Ter Kruissens molen

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Maarkedal
Deelgemeente Nukerke
Straat Ommegangstraat
Locatie Ommegangstraat 2, Maarkedal (Oost-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Maarkedal (adrescontroles: 31-01-2008 - 31-01-2008).
  • Inventarisatie Maarkedal (geografische inventarisatie: 01-01-1998 - 31-12-1998).
Links

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Korenwindmolen, Ter Kruissens molen

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Ter Kruissens molen. Stenen korenwindmolen aan de straat, vlakbij de hoek met Rijksweg, bovenop de vroeger zogenaamde "Cruys bergh", thans "Mons de la Cruche". Wellicht sinds de 15de eeuw al een molensite. Melding van de molen in midden 16de eeuw (onder meer in 1556 als eigendom van de heer van Ladeuze te Etikhove). Vermoedelijk aanvankelijk alleen oliemolen, nadien waarschijnlijk olie- en graanmolen en tenslotte alleen graanmolen. Bouwjaar onbekend. Vermeld als "hoogmeulen ter Cruycen" in landboek van Nukerke van 1768-1774 doch ontbreekt op de Ferrariskaart (1771-1778). Omschrijving als nieuwgebouwde oliemolen in document van 1831, kan op een heropbouw van de molen kort voordien wijzen; wellicht vervanging van een houten door een stenen windmolen. In werking tot circa 1940. Daarna binnenin aangepast tot woning, als dusdanig in gebruik tot 1979. Uitbating thans niet meer mogelijk wegens onder meer ontbreken van gevlucht, onvolledig binnenwerk en ingeslotenheid door omringende bebouwing. Opeenvolgende molenaarshuizen ten noordwesten (zie Rijksweg nummers 201, 203 en 187).

Gewitte ronde bakstenen grondzeiler met typisch uidak (kunstleien). Twee toegangsdeuren in noordzuidelijke-as. Twee benedenvensters en vier kleinere steekbogige bovenvensters met ijzeren roedeverdeling (steenzolder). Staart onder zadeldakvormige overstek. Dakbekroning met sierlijke ijzeren windwijzer voorzien van geajoureerde letters P I D C op windvaan, verwijzend naar een vroegere eigenaar, Pierre Desclée (misschien de bouwheer ?) die de molen in 1833 verkocht. Maalinrichting volledig verdwenen evenals het gevlucht. Bewaard kruiwerk. Binnenin verbouwd met twee behouden balklagen.

  • Rijksarchief Ronse, Topografisch-historische atlas, nr 795.
  • BAUTERS P., Eeuwen onder wind en wolken. Windmolens in Oost-Vlaanderen, Gent, 1985, p. 289-291.
  • Inventaris van de wind- en watermolens in de provincie Oost-Vlaanderen naar gegevens van het Archief van het Kadaster, in Kultureel Jaarboek voor de Provincie Oostvlaanderen, 1962, Tweede band, XVI, 1963, p. 55-56.
  • VANDEPUTTE J.L.Th., De molens van het arrondissement Oudenaarde, Uit hun geschiedenis, Oudenaarde, 1974, p. 26-28.

Bron: Verbeeck M. & Tack A. 1998: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur Provincie Oost-Vlaanderen, Arrondissement Oudenaarde, Kanton Oudenaarde, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 15N2, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Verbeeck, Mieke

Datum tekst: 1998

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Ommegangstraat

Ommegangstraat (Maarkedal)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.