Ensemble in art-decostijl van de Berchems Bouwhandel

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Deelgemeente Berchem
Straat Pretoriastraat
Locatie Pretoriastraat 78-80, Antwerpen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Herinventarisatie Zurenborg (Antwerpen) (inventarisatie: 01-07-2013 - 30-06-2015).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Ensemble in art-decostijl van de Berchems Bouwhandel

Deze vaststelling is geldig sinds 29-03-2019.

is deel van de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Zurenborg: deel Berchem

Deze bescherming is geldig sinds 10-01-1980.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Dit ensemble van twee meergezinswoningen in art-decostijl werd in 1927 ontworpen in opdracht van de N.V. Berchemse Bouwhandel door architect Charles Wuyts, die de huisarchitect was van dit bedrijf.

De hypotheek-, krediet- en spaarkas "Berchemse Bouwhandel" werd opgericht in 1909 en had als hoofdactiviteit de oprichting van gebouwen. Het bedrijf liet in de periode 1910-1930 honderden huizen optrekken, waarvan een groot deel in Zurenborg. In de Pretoriastraat bijvoorbeeld, vinden we zes bouwdossiers terug van de maatschappij. Het gaat om burgerhuizen en meergezinswoningen in alle toen gangbare stijlen. Er worden zowel eigentijdse ontwerpen getekend, in cottagestijl of art deco, als woningen die er door hun conventionele neoclassicistische gevels 19de-eeuws uitzien.

De woningen in dit ensemble van 1927 hebben drie bouwlagen en drie traveeën onder platte bedaking. De lijstgevels kregen een hardstenen plint, een houten kroonlijst op klossen en een parement van rode baksteen met gecementeerde speklagen. Elke gevel werd verlevendigd met een driezijdige bakstenen erker op de eerste verdieping, die bij nummer 80 de twee linker traveeën inneemt, en bij nummer 78 gevelbreed is uitgewerkt. Op de begane grond zijn de twee woningen identiek, maar spiegelend ontworpen, met rechthoekige deur en vensters. De bovenverdieping is bij nummer 80 onregelmatig uitgewerkt, daarbij de indeling van de eerste verdieping volgend met drie smalle vensters boven de erker, en een breder venster in de deurtravee. Op nummer 80 wordt de regelmatige indeling van de begane grond herhaald in de bovenverdieping. Afwerking en schrijnwerk gaaf bewaard bij nummer 80; bij nummer 78 werd de balkonleuning vernieuwd, net als het schrijnwerk van de deur en de ramen op de verdiepingen.

De plattegrond van de woningen volgt de klassieke 19de-eeuwse standaarden, met een gang met trappenhuis in de deurtravee, waarnaast zich de enfilade van salon, eetkamer en veranda bevindt. In de achterbouw een keuken, pomphuis en wc. Deze indeling wordt op elke bouwlaag herhaald, wat de originele indeling in drie appartementen weergeeft.

  • Stadsarchief Antwerpen, Bouwdossiers Berchem, 961 # 9482.
  • S.N. 2013: Herwaarderingsplan Zurenborg, deel II: Inventaris, 114-115.

Bron: -

Auteurs: Hooft, Elise

Datum tekst: 2014

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Pretoriastraat

Pretoriastraat (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.