Bedevaartsoord Kruiskensberg

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Nijlen
Deelgemeente Bevel
Straat Kruiskensbaan
Locatie Kruiskensbaan zonder nummer, Nijlen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Nijlen (actualisaties: 27-03-2007 - 27-03-2007).
  • Adrescontrole Nijlen (adrescontroles: 06-11-2006 - 06-11-2006).
  • Inventarisatie Nijlen (geografische inventarisatie: 01-01-1997 - 31-12-1997).
Links

Juridische gevolgen

is beschermd als monument Bedevaartsoord Kruiskensberg

Deze bescherming is geldig sinds 09-06-1998.

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Kruiskensberg

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beschrijving

Oude bedevaartplaats waarvan de oorsprong zou opklimmen tot de 13de eeuw. Kapel van 1861, ijzeren kruis van 1864, opgericht begin 1865 en zeven omringende kapelletjes met een kruisweg uit 1895, gelegen op een hoogte met aan de voet vijf waterputten van 1691, als symbool van de wonden van de gekruisigde Christus.

Hoogdag voor de kapel was de bedevaart van Goede Vrijdag met tezelfdertijd een jaarmarkt. Volgens de legende ontstond het bedevaartsoord toen een schaapherder circa 1260 van koorts genas door de heilzame werking va het water uit de bron op de Lieve-Vrouweheide te Bevel, als aandenken plaatste hij een houten kruis op de berg waar debron ontsprong. In 1691 werd de bron van de bedevaartplaats omgevormd tot vijf waterputten.

Centrale, neoclassicistische kapel van twee traveeën + portiek onder zadeldak (nokrichting parallel aan de straat, kunstleien), opgericht in 1861 zie inscriptie). Rechthoekige, witgeschilderde baksteenbouw met portiek op bruin geschilderde Dorische zuilen. Betraliede korfboogvensters met ijzeren roeden en deur in een bruin geschilderde omlijsting met bekronend kruismotief. Bepleisterden beschilderd interieur met tongewelf.

Rondom de kapel: zeven witgeschilderde spitsbogige, kruiswegkapelletjes van 1895 met telkens afbeeldingen van twee staties in spitsboognissen.

Vóór de kapel: monumentaal kruisbeeld op hoge, beschilderde sokkel met in het Latijn en in het Nederlands een spreuk van Joannes Chrysostomus als opschrift, tevens vermelding van de oprichter (F. Le Grelle) en het bouwjaar (MDCCCLXIV).

Ten zuiden van de kapel: vijf, lager gelegen, stenen waterputten met arduinen dekstenen en ten zuidwesten moderne natuurstenen piëta van 1961, gesigneerd Jos Jacobs.

  • LIEKENS L., Beknopte geschiedenis van Kruiskensberg, Reeks geschiedenis Berlaar en omgeving, 3, 1904, herwerkte uitgave door DE SUTTER T., 1977.
  • S.N., Bedevaartvaantjes uit de provincies Antwerpen en Limburg, Tentoonstellingscataloog, Volkskundemuseum Antwerpen, 18 februari-3 juli 1983, 26-27.

Bron: Kennes H. & Steyaert R. 1997: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Antwerpen, Arrondissement Mechelen, Kantons Duffel - Heist-op-den-Berg, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 13N4, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Steyaert, Rita

Datum tekst: 1997

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Kruiskensbaan

Kruiskensbaan (Nijlen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.