaïek onder de kroonlijst, met een repetitief patroon van bomen in bloei. Een gelijkaardige fries siert het nr. 61, ontworpen door Jacobs in 1907. Het houten schrijnwerk van de deur en de vensters met kleine roeden in het bovenlicht, en een smeedijzeren poortje dat de doorgang naar de tuin afsluit zijn bewaard, in tegenstelling tot het voortuinhek dat werd verwijderd.

De plattegrond volgt vermoedelijk de typologie van de stadsvilla, georganiseerd rond het centrale trappenhuis met bovenlicht, en met de keuken in het souterrain. De indeling van de begane grond veronderstelt verder een kleine spreekkamer bij de inkom, en een suite van salon en eetkamer, met mogelijk een veranda of overdekt terras bij de tuin.

  • Stadsarchief Antwerpen, bouwdossiers 1905#565, 1904#2079.

Bron     : Braeken J. & Hooft E. 2011: Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie Antwerpen, Stad Antwerpen: Jan Van Rijswijcklaan, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen ANT3, (onuitgegeven werkdocumenten).
Auteurs :  Braeken, Jo
Datum  : 2011


Relaties

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Eclectisch burgerhuis [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/213717 (Geraadpleegd op 17-08-2019)