Dorpskom Sint-Kornelis-Horebeke

inventaris bouwkundig erfgoed \ geheel \ bouwkundig geheel

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Horebeke
Deelgemeente Sint-Kornelis-Horebeke
Straat Sint-Kornelisplein, Ommegangstraat, Koekoekstraat, Kloosterstraat
Locatie Kloosterstraat zonder nummer, Koekoekstraat 17, 18, Ommegangstraat 1-3, 2, 7-11, Sint-Kornelisplein 1, 4-14, Sint-Kornelisplein zonder nummer (Horebeke)
Status (deels) bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
Links

Juridische gevolgen

is beschermd als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Dorpskom Sint-Kornelis-Horebeke

Deze bescherming is geldig sinds 11-05-1983.

Beknopte karakterisering

Typologiedorpen

Beschrijving

De dorpskern van Sint-Kornelis-Horebeke wordt gekenmerkt door de parochiekerk, de 18de-eeuwse pastorie en het klooster dat sinds 1921 gevestigd is in een voormalige herenhoeve. Daarnaast bleven restanten bewaard van de karakteristieke plattelandsarchitectuur.

Van west naar oost loopt een grote heuvelkam tussen de Scheldevallei (Oudenaarde en omliggende) en Brakel, onderbroken door een inzinking ter hoogte van de vroegere gemeente Zegelsem. Ten noorden en ten oosten van de heuvelkam (Brakel) ligt de Zwalmvallei en ten zuidwesten de Maarkevallei. In de noordelijke zone bevindt zich de Boekelbeek of Moldergembeek (ook Perlinkbeek genoemd) die zowat parallel aan de Zwalm loopt. De beekjes die naar de Boekelbeek vloeiden hebben kleine zuidwest-noordoost gericht valleien uitgegraven, waarvan de heuvelruggen vaak de site voor dorpen en gehuchten vormden (voor Horebeke was dit de Krombeek). Op de noordwestelijke heuvelrug ligt Sint-Maria-Horebeke, op de zuidoostelijke heuvelrug bevindt zich Sint-Kornelis-Horebeke.

De dorpskern ontwikkelde zich aan een wegenknooppunt waarbij de kern wordt gevormd door de kerk, kerkhof en een voormalige herenhoeve, later omgevormd tot klooster en school. De parochiekerk Sint-Kornelis werd in de 18de eeuw bijna geheel herbouwd. De oorspronkelijke kerk was een romaans of vroeggotisch eenbeukig gebouw waarbij in de laatgotische tijd twee transeptarmen werden gebouwd en ten zuiden nog een tweede aansluitende kapel. In 1751-54 werd de benedenkerk met een westtoren verhoogd en verbouwd. Recht tegenover de kerk bevindt zich de pastorie.

De inplanting schijnt in nauw verband te staan met de voormalige herenhoeve, op het moment van bescherming (1983) kloosterschool, die ten zuidoosten van het kerkhof is gelegen. Dit landgoed komt voor op een figuratieve kaart van 1786, waaruit blijkt dat toen alleen het woongebouw, met haaks erop het dienstgebouw, bestond. Omstreeks 1920 werd de herenhoeve aangekocht door de zuster franciscanessen die in de dienstgebouwen een school hebben ingericht.

Rond de kerk, pastorie en klooster bevinden zich nog een aantal landelijke woontypes, zoals het oud gemeentehuis, een dorpswoning en een voormalige herberg.

Bron: Onroerend Erfgoed Oost-Vlaanderen, beschermingsdossier DO000707, Dorpskom met kerk, pastorie en klooster

Auteurs: Van den Bossche, Hedwig

Datum tekst: 1983

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Sint-Kornelis-Horebeke

Sint-Kornelis-Horebeke (Horebeke)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Boerenwoning

Ommegangstraat 2, Horebeke (Oost-Vlaanderen)

omvat Gemeentehuis van Sint-Kornelis-Horebeke en café

Sint-Kornelisplein 4, Horebeke (Oost-Vlaanderen)

omvat Herenhoeve

Sint-Kornelisplein 1, Horebeke (Oost-Vlaanderen)

omvat Kapel

Ommegangstraat zonder nummer, Horebeke (Oost-Vlaanderen)

omvat Parochiekerk Sint-Kornelis

Sint-Kornelisplein zonder nummer, Horebeke (Oost-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Pastorie van de Sint-Kornelisparochie

Ommegangstraat 3, Horebeke (Oost-Vlaanderen)

omvat Winkel, dorpscafé en hoeve

Sint-Kornelisplein 6, Horebeke (Oost-Vlaanderen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.