erfgoedobject

Site Hospice Canfijn

bouwkundig element
ID: 28908   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/28908

Juridische gevolgen

  • is aangeduid als vastgesteld bouwkundig erfgoed Site Hospice Canfijn
    Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009

Beschrijving

Voormalig "Hospice Canfijn" (nummer 62), met Burgerlijk Hospitaal onder het beheer van het Bestuur der Burgerlijke Godshuizen, nu "Burgerlijk Ziekenhuis" (nummer 64-66), en rustoord voor bejaarden (nummer 68). Complex van eclectische gebouwen in decoratieve baksteenarchitectuur opgetrokken in verschillende bouwcampagnes. Recente renovatiewerken onder leiding van ir. architect V. Wouters (Gemeentedienst van België).

Het voormalige "Hospice Canfijn" werd gesticht door de familie Canfijn eind 19de eeuw en opgericht op hun grondgebied zogenaamd "De Windmolen". Het hospice en aanhorigheden werd in 1906 geschonken aan het Bureel van Weldadigheid, die een nieuw hospitaal voor mannelijke en vrouwelijke bejaarden uitbouwde in de periode 1913-1921. Ingehuldigd door burgemeester en dokter O. Delghust. Het hospitaal stond onder leiding van de zusters van Liefde die hun intrek namen in het oude gesticht Canfijn. Latere uitbreidingen in het interbellum door stadsarchitect Albert Massez, onder meer kapel in 1926-29 en bouw van een nieuw rusthuis ten Zuiden van het hospitaal in 1931-32. Eerstesteenlegging van nieuw ziekenhuis in betonnen skeletbouw naar ontwerp van R. Delgutte in 1952.

Nummer 62. Voormalig "Hospice Canfijn". Neogotisch gebouw van elf traveeën en twee onderkelderde bouwlagen onder schilddak (leien, nok loodrecht op de de straat). Eclectisch gebouw van 1896 vermoedelijk naar ontwerp van architect F.-A. Bruneel, ook ontwerper van de nu verdwenen bijhorende hoeve. Opgetrokken uit ter plaatse vervaardigde rode bakstenen. Kelderverdieping met bossage van hardsteen. Met uitzondering van de ordonnantie van het middenrisaliet, identieke voor- en achtergevel. Symmetrische opstand met geaccentueerd vooruitspringend middenrisaliet met puntgevel en twee zijrisalieten met vooruitspringende tuitgevels, afgelijnd door steunberen. Rondboogvormige benedenvensters en getoogde bovenvensters met sluitsteen en gele baksteenbanden ter hoogte der dorpels. Vernieuwd houtwerk. Borstwering versierd met spiegelpanelen en muurankers. Aflijnende boogfries. Middenrisaliet van achtergevel met op verhoogde begane grond blinde rondboogarcade en op bovenverdieping drie spitsbogige vensters van voormalige kapel; geveltop met neogotische blinde travee-nissen. In de naastgelegen tuin, betonnen tuinarchitectuur, onder meer duiventil.

Nummers 64-66. Voormalig "Burgerlijk Hospitaal", opgetrokken van 1913 tot 1921 naar ontwerp van architect M. De Noyette (Gent) in samenwerking met E. De Malander. In grote lijnen U-vormige plattegrond met haakse vertakkingen en kapel gebouwd tegen de achtergevel van de hoofdvleugel. Geel bakstenen gebouw van twee bouwlagen en flankerende vleugels van één bouwlaag onder leien zadeldaken. Contrasterende rode baksteenbanden en speklagen. Gevelopstanden gelijkaardig aan het zogenaamd "Hospice Canfijn". Geaccentueerde portiek haaks aangebouwd tegen middenrisaliet, verrijkt met versneden steunberen en op geveltop stenen beeld van Sint-Elooi. Getoogde vensters met vernieuwd houtwerk onder waterlijstje. Risalieten verticaal belijnd door rondboogvormige travee-nissen.

Hospitaalkapel, in 1929 gebouwd naar ontwerp van A. Massez van 1926, haaks tegen de achtergevel van het middenrisaliet. Eenbeukige kapel van vijf traveeën met vlak afgesloten koor, uitgebreid met sacristie. Traveeën met smalle rondboogvensters gescheiden door versneden steunberen. Veelhoekige dakruiter onder naaldspits.

Witgeschilderd interieur met tongewelven gescheiden door gordelbogen rustend op zuiltjes. Arduinen afsluiting van doksaal. Altaar van gepolijst graniet en één eiken biechtstoel naar ontwerp van A. Massez van 1929. Moderne kruiswegtaferelen van ceramiek. Elf, oorspronkelijk twaalf, glas-in-loodramen met verschillende heiligenfiguren, van de hand van glazenier Ladon, één glasraam is verplaatst.

Nummer 68. Rustoord voor bejaarden, volgens gedenksteen binnenin opgericht in 1931-32 naar ontwerp van stadsbouwmeester A. Massez van 1929. Gevestigd parallelle Hospice Canfijn ten Zuiden van het hospitaal en opgebouwd in een gelijkaardige bouwstijl. Rode baksteenbouw onder zwart pannendak met talrijke dakkapellen. Hoofdingang in middenrisaliet van zuidgevel, arduinen gevelstenen met vermelding "anno/Gasthuis-Hospice/1931".

Nummers 70-76, 78-84, 86-92. Zogenaamd "Apostelhuisjes". Rijen van twaalf kleine eenlaagse bejaardenhuisjes onder doorlopend schilddak (pannen), gebouwd in 1930 ten Oosten van het voornoemde rustoord naar ontwerp van A. Massez.

  • Rijksarchief Ronse, Topografisch-historische atlas, nummers 284, 485, 488, 489, 491, 920.
  • DEPLECHIN-DUSSART H., De familie Canfijn, stichters van het Hospice Canfijn, in Annalen Geschied- en Oudheidkundige Kring van Ronse en van het Tenement van Inde, XXXVI, 1987, p. 163-173.
  • DEPLECHIN-DUSSART H., Het tweede hospitaal van Ronse, 1913-1960, in Annalen Geschied- en Oudheidkundige Kring van Ronse en van het Tenement van Inde, XXXVIII, 1989, p. 123-141.

Bron     : Bogaert C., Lanclus K., Tack A. & Verbeeck M. 1998: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Provincie Oost-Vlaanderen, Arrondissement Oudenaarde, Kanton Ronse, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 15N3, Brussel - Turnhout.
Auteurs :  Bogaert, Chris, Lanclus, Kathleen
Datum  : 1998


Relaties

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Site Hospice Canfijn [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/28908 (Geraadpleegd op 21-11-2019)