Koninklijke Stadsschouwburg

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Brugge
Deelgemeente Brugge
Straat Vlamingstraat, Jakob van Ooststraat, Kuipersstraat, Adriaan Willaertstraat
Locatie Vlamingstraat 29, Jakob van Ooststraat 10, Kuipersstraat 16, Adriaan Willaertstraat 2, Brugge (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Brugge (adrescontroles: 01-11-2007 - 30-11-2007).
  • Inventarisatie Brugge - deel A (geografische inventarisatie: 01-12-1999 - 31-12-1999).
Links

Juridische gevolgen

is beschermd als monument Koninklijke Stadsschouwburg

Deze bescherming is geldig sinds 16-12-1991.

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Koninklijke Stadsschouwburg

Deze vaststelling is geldig sinds 14-09-2009.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

1844: er zijn plannen om de Oude Comedie, gelegen op de hoek van de Robijnstraat en de huidige Adriaan Willaertstraat, te slopen en een nieuw theater te bouwen.

1860: omwille van het reële brandgevaar wordt geopteerd voor een volledig vrijstaande zaal naar het model van de Muntschouwburg in Brussel.

1864: de stad geeft opdracht aan stadsarchitect J.B. Rudd (Brugge) om een ontwerp te tekenen. Het resultaat is een streng gevelontwerp overhellend naar het neoclassicisme. Dit wordt niet goed geacht omwille van de soberheid van de compositie. Verschillende architecten worden aangeschreven met de vraag om een project in te dienen. Het ontwerp van architect L. Suys (Brussel) met een overdadige gevelversiering. De voorkeur van het volk gaat uit naar dit ontwerp, maar de stad stelt vragen inzake de duurzaamheid. Het ontwerp van architect G. Saintenoy (Brussel): bouwprogramma is goed georganiseerd ook in verband met de circulatie en diensten. Hij voorziet een ellipsvormige zaal en een foyer die ook kan gebruikt worden als feestzaal.

1866: de Koninklijke Commissie voor Monumenten keurt het ontwerp van G. Saintenoy goed.

1867: aanvang van de werken. De hoofdaannemer was H. Keller uit Antwerpen en de Brugse aannemer C. Verschelde (Brugge). In de gebouwde versie wijkt de bekroning af, de aedicula vervangt het halfrond fronton en koepel.

1869: de nieuwe schouwburg wordt ingespeeld met de komische opera Les mousquetaires de la reine van M. Saint-Georges.

1986: reinigen en schilderen van de gevels. 1996: werken inzake stabiliteit.

Het resultaat is een imposant vrijstaand gebouw van vijf + elf + vijf + elf traveeën en twee bouwlagen hoog op een rechthoekige plattegrond. De monumentale voorgevel is opgetrokken in witte en blauwe hardsteen, in tegenstelling tot de overige gevels die bepleisterd zijn. Horizontaal karakter beklemtoond door de zware lijsten tussen tussen de begane grond die als sokkel fungeert en de tweede bouwlaag, en de door ritmisch gelede kroonlijst, waarboven een attiek met centraal een uitgewerkte dakkapel waarin een gepolychromeerd wapenschild van Brugge. Voorgevel met een sterk vooruitspringend centraal gedeelte van drie traveeën breed, als portiek opengewerkt. Zuilen van Corinthische orde flankeren de grote balkonvensters, met balusters, van het foyer. Links en rechts van portiek achteruitspringend verdiepingsgedeelte, blind met uitgewerkte borstweringen en boogveld met schelpmotief. Minder plastisch uitgewerkte zijgevels. Symmetrisch opgebouwd met meer uitgewerkte linker-, rechter- en middenrisaliet afgelijnd door pilasters van Corinthische orde. Middentraveeën bekroond door gebogen fronton, linker en rechter travee uitgewerkt als risaliet; op tweede bouwlaag deurvenster met balusterleuning waaronder palmetfries, geheel geflankeerd door pilasters van Corinthische orde. Soortgelijke belijning als voorgevel. Op begane grond rondboogvensters gevat in rechthoekige nis, op tweede bouwlaag rechthoekige vensters in geprofileerde omlijsting gevat in rondboognis. Achtergevel is soberder uitgewerkt dan de voorgevel. Driehoekige frontonbekroning op pilasters van Corinthische orde.

Interieur. Begane grond met centrale statietrap en zijtrappen toegang gevend tot de toneelzaal. Hoefijzervormige toneelzaal van vier balkonlagen hoog. Loges en balkons met overwegend de kleuren rood en goud. Rijk versierd in een eclectische stijl, zie de Corinthische kapitelen, de gegroefde zuilen, Lodewijk XIV-kenmerken met de lamberkijnmotieven, Lodewijk XVI-kenmerken met de bloemenslingers en festoenen en tenslotte empiremotieven met de talrijke eierlijsten en palmetten. De middenloges zijn in de hoogte over de vier bouwlagen paviljoenvormig gegroepeerd; met op de voornaamste logeleuningen putti die de provinciale en de gemeentelijke wapenschilden vasthouden. Loges op het niveau van de balkons grotere compartimenten. Grote centrale luchter afkomstig van de Berlijnse firma Schaeffer en Walcker. Symbolische en allegorische plafondschilderingen zijn van C. Braeckman (Brussel) bijgestaan door plaatselijke decoratieschilders zoals J. Waeghemaeker en E. Van Loo. De nu verdwenen technische toneeluitrusting was van de Brusselse aannemer C. Haeck. Foyer is zwaar gedecoreerd in een Second Empirestijl, zie het overvloedig gebruik van de kleur goud.

  • Afdeling Ruimtelijke Ordening, Huisvesting en Monumentenzorg West-Vlaanderen, Cel Monumenten en Landschappen, archief, doss. 00/28W.
  • VANHOUTRYVE A., Van "Comedie" tot "Koninklijke Stadsschouwburg". Brugse politiek en toneelcultuur tussen 1750 en 1994. Historische analyse en retrospectieve, Brugge, 1995.

Bron: Gilté S. & Vanwalleghem A. 1999: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Stad Brugge, Oudste kern, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 18NA, Brussel - Turnhout.

Auteurs: Gilté, Stefanie & Vanwalleghem, Aagje

Datum tekst: 1999

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Adriaan Willaertstraat

Adriaan Willaertstraat (Brugge)

maakt deel uit van Jakob van Ooststraat

Jakob van Ooststraat (Brugge)

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Kuipersstraat

Kuipersstraat (Brugge)

maakt deel uit van Vlamingstraat

Vlamingstraat (Brugge)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.