Boerenarbeiderswoning in geleemde vakwerkbouw

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Heist-op-den-Berg
Deelgemeente Booischot
Straat Pijpelbossen
Locatie Pijpelbossen 3, Heist-op-den-Berg (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Heist-op-den-Berg (adrescontroles: 11-10-2006 - 11-10-2006).
  • Inventarisatie Heist-op-den-Berg (geografische inventarisatie: 01-01-1997 - 31-12-1997).
  • Project beschermingsdatabank 2013-2016 (beschermingen: 01-01-2013 - 30-06-2016).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Lemen boerenarbeiderswoning

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

is beschermd als monument Woonhuis met stal in geleemde vakwerkbouw

Deze bescherming is geldig sinds 12-12-2002.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Woonhuis met stal, in vakwerk met lemen invulling, onder één zadeldak vermoedelijk uit het begin van de 20ste eeuw.

Gelegen in het gehucht Pijpelheide, tot in het midden van de 19de eeuw nagenoeg onbewoond en gekarakteriseerd door uiterst kleinschalige en sobere lemen huisjes.

Het woonhuis en stal in geleemde vakwerkbouw van één bouwlaag onder een zadeldak is bedekt met Vlaamse pannen. Het bouwvolume op langgerekt grondplan is haaks gelegen op de straat en min of meer georiënteerd volgens de traditionele principes (voorgevel aan de zuidzijde en de stal aan de westzijde). De zuidwestelijke kopgevel is bovenaan voorzien van een pannen bekleding. Het hoofdvolume wordt aan beide uiteinden geflankeerd door lagere aanbouwen onder een lessenaarsdak. Aan de zijde van de schuur omvat deze aanbouw de schob, een open toilet en een vroeger varkenskot, voorzien van een authentieke opgeklampte deur.

Volgens de bewoner dateert het lemen huis van het begin van de 20ste eeuw.

De gevels worden geopend door typerende kleine vensters met kozijnen. De zichtbare stijlen in de voorgevel tonen ter hoogte van de verbindingen met de regels gebeitelde technische merken in de vorm van Romeinse cijfers. Deze merktekens werden vermoedelijk aangebracht door de timmerman ten einde de verschillende onderdelen van het houten geraamte op de grond juist in elkaar te kunnen passen en om het geheel daarna te kunnen rechttrekken.

Interieur

Oorspronkelijke interieurindeling en -inrichting bewaard. Van de typische dubbele haard is slechts één deel integraal behouden; kenmerkend is ook de deels bewaarde aangestampte aarden vloer. Aan de binnenzijde werden de stijlen, oorspronkelijk bestreken met leem, vrijgelegd. Op sommige plaatsen toont zich de opbouw van de wandinvulling, die gekenmerkt wordt door dicht bij elkaar geplaatste stikstokken (interspatie van circa 10 centimeter), zonder vitsroeden waartussen de leem is gestreken.

Bouwfysisch verkeert de geleemde vakwerkbouw in vrij goede staat, op het moment van de bouwopname (maart 2001) was het huis bewoond en werd het regelmatig onderhouden. Het houten geraamte lijkt de visu stabiel. De dakkap en de dakbedekking vertonen op verschillende plaatsen sporen van herstellingen/vervangingen. Houtdegradatie komt voornamelijk voor in de niet bewoonde delen ter hoogte van de houtverbindingen en de voeten van de stijlen. Het leemwerk is grotendeels voorzien van een beschermende afwerklaag.

Bron: Onroerend Erfgoed, digitaal beschermingsdossier DA002340, Geleemde vakwerkbouw in de kantons Heist-op-den-Berg, Herentals en Westerlo

Auteurs: Thiels, Nancy

Datum tekst: 2002

Alle teksten

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Pijpelbossen

Pijpelbossen (Heist-op-den-Berg)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.