Herenhuis Beaucarne met tuin

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Oudenaarde
Deelgemeente Ename
Straat Beaucarnestraat
Locatie Beaucarnestraat 9, Oudenaarde (Oost-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Oudenaarde (adrescontroles: 01-02-2008 - 01-02-2008).
  • Inventarisatie Oudenaarde (geografische inventarisatie: 01-01-1996 - 31-12-1996).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Landhuis Beaucarne

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

omvat de bescherming als monument Herenhuis Beaucarne: bedaking
gelegen te Beaucarnestraat 9 (Oudenaarde)

Deze bescherming is geldig sinds 08-03-1995.

omvat de bescherming als cultuurhistorisch landschap Herenhuis Beaucarne: binnenkoer en wintertuin
gelegen te Beaucarnestraat 9 (Oudenaarde)

Deze bescherming is geldig sinds 23-06-1976.

omvat de bescherming als monument Herenhuis Beaucarne: gevels, interieur en druivenserre
gelegen te Beaucarnestraat 9 (Oudenaarde)

Deze bescherming is geldig sinds 23-06-1976.

is deel van de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Dorpskom Ename

Deze bescherming is geldig sinds 08-03-1995.

Beschrijving

Zogenaamd "Huis Beaucarne". Deels in kern opklimmend tot een woning uit de eerste helft van de 18de eeuw, in 1748 aangekocht door J. Beaucarne (1711-1780) die het huis in 1751 met aanzienlijke kosten liet verbouwen. Nadien uitgebreid met een rechts aanpalend pand en geüniformeerd tot een geheel, wellicht circa 1800 of in het eerste kwart van de 19de eeuw. Tot 1945 bezit en bewoond door de vooraanstaande familie Beaucarne van wie verscheidene het ambt van burgemeester van Ename bekleedden.

Uitzonderlijk lange woning van twee bouwlagen en elf traveeën onder zadeldak (pannen, nok parallel met de straat). Een houten dakkapelletje met half schilddak (leien), boven de overgang van de vijfde naar de zesde traveeën. Vrij sober gehouden bepleisterde en witgeschilderde lijstgevel op grijsgeschilderde plint. Twee registers van rechthoekige vensters met luiken en hardstenen lekdrempels. Lichte gevelverspringing tussen de zevende en achtste travee geeft de scheiding aan tussen het woonhuis van 1751 links en een later toegevoegd pand (eveneens zichtbaar in de achtergevel). Zeven linker traveeën met symmetrische dubbelhuisopstand gemarkeerd door een licht uitspringend middenrisaliet van drie traveeën. Gevel met gebogen verloop vanaf de eerste travee tot de centrale deurtravee. Spiegelboogdeur in een geprofileerde hardstenen omlijsting op neuten, afgedekt door een gebogen kroonlijst met gestrekte uiteinden. Gebogen tussendorpel en bovenlicht met waaiervormige tracering. Gevel afgelijnd door hoofdgestel met gelede architraaflijst, vlakke fries en kroonlijst. Poort in de twee voorlaatste travee in het derde kwart van de 20ste eeuw voorzien van hardstenen omlijsting met wapenschild van de abdij van Ename. Hardstenen vroegere straatnaamplaat in tweede travee met opschrift: "Jonkheer / Louis Beaucarneplaats / Burgemeester / 1921-1940".

Bepleisterde en gewitte achtergevel met geblokte pilaster op de scheiding van de samengevoegde huizen. Hoge rondbogige empirevensters op begane grond met bovenlichtverdeling door fijne pijlen. Rechthoekige bovenvensters, van een kleiner formaat in de vier zichtbare traveeën van het oudste woonhuisgedeelte. Rechts grotendeels beglaasde vleugeldeur met geometriserende tracering. Links brede korfboogpoort met blind verdiept boogveld. Geprofileerde daklijst oversneden door een haast vierkant zoldervenster. Midden tegen de plint: buitenkeldertrap onder vlak afgedekte opbouw met raam van decoratief ijzeren hekwerk. Haakse woonvleugel van twee verdiepingen onder afgewolfd pannen zadeldak, vormt de linker begrenzing van de semi-gesloten en deels gekasseide binnenplaats. Gewitte bepleisterde lijstgevel met twee rondbogige opkamervensters in de linker gevelhelft; twee opmerkelijk hoge rechthoekige bovenvensters, evenals de overige bovenvensters reikend tot de geprofileerde daklijst. Te vermelden oorspronkelijke interieurelementen: twee witte marmeren schoorsteenmantels in rococostijl waarvan één met authentieke houten boezembekleding met gesculpteerde ornamenten; houten raamschermen in Lodwijk XV- en XVI-stijl; houten bordestrap tot zolderverdieping met leuning en gesculpteerde trappaal in Lodewijk XIV-stijl; verscheidene 18de-eeuwse binnendeuren met paneeldecoratie onder meer in de pronkkeuken met haard in houten omlijsting met Lodewijk XV-ornamentatie; wandkasten in Lodewijk XVI-stijl en dito imitatie-haard in de opkamer van de haakse woonvleugel; 18de-eeuwse blauw/witte vierkante wandtegels in de keuken; bibliotheek op bovenverdieping met marmeren schoorsteenmantel en bibliotheekkasten in directoirestijl.

Diverse aan de binnenplaats palende voornamelijk bijgebouwen uit de eerste helft van de 19de eeuw met gewitte bepleisterde gevels. Rechtse zijkant met ondiepe constructie van een bouwlaag voorzien van lijstgevel met uitspringend middenrisaliet bekroond door siervazen en geopend door brede boog, thans met volière. Aan weerszij rondbogige nissen met geopende beglaasde bovenlichten. In de linker achterhoek van de binnenplaats tegenover de tuingevel van de woning, voormalig koetshuis met smalle en hoge frontgevel begrensd door pilasters en bekroond door een hoofdgestel met driehoekig fronton. Brede korfboogpoort met blind verdiept boogveld en rondbogig bovenvenster. Langsgevel van elf traveeën met vensterdeuren. Diepe tuin doorlopend tot aan de Abdijsteeg en gedwarst door een beekje, onderdeel van een gracht die minstens sinds de 15de eeuw door de abdij van Ename werd aangelegd vanaf Volkegem langs Te Walle naar het dorp en de abdij in functie van de watervoorziening. Rechthoekige open houten tuinpaviljoen onder pannen zadeldak aan een zijde rustend op gietijzeren zuiltjes.

Met de achtergevel aan de Abdijsteeg palende * druivenserre. Vermoedelijk in de jaren 1770 opgericht als oranjerie of wintertuin, later, (midden 19de eeuw tot derde kwart van de 19de eeuw ?) getransformeerd en verhoogd met druivenserre. Hoog rechthoekig bakstenen gebouw, aan zuidkant met laag hellend beglaasd lessenaarsdak op met beglazing verhoogde voorgevel. Tuingevel heden gewitte bepleisterde lijstgevel, vroeger echter met beschildering in alternerende rode en blauwe verticale banden (zie zichtbaar gelaten fragment links), motief ontleend aan Turkse tenten en eigen aan het modisch exotisme in de West-Europese architectuur in de tweede helft van de 18de eeuw. Symmetrisch opgebouwde voorgevel met hoge toegang in één (rechts) van de uitspringende hoektravee met plat dak. Centraal breed en hoger rondboogvenster geflankeerd door rondboognissen onder oculi, eveneens blindnissen met later toegevoegde karikaturale bustes van gepolychromeerd aardewerk. Twee hoge rondboogvensters onder grote ronde oculus en oversneden door houten zoldering in oostgevel. Neogotisch getinte ijzeren tracering in de rondboogvensters. Overwegend gesloten noordgevel, naast een deur, een klein vierkant raam met houten tralies en een kleine ruitvormige opening enkel voorzien van vensters op bovenste niveau, hoger opgaand dan het vlak afgedekte hoogste deel van het dak met gaanderij. Interessante binneninrichting afgestemd op een doelmatige verluchting en isolatie onder meer met kelderruimte onder het achterste gedeelte met hoger vloerniveau, decoratief beschilderde schuifluiken voor de vensters in zij- en achtergevel. Balklaag van benedenverdieping rustend op slanke houten steunen met hoge vierkante gemetste sokkels. Scheidingswand met gaanderijen tegen de noordmuur geopend met drie registers met van onder naar boven: steekbogen, rondbogen en bovenste niveau met spaarzame kleine rondbogen, bereikbaar met houten trapladders. Houten raamconstructie met steunen voor het leiden van druivenranken op bovenverdieping.

  • BERINGS G., Ename: meer dan een abdij. Historische schets van een dorpsontwikkeling, in Handelingen van de Geschied- en Oudheidkundige Kring van Oudenaarde van zijn Kastelnij en van den Lande tusschen Maercke en Ronne, XXIX, 1992, p. 61.
  • FREDERICQ-LILAR M., Ename en het Huis Beaucarne, in De Woonstede door de eeuwen heen, 23, 1974, p. 6-16.
  • FREDERICQ-LILAR M., De druivenserre van Ename, in De Woonstede door de eeuwen heen, 74, 1987, p. 34-45.

Bron: Bogaert C., Lanclus K., Tack A. & Verbeeck M. 1996: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur Provincie Oost-Vlaanderen, Arrondissement Oudenaarde, Stad Oudenaarde met fusiegemeenten, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 15N1, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Bogaert, Chris; Lanclus, Kathleen; Tack, Anja & Verbeeck, Mieke

Datum tekst: 1996

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Beaucarnestraat

Beaucarnestraat (Oudenaarde)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.