Watermolen Stalse Molen

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Beringen
Deelgemeente Koersel
Straat Stalse Molenstraat
Locatie Stalse Molenstraat 20, Beringen (Limburg)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Beringen (actualisaties: 05-09-2007 - 07-09-2007).
  • Adrescontrole Beringen (adrescontroles: 30-10-2007 - 30-10-2007).
  • Inventarisatie Beringen (geografische inventarisatie: 01-01-1981 - 31-12-1981).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Watermolen Stalse Molen

Deze vaststelling is geldig sinds 01-02-2018.

is beschermd als monument Watermolen Stalse Molen

Deze bescherming is geldig sinds 28-12-1994.

is beschermd als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Watermolen Stalse Molen: omgeving

Deze bescherming is geldig sinds 28-12-1994.

Beschrijving

Voormalige watermolen op de Zwarte Beek. Mooie ligging op het einde van een eikendreef. Achter de molen liggen de twee grote molenvijvers. Bakstenen gebouwen onder zadeldaken (Vlaamse pannen), uit de tweede helft van de 19de eeuw, gegroepeerd rondom een rechthoekig erf. De noordelijke vleugel omvat: een laag schuurtje van twee traveeën; het woonhuis, een dubbelhuis van vijf traveeën en twee bouwlagen; een molenhuis van vier traveeën. Het molenhuis schijnt ouder te zijn dan de andere gebouwen en dateert mogelijk uit de eerste helft van de 19de eeuw. Steekboogvormige muuropeningen zoals in het woonhuis. Buitenwerk in vervallen staat aanwezig: van het houten onderslagrad zijn de spaken gebroken en het rad is dooreengevallen; vermolmde molenboom (met ingewerkte ijzeren trap), waarop achtkantige gietijzeren spakenkop (deels nog met vierkante schroefbouten). Van het binnenwerk is het houten staande werk door middel van inscriptie 1684 gedateerd. Gaande werk: houten kamrad drijft via een rondsel met spillen een koppel stenen aan; een ESM-electromotor (driefasen, 220/380 V, 12 pk bij 1410) zorgde voor aandrijving van een recent (20ste-eeuws) koppel maalstenen, dat rechts van het oude stel opgesteld stond.

Aan de overzijde van de beek bevindt zich een tweede molenhuis van vier traveeën. Slagmolen waarvan het binnenwerk aan het Openluchtmuseum van Bokrijk werd uitgeleend. Op de westelijke zijde, lage stallingen van zes traveeën, voorzien van steekboogvormige muuropeningen en een haakse bergruimte ten zuiden. Ten zuiden, de dwarsschuur, die thans gedeeltelijk afgebroken is. Drie traveeën in wit overkalkt stijl- en regelwerk met lemen vullingen op een gepikte plint met bakstenen stoel. Zij- en achtergevel in baksteenbouw vernieuwd. Aan de rechterzijde afgewolfd zadeldak.

Bron: Schlusmans F. met medewerking van Gyselinck J., Linters A., Wissels R., Buyle M. & De Graeve M.-Ch. 1981: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Limburg, Arrondissement Hasselt, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 6N1 (A-Ha), Brussel - Gent.

Auteurs: Schlusmans, Frieda

Datum tekst: 1981

Relaties

maakt deel uit van Koersel

Koersel (Beringen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.