Parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw Geboorte en Heilige Cyprianus

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Gent
Deelgemeente Desteldonk
Straat Desteldonkdorp
Locatie Desteldonkdorp zonder nummer, Gent (Oost-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Actualisatie Gent (actualisaties: 01-01-2006 - 24-09-2007).
  • Adrescontrole Gent (adrescontroles: 25-09-2007 - 25-09-2007).
  • Inventarisatie Gent (geografische inventarisatie: 01-01-1976 - 31-12-1983).
  • Project beschermingsdatabank 2013-2016 (beschermingen: 01-01-2013 - 30-06-2016).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw Geboorten en Heilige Cyprianus

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

omvat de bescherming als monument Parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw Geboorte en Heilige Cyprianus: orgel
gelegen te Desteldonkdorp zonder nummer (Gent)

Deze bescherming is geldig sinds 25-03-1980.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Oorspronkelijke éénbeukige naar het oosten georiënteerde kerk van vier traveeën, uit begin 14de eeuw. Koor heropgebouwd in 1541. Na herstellingswerken uitgevoerd in 1582-1592, noodzakelijk door de verwoestingen aangericht door beeldenstorm, werden in 1597 de zijbeuken, het transept en vermoedelijk ook beide westelijke zijkapellen van het transept toegevoegd. Kerk opnieuw gewijd in 1608. Verscheidene herstellingen in de 17de eeuw volgend op plundering of brand. In 1644-1645 onder meer wederopbouw der transeptgevels. Plaatsen van nieuwe vensters, vergroting van transept en vier nieuwe stenen gewelven (transept en zijkapellen?) in 1658. Vernieuwing van het dak en vergroting der puntgevels na de brandschade van 1677. In 1684: herstelling van het koor evenals van de met leien beklede, houten achtkantige kruisingstoren met naaldspits. Volgens kadastergegevens van 1904 werd de kerk bij de restauratiewerken, die vermoedelijk circa 1900 plaats vonden, vergroot. Lettend op het metselwerk werden de zijbeuken hoogstwaarschijnlijk nieuw opgebouwd en werden in de kooroksels de sacristie en een ander dienstgebouw toegevoegd. Volgens archiefstukken werden in 1947-1954 herstellingswerken van de oorlogsschade uitgevoerd naar ontwerp van architect A. Bressers.

Heden driebeukige, pseudo-basilicale kerk van vier traveeën met uitspringend transept en westelijke zijkapellen, rechthoekig afgesloten koor, hoger opgaand dan het schip. Verankerde baksteenbouw met sober, voornamelijk neogotisch voorkomen, onder leien zadeldaken en met achtkantige kruisingstoren voorzien van naaldspits. Sporen van het oude metselwerk (vermoedelijk eind 16de en 17de eeuw): in westelijke puntgevel tussen de versneden steunberen tot aan de topaanzet. Eenvoudig spitsboogportaal in bakstenen profielomlijsting met fraaie gesculpteerde houten deurstolp met barokke figuren en motieven, uit eind 17de eeuw. De onversierde gekoppelde spitsboogvensters in de zijbeuken vervangen duidelijk oorspronkelijk grotere vensters. Vernieuwde laatgotische tracering in het ruim spitsbooglicht van de westgevel. Vooral het koor vertoont merkbare sporen van zijn oude puntgevel; gerestaureerd spitsboogvenster met drieledige tracering onder zandstenen booglijst ter vervanging van een sinds 1824 verdwenen roosvenster uit laatste kwart 17de eeuw. Sinds circa 1900 (?) tegen het koor aangebouwde calvarie onder bepleisterde en beschilderde bakstenen rondboog, met zadeldak en opzij verlicht door een halfrond radvenster.

Gewit kerkinterieur in sobere, classicerende barokstijl. Rondboogvormige scheibogen voorzien van geprofileerde booglijsten rustend op zuilen met vierkante dekplaat. Kruisriboverwelving, ribben en moerbogen aanzettend op diamantkopconsoles.

Mobilair: schilderij "Het Laatste Avondmaal" toegeschreven aan Jacob Jordaens. Geschilderd 18de-eeuws houten hoogaltaar, houten 18de-eeuws Onze-Lieve-Vrouw zijaltaar (noord), 18de-eeuwse eikenhouten koorgestoelte en koorlambriseringen met medaillons van de evangelisten, 19de-eeuwse houten biechtstoel met geschilderde taferelen op de kuip. Een 18de-eeuwse biechtstoel. Marmeren doopvont met koperen deksel (18de eeuw).

  • DE POTTER F. en BROECKAERT J. 1864-1870: Geschiedenis van de gemeenten der provincie Oost-Vlaanderen, reeks I, deel 1, Gent.
  • VANDENBUSSCHE en VAN DEN KERKHOVE C. 1976: Fotorepertorium van het meubilair van de Belgische bedehuizen, Provincie Oost-Vlaanderen, Kanton Gent IV, Brussel, 19-20.

Bron: Bogaert C., Lanclus K. & Verbeeck M. 1983: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Stad Gent, Fusiegemeenten, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 4ND, Brussel - Gent.

Auteurs: Bogaert, Chris; Lanclus, Kathleen & Verbeeck, Mieke

Datum tekst: 1983

Aanvullende informatie

De oudste gedeelten van het orgel dateren van 1627. Eind 18de of begin 19de eeuw werd het orgel getransformeerd door vermoedelijk Van Peteghem en/of Lovaert. Op het bovenste gedeelte van het prospect na is de gehele kast 17de-eeuws. Vrij uniek is de 17de-eeuwse blikken trompet met de typische platte knoppen.

  • Onroerend Erfgoed Oost-Vlaanderen, Beschermingsdossier DO000560, Orgel Onze-Lieve-Vrouw-Geboortekerk (FAUCONNIER A., 1980).

Fauconnier, Antoine (06-05-2015 )

Relaties

maakt deel uit van Desteldonkdorp

Desteldonkdorp (Gent)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.