Klooster en instituut Sint-Franciscus Xaverius

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Kluisbergen
Deelgemeente Kwaremont
Straat Kwaremontplein
Locatie Kwaremontplein 41, Kluisbergen (Oost-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Kluisbergen (adrescontroles: 02-04-2008 - 02-04-2008).
  • Inventarisatie Kluisbergen (geografische inventarisatie: 01-01-1998 - 31-12-1998).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Klooster en instituut Sint-Franciscus Xaverius

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beschrijving

Voormalig klooster en instituut St.-Franciscus Xaverius van de zusters franciscanessen van het Crombeen van Gent, heden bejaardenhome Sint-Franciscus (nummer 41) en wijkafdeling van de vrije basisschool van Berchem (nummer 43). Klooster gesticht en gebouwd in 1902, naast sinds 1879 bestaande parochieschool waarvan zij de verstrekking van het meisjesonderwijs overnamen. In 1903 stichting van ouderlingenverblijf. Toevoeging in 1905 ten zuiden en aansluitend achter het schoolgebouw van een vleugel voor verzorging van ouderlingen, wegens het geringe succes ervan omgevormd tot een kostschool. Vanaf 1907 ook in gebruik voor kinderkolonies van Gentse katholieke scholen. Nog uitbreiding van de gebouwen zuidwaarts in 1914. Kostschool afgeschaft in 1921 en gewijzigd sinds 1922 tot een weldadigheidsgesticht namelijk een rustoord-zomerverblijf, eerst voor zwakke kinderen en vanaf 1924 ook voor dames. Sinds 1987 zogenaamd damenverblijf veranderd in bejaardenhome en daartoe in 1988-89 en 1991 ten zuiden uitgebreid met twee loodrecht gelegen nieuwbouwvleugels; gepaard met gedeeltelijke sloop van het oude complex, behalve van het aanvankelijke klooster met achteraansluitende lagere school. Laatste kloosterzusters vertrokken in 1994.

Nummer 41. Bakstenen kloostergebouw met neogotische inslag, van twee bouwlagen op weinig uitgesproken U-vormige aanleg onder steile snijdende leien zadeldaken; bouwjaar 1902 in wimpel van windwijzer op voorste puntgevel. Westzijde met huidige toegang van bejaardenhome bewaart grosso modo zijn ordonnantie doch ontsierd door lichtrood bakstenen parement wegens oorlogsschade aangebracht in 1947. Dakruitertje en houten dakkapellen verwijderd. Donkere bakstenen straatgevel (noord) en achtergevel (oost) met typische per drie of twee gekoppelde smalle getoogde vensters. Diverse kleine veranderingen en inwendige verbouwingen in het derde kwart van de 20ste eeuw (voornamelijk jaren 1960) naar ontwerp van architect A. Mas. Vroegere kapel op bovenverdieping van zuidvleugel, herkenbaar aan spitsbogig spaarveld van beide puntgeveltoppen met ingeschreven drielicht van hoge lancetvensters; voorts nog aan sierlijk ijzeren topkruis van oostelijke puntgevel. Kapelinterieur van zes traveeën, thans onderverdeeld in kamers; behouden doksaal en spitsbogig houten tongewelf met ribben. Gekleurde glas-in-loodramen door R. Huysman (Ronse), in gedichte vensters van vroegere koorgevel met Heilige Familie, en in venster met medaillon op doksaal.

Nummer 43. Vrije basisschool, in vleugel loodrecht achter en deels behorend bij voormalig klooster. Achterin gelegen schoolgebouw van één verdieping onder twee parallelle zadeldaken (nok parallel aan de straat); voorste deel aanvankelijke parochieschool opgericht in 1879. Vergroot in 1914 door parallel gelegen achteraanbouw met vrijwel analoog volume. Voorgevel met ruime rechthoekige vensters onder I-latei met rozetten, wijziging van 1931. Meerdere veranderingen in 1946 naar aanleiding van herstelling van oorlogsschade onder andere plaatsing van dubbele deur onder luifel en aanpassing van bedaking.

Gent, Klooster der zusters franciscanessen (Crombeen), Archief klooster Kwaremont.

  • SOENS E., Historische schets van het gesticht der EE. zusters Franciscanessen van Gent, geheeten Crombeen, bij het Tweehonderjarig Jubelfeest van zijn Bestaan, St.-Amandsberg, 1915, p. 232-236.

Bron: Bogaert C., Lanclus K., Tack A. & Verbeeck M. 1998: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Oost-Vlaanderen, Arrondissement Oudenaarde, Kanton Ronse, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 15N3, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Lanclus, Kathleen; Tack, Anja & Verbeeck, Mieke

Datum tekst: 1998

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Kwaremontplein

Kwaremontplein (Kluisbergen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.