Neoclassicistische huizenrij

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Deelgemeente Berchem
Straat Pretoriastraat
Locatie Pretoriastraat 12-18, Antwerpen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Herinventarisatie Zurenborg (Antwerpen) (inventarisatie: 01-07-2013 - 30-06-2015).

Juridische gevolgen

is deel van de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Zurenborg: deel Berchem

Deze bescherming is geldig sinds 10-01-1980.

Beschrijving

Bouwmeester E. Horckmans ontwierp in 1897 deze gevarieerde rij van vier burgerhuizen in opdracht van de Naamlooze Maatschappij voor het bouwen van burgerhuizen in het Oostkwartier. Deze in 1886 opgerichte bouwmaatschappij had als doel de woningbouw in Zurenborg te organiseren en nam daarvoor verschillende architecten onder de arm om reeksen huizen te bouwen in de gewenste stijl. Horckmans, wonende in Zurenborg, was als bouwmeester zeer actief in de wijk, nadat hij in de jaren 1870 had gewerkt op het Zuid, de wijk die toen in volle ontwikkeling was. De ontwerpen die we van hem kennen zijn allemaal neoclassicistische, vrij gestandaardiseerde woningen. De combinatie van vier woningen tot een ensemble is een vaak voorkomende vorm van reeksbouw op het eind van de 19de eeuw. De centrale woningen zijn doorgaans iets anders en hoger uitgewerkt dan de twee flankerende, identieke woningen.

De vier woningen tellen twee/drie traveeën en twee bouwlagen onder een zadeldak. De bepleisterde en geschilderde lijstgevels hebben een hardstenen plint, geprofileerde houten kroonlijst en rechthoekige muuropeningen.

Nummers 12 en 18 zijn identiek en spiegelend, met op de begane grond een indeling met een deur en twee vensters, en op de verdieping twee vensters die met hun vlakke omlijsting duidelijk afsteken tegen de imitatievoegen van het parement. Het lijstwerk, de kordonlijst en de doorlopende onderdorpels benadrukken de horizontaliteit van de gevels.

De twee middelste woningen (14-16) steken met hun kroonlijst iets boven de andere huizen uit. Deze twee huizen springen in het oog door de accentuering van de verdieping met een balkon en fronton boven het deurvenster, een element dat bij nummer 16 werd verwijderd. Nummer 14 is gedeeltelijk ontpleisterd.

Het schrijnwerk van deze vier woningen is deels bewaard.

  • Stadsarchief Antwerpen, Bouwdossiers, 1897 # 440.
  • S.N. 2013: Herwaarderingsplan Zurenborg, deel II: Inventaris, 103-106.

Bron: -

Auteurs: Hooft, Elise

Datum tekst: 2014

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Pretoriastraat

Pretoriastraat (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.