Lakenhal

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Gent
Deelgemeente Gent
Straat Botermarkt
Locatie Botermarkt 17, 18, Gent (Oost-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Gent (actualisaties: 01-01-2006 - 24-09-2007).
  • Adrescontrole Gent (adrescontroles: 25-09-2007 - 25-09-2007).
  • Inventarisatie Gent (geografische inventarisatie: 01-01-1976 - 31-12-1983).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Lakenhal

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

is beschermd als monument Lakenhal

Deze bescherming is geldig sinds 28-12-1936.

is deel van de aanduiding als unesco werelderfgoed kernzone Belfort, lakenhal en Mammelokker

Deze aanduiding is geldig sinds 04-12-1999.

is deel van de aanduiding als unesco werelderfgoed bufferzone Belfort, lakenhal en Mammelokker: buffer

Deze aanduiding is geldig sinds 04-12-1999.

Beschrijving

Ter vervanging van de oude Lakenhal op de Hoogpoort tegenover het stadhuis, werd in 1425 begonnen met de bouw van een nieuwe Lakenhal aanleunend tegen de oostzijde van het Belfort. Handelsgebouw in Brabantse gotische stijl naar ontwerp van Simon Van Assche. In 1445 werd het werk wegens geldgebrek stop gezet; slechts zeven traveeën van het elf traveeën lange gebouw waren uitgevoerd. Het houten beschot dat de zevende travee afsloot werd in 1654 definitief door een bakstenen muur vervangen. In 1890 werden de restauratiewerken aangevangen, steunend op de bewaarde oude plannen, onder leiding van architect A. Van Assche, J. De Waele en Ch. Van Rysselberghe. De dubbele trap aan de zuidgevel die in 1716 weggenomen was werd in 1892 terug geplaatst. Deze trap is afgesloten met een smeedijzeren gotische borstwering die deels oorspronkelijk is (15de eeuw). In 1903 werden vier traveeën toegevoegd aan de noordzijde en was het oorspronkelijke 15de-eeuws ontwerp voltooid. Sinds 1899 was de lange oostgevel ontmanteld, door sloping van de Sint-Jansen de Regnessestraat; in 1903 werd de oude cipierswoning naast de stadsgevangenis aan de westgevel afgebroken, waardoor Lakenhal en Belfort met de bijhorende stadsgevangenis volledig vrij kwamen te staan. Toen de lakenhandel in de loop van de 17de eeuw in verval geraakte werd de hal door de aartshertogen in 1613 toegewezen als vergaderplaats aan de schermersgilde Sint-Michiel, functie die zij tot nu toe behield; voorts restaurant en dienst voor toerisme.

Opgetrokken op rechthoekige plattegrond, uit blauwe hardsteen en witte kalkzandsteen; drie bouwlagen onder zadeldak (leien) met op beide zijden elf getrapte dakvensters en elf houten dakkapellen. Vier hoeken eindigend op uitkragend octogonaal hoektorentje met geajoureerd omlopend balkon en met hogels versierde spits. Zuidgevel: puntgevel van vijf traveeën geleed door waterlijsten en versierd met blindnissen en pinakels; dubbele bordestrap leidt naar ingang in middentravee van tweede verdiepingen: twee korfboogdeuren ingeschreven in spitsboog, met hogels en kruisbloem versierde booglijst op halfzuiltjes; boogveld met blind traceerwerk. Spitsboogvensters met afzaat en gotische tracering. Driehoekige geveltop bekroond met kruisbloem. Oostgevel: elf traveeën brede lijstgevel geschoord door steunberen met dubbele versnijding, horizontale geledingen gemarkeerd door waterlijsten en afgelijnd door blinde borstwering met traceerwerk. Gelijkvloerse verdieping - lager den huidige straatniveau - aangegeven door vierkante vensters met bolkozijn; tweede hoge geleding met gotische spitsboogvensters met afzaat, kruiskozijn, blind boogveld met driepas; derde lage geleding met zelfde vensters als benedenverd. Noordgevel, puntgevel uit het eerste kwart van de 20se eeuw grotendeels naar analogie met zuidgevel opgetrokken; segmentboogdeur leidend naar de overwelfde benedenzaal waar twintig zuilen met knopkapiteel het kruisribgewelf schragen dat bij de restauratie van 1890 herschilderd werd. De marktzaal van de tweede bouwlaag werd versierd met schilderingen van Armand Heins in het vierde kwart van de 19de eeuw.

Bron: Bogaert C., Lanclus K. & Verbeeck M. met medewerking van Linters A. & Dambre-Van Tyghem F. 1976: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Stad Gent, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 4NA, Brussel - Gent.

Auteurs: Bogaert, Chris; Lanclus, Kathleen & Verbeeck, Mieke

Datum tekst: 1976

Relaties

maakt deel uit van Botermarkt

Botermarkt (Gent)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.