Wolweverskapel

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Alternatieve naam Klein Vleeshuis
Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Gent
Deelgemeente Gent
Straat Kortedagsteeg
Locatie Kortedagsteeg 10-14, Gent (Oost-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Gent (actualisaties: 01-01-2006 - 24-09-2007).
  • Adrescontrole Gent (adrescontroles: 25-09-2007 - 25-09-2007).
  • Inventarisatie Gent (geografische inventarisatie: 01-01-1976 - 31-12-1983).
  • Project beschermingsdatabank 2013-2016 (beschermingen: 01-01-2013 - 30-06-2016).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Wolweverskapel

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

omvat de bescherming als monument Wolweverskapel
gelegen te Kortedagsteeg 10-14 (Gent)

Deze bescherming is geldig sinds 02-09-1943.

omvat de bescherming als monument Wolweverskapel: keuken
gelegen te Kortedagsteeg 10-14 (Gent)

Deze bescherming is geldig sinds 17-09-1968.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

De Wolweverskapel hoorde bij het godshuis van de wolwevers, een opvanghuis voor oude en zieke wevers. Van het hele complex blijven nu alleen nog de kapel en de keuken over. Het gebouw kreeg doorheen de tijd verschillende nieuwe bestemmingen en doet inmiddels dienst als winkelruimte.

Historiek

De kapel, die in gotische stijl werd opgetrokken, dateert uit de 14de eeuw en stond ten dienste van de gilde van de wolwevers. Het gebouw was toegewijd aan de Heilige Leonardus. De exacte stichtingsdatum is niet gekend, maar de eerste vermelding van de Wolweverskapel duikt op in 1372. De kapel hoorde bij een godshuis (een opvanghuis voor oude en zieke wevers) dat onder meer een dormitorium en een ziekenzaal omvatte. Hiervan zijn echter alleen de kapel en het rechthoekig gebouwtje achter de kapel (het calefactorium ofwel de keuken) bewaard gebleven.

Het gehele dak en de klokkentoren werden gerestaureerd in 1710. Dit werd bekostigd door de 'Broederschap van de Allerheiligsten en Zoeten Naam Jezus', die toestemming van de wolwevers hadden om de kapel te mogen gebruiken voor missen.

De teloorgang van de Wolweverskapel kwam er in 1796, toen de goederen van de wolwevers overgedragen werden aan de Commissie van Burgerlijke Godshuizen (het latere OCMW).

Vanaf de vroege 19de eeuw werd de Wolweverskapel gebruikt voor geheel andere toepassingen:

  • De eerste herbestemming vanaf 1816; omvorming tot verkoopzaal.
  • Herbestemming van 1821 tot 1871; vleeshal waar vleeshouwers hun vleeswaren konden etaleren.
  • Herbestemming van 1883 tot 1894; metamorfose tot Eden-theater, gespecialiseerd in onder andere opérettes en chansonettes.
  • Herbestemming vanaf 1912; ombouwing tot brasserie-cinema-concert 'Café Lé Carillon', de kapel werd opgekleed met gewapend beton.
  • Herbestemming van 1934 tot 1980; Cinema Savoy, plaatsing van valse wanden en vals plafond voor betere akoestiek.

Toen de Wolweverskapel in 1999 werd verkocht, was het oorspronkelijke interieur door de ingrijpende veranderingen van vorige herbestemmingen onherkenbaar geworden. Aangezien de kapel in een commerciële zone ligt, werd beslist om een winkel in de kapel te herbergen. Een karkasrestauratie in 2001-2002 onder leiding van architectenbureau Ro Berteloot herstelde de gevels en daken, waardoor de kapelruimte weer vrij kwam te liggen. In de kapel werden ook reeds gekende muurschilderingen blootgelegd. Door de hoge restauratiekosten besliste de eigenaar om de schilderingen opnieuw af te dekken. Om de schilderingen niet te beschadigen en om de kapelruimte zichtbaar te laten, maakt de winkel gebruik van een vrijstaande constructie zonder de structuur van de kapel ergens te raken. De indeling van de winkel zou bovendien moeten verwijzen naar de traditionele indeling van een kerk, met een centrale ruimte en zijruimten.

Beschrijving

De negen traveeën tellende voorgevel met drie bouwlagen werd omstreeks 1829 gebouwd voor de Wolweverskapel. Vandaag is de gevel in drie ongelijke partijen verdeeld met in het midden de toegang tot de voormalige Wolweverskapel. Het betreft een bepleisterde en beschilderde lijstgevel, verticaal gemarkeerd door een middenrisaliet van drie traveeën met pilasters en imposten en horizontaal geleed door kordonbanden die de rechthoekige vensters met stucomlijsting verbinden. Een eenvoudig hoofdgestel sluit de gevel af. De gewijzigde begane grond bevat moderne winkelpuien.

Achter de oostelijke voorgevel bevindt zich de voormalige Wolweverskapel. Het betreft een bakstenen gebouw onder een steil pannen zadeldak en verdwenen torentje. Oorspronkelijk had het gebouw een vijfzijdig oostelijk koor, heden ingebouwd en voorzien van de bepleisterde 19de-eeuwse lijstgevel in de Kortedagsteeg.

De westelijke puntgevel is vlak en wordt geflankeerd door twee octogonale hoektorentjes met verdwenen bekroning. Er zijn sporen van muuropeningen en de dakhelling van het vroeger aanleunend gebouw en van een spitsboogvenster onder het gedichte oculus.

In de zijgevel worden de traveeën geritmeerd door bakstenen steunberen met dubbele versnijding en hoge spitsboogvensters. De gevelbekroning geschiedt door middel van een geprofileerde stenen kroonlijst.

Aanleunend tegen de westkant bevindt zich een éénlaags rechthoekig gebouw met behouden rondboogdeur en rechthoekige getraliede vensters, het zogenaamde Calefactorium of het enige resterende deel van het godshuis, omvattende een deel van de keuken met bewaarde binneninrichting.

  • Stadsarchief Gent, Atlas Goetghebuer, D.59/F.105Nr. 13-15

Bron: -

Auteurs: Bogaert, Chris; Lanclus, Kathleen & Verbeeck, Mieke

Datum tekst: 2015

Alle teksten

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Kortedagsteeg

Kortedagsteeg (Gent)

omvat Muurschilderingen in de Wolweverskapel

Kortedagsteeg 10-12, Gent (Oost-Vlaanderen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.