Gildehuis Wijnschroedershuis

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Alternatieve naam Kraankinderentehuis
Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Gent
Deelgemeente Gent
Straat Kleine Vismarkt, Kraanlei
Locatie Kleine Vismarkt 2-4, Kraanlei 2, Gent (Oost-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Gent (actualisaties: 01-01-2006 - 24-09-2007).
  • Adrescontrole Gent (adrescontroles: 25-09-2007 - 25-09-2007).
  • Inventarisatie Gent (geografische inventarisatie: 01-01-1976 - 31-12-1983).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Gildehuis Wijnschroeders- of Kraankinderentehuis

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

is beschermd als monument Gildehuis Wijnschroedershuis

Deze bescherming is geldig sinds 03-09-1981.

is deel van de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Patershol en omgeving

Deze bescherming is geldig sinds 03-09-1981.

Beschrijving

Oud gildehuis der Wijnschroeders of Kraankinderen midden 18de eeuw deels gesloopt en na verbreding van de Kraanlei in 1755 heropgebouwd: tezelfdertijd werden nieuwe kaaimuren aangelegd. Reeds in de tweede helft van de 18de eeuw werd het gildehuis gesplitst in twee woningen waaronder rechts herberg "de Nantes" die tot begin 20ste eeuw bleef bestaan. Wijnschroedershuis volgens archiefstukken in 1755 opgetrokken naar ontwerp van architect David 't Kindt (1699-1770); herenhuis in rococostijl met brede voorgevel uitziend op de Leie van elf traveeën en twee bouwlagen oder mansardedak (Vlaamse pannen, leien en zinkplaten), gedateerd MDCCLV door middel van goudkleurige letters midden op de fries van de brede voorgevel. Bepleisterde en witgeschilderde lijstgevel begrensd door geblokte hoekpilasters en bekronend driehoekig fronton boven de vijf middentraveeën. Rechthoekige vensters omlijst met platte banden en kordons. Geaccentueerde middentravee begrensd door geblokte penanten, oorspronkelijk met toegangsdeur thans tot venster verbouwd: de hardstenen rondboogomlijsting op neuten en versierd met imposten, sluitsteen en rocailles bleef echter behouden; deurvenster van de tweede verdieping verfraaid met smeedijzeren balkonleuning met rococomotieven. Hoofdgestel met gelede architraaf, ter hoogte van middenrisaliet rustend op zes rocailleconsoles, onversierde fries en kroonlijst; fronton met oculus en rococoversiering. Twee oeil-de-boeufs flankeren fronton.

Zijgevel op Kleine Vismarkt, thans dienst doende als voorgevel. Bepleisterde en witgeschilderde lijstgevel van vijf traveeën begrensd door geblokte hoekpilasters en drie traveeën breed middenrisaliet bekroond met gebogen fronton met oculus en rococoversiering. Op tweede bouwlaag afwisselend rechthoekige en spiegelboogvormige vensters in fijn geprofileerde omlijsting; middenvenster gevat in rechthoekige nis. Gekornist hoofdgestel met gelede architraaf, onversierde fries en kroonlijst. Gelijkvloerse verdieping op hardstenen plint; in de 20ste eeuw aangepast tot winkelpui in Lodewijk XV-getinte stijl.

Zijgevel uitziend op de Kraanlei; bepleisterde en witgeschilderde lijstgevel van drie traveeën begrensd door geblokte hoekpilasters. Middentravee met deurvenster in vlakke omlijsting en met smeedijzeren leuning, voorts gemarkeerd door geblokte penanten; centrale spiegelboogdeur, in hardstenen geprofileerde omlijsting op neuten, met imposten, met rozetten versierd in de zwikken en gebogen kroonlijst. Hoofdgestel met gelede architraaf, onversierde fries en kroonlijst; dakkapel ter hoogte van middentravee.

Haaks op de achtergevel van het Wijnschroedershuis, het in 1912 gereconstrueerde lokaal van de gilde der Kraankinderen naar ontwerp van architect Amandus Robert Janssens. Naast het lokaal bevond zich tot 1836 een kraan; tot 1857 bezaten de Kraankinders het privilegie om deze kraan te bedienen. Diephuis van twee bouwlagen onder zadeldak (leipannen), benedenverdieping uit einde 16de begin 17de eeuw, bovenverdieping uit de 18de eeuw. Baksteenbouw met verwerking van zandsteen voor plint, vensterkruisen en waterlijsten. Voorgevel: drie traveeën brede trapgevel (8 trappen + topstuk); benedenverdieping met twee rechthoekige deuren en vensters met bovendorpel op consoles onder drie dubbele rondbogen, voorheen op kolommen doch later dichtgemetseld. Bovenvensters met kruiskozijnen en wigvormig ontlastingssysteem. Oostelijke zijgevel: lijstgevel van drie traveeën met getrapt dakvenster (6 trappen + topstuk); plint van zand- en hardsteen. Rechthoekige vensters met kruiskozijnen en wigvormig ontlastingssysteem; beluikte benedenvensters. Dakvenster aan weerszij voorzien van cartouche, voorheen met afbeelding van kraan en attributen van de corporatie der Kraankinderen. Westelijke zijgevel: lijstgevel van drie traveeën met rechthoekige vensters met kruiskozijnen, getrapte dakkapel en steigergat.

  • Stadsarchief Gent, reeks 535, bundel 164, nr. 6.
  • VAN THORENBURG C., Maison des Encaveurs de vin. Inventaire archéologique de Gand, Gent, 1904, p. 344.

Bron: Bogaert C., Lanclus K. & Verbeeck M. met medewerking van Linters A. & Dambre-Van Tyghem F. 1976: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Stad Gent, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 4NA, Brussel - Gent.

Auteurs: Bogaert, Chris; Lanclus, Kathleen & Verbeeck, Mieke

Datum tekst: 1976

Relaties

maakt deel uit van Kleine Vismarkt

Kleine Vismarkt (Gent)

maakt deel uit van Kraanlei

Kraanlei (Gent)

maakt deel uit van Patershol

Ballenstraat, Corduwaniersstraat, Drongenhof, Geldmunt, Haringsteeg, Hertogstraat, Kaatsspelplein, Kalversteeg,...

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.