Eclectisch burgerhuis van Joseph Baeckelmans

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Deelgemeente Berchem
Straat Waterloostraat
Locatie Waterloostraat 65, Antwerpen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Herinventarisatie Zurenborg (Antwerpen) (inventarisatie: 01-07-2013 - 30-06-2015).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Eclectisch burgerhuis van Joseph Baeckelmans

Deze vaststelling is geldig sinds 29-03-2019.

is deel van de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Zurenborg: deel Berchem

Deze bescherming is geldig sinds 10-01-1980.

Beschrijving

Deze eclectische burgerwoning werd samen met de vier aansluitende woningen in de Guldenvliesstraat 60 en 62-66 gerealiseerd als een heterogeen, eclectisch ensemble naar ontwerp van Joseph Baeckelmans. Hij maakte het bouwdossier op in 1903 voor de Naamlooze Maatschappij voor het bouwen van burgershuizen in het Oostkwartier.

Joseph Baeckelmans trad in de voetsporen van zijn vader Frans en oom Lodewijk Baeckelmans en ontwierp woningen in fantasierijke bouwstijlen voor de hogere burgerij. Zijn carrière werd heel snel afgebroken: hij werd in 1915 in Schaarbeek terechtgesteld voor spionage voor het verzet. Van zijn hand zijn in Zurenborg een aantal burgerhuizen in eclectische, neorenaissance- en art-nouveaustijl bewaard.

Deze vier woningen ontwierp hij in opdracht van de Naamlooze Maatschappij voor het Bouwen van Burgerhuizen in het Oostkwartier. De maatschappij was in 1886 opgericht om Zurenborg te ontwikkelen tot woonwijk voor de hogere middenklasse. De maatschappij bouwde voor eigen rekening tal van modelwoningen en –ensembles, in samenwerking met verschillende bouwmeesters, om op die manier de bouw van woningen door privé-investeerders te stimuleren. Ook was het duidelijk de bedoeling om aan te sturen op de keuze voor rijk uitgewerkte, eclectische ontwerpen. Zowel Joseph als Frans en Lodewijk Baeckelmans werkten samen met de maatschappij voor de realisatie van modelprojecten.

De woning in de Waterloostraat is de minst opvallende van het ensemble van vier. Het huis telt drie traveeën en drie bouwlagen onder een zadeldak. De lijstgevel combineert het materiaalgebruik van de art nouveau met een eenvoudige, neoclassicistische gevelopbouw. Geel bakstenen parement met kleurrijke accenten door het siermetselwerk in de fries en de banden, in afwisselend witte en rode geglazuurde baksteen. Vrij gestandaardiseerde gevelopbouw. Lage plint in blauwe hardsteen, met twee rechthoekige, betraliede keldervensters. Houten kroonlijst op modillons, kordonlijsten en doorlopende onderdorpels, rechthoekige muuropeningen die regelmatig over de gevel zijn verdeeld. Nadruk op de centrale travee door een natuurstenen erker met smeedijzeren balkonleuning.

Segmentbogige muuropeningen op de begane grond, met rollaag in rood-witte baksteen. Op de eerste verdieping, een natuurstenen erker met neoclassicistische decoratie, geflankeerd door twee smalle rechthoekige vensters. Boven, drie rechthoekige vensters met in de korfboogvelden rood-wit siermetselwerk. Het schrijnwerk van de deur is bewaard: dubbele deur met eenvoudig paneelwerk. Het schrijnwerk van de vensters is allemaal nieuw.

  • Stadsarchief Antwerpen, Bouwdossiers, 956 # 2651.
  • S.N. 2013: Herwaarderingsplan Zurenborg, deel II: Inventaris, 269.

Bron: -

Auteurs: Hooft, Elise

Datum tekst: 2015

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Waterloostraat

Waterloostraat (Antwerpen)

is gerelateerd aan Ensemble in art nouveau

Guldenvliesstraat 62-66, Antwerpen (Antwerpen)

is gerelateerd aan Neo-Vlaamserenaissance-winkelhuis

Guldenvliesstraat 60, Antwerpen (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.