Meergezinswoning in beaux-artsstijl

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Deelgemeente Antwerpen
Straat Plantin en Moretuslei
Locatie Plantin en Moretuslei 77, Antwerpen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Herinventarisatie stad Antwerpen architectuur 20ste eeuw (thematische inventarisatie: 01-01-2015 - 31-12-2019).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Meergezinswoning in beaux-artsstijl

Deze vaststelling is geldig sinds 29-03-2019.

is deel van de vaststelling als bouwkundig erfgoed Deel Plantin en Moretuslei en aansluitende bebouwing Van Immerseelstraat en Baron Joostenstraat

Deze vaststelling is geldig sinds 29-03-2019.

is deel van de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Deel Plantin en Moretuslei met omgeving

Deze bescherming is geldig sinds 01-09-1994.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Meergezinswoning in beaux-artsstijl, naar een ontwerp door de architect Jacques De Weerdt uit 1912 (gevelinscriptie). Opdrachtgever was G. Deneer-Simons, te oordelen naar de stierenkop onder het dakvenster wellicht een slager van beroep.

De meergezinswoning Deneer-Simons maakt deel uit van een grotere groep van zeven aaneengesloten bouwprojecten die door Jacques De Weerdt tussen 1911 en 1914 werden ontworpen, in opdracht van vijf verschillende bouwheren (Plantin en Moretuslei 69 tot 91, hoek Provinciestraat 228). Samengesteld uit drie burgerhuizen, negen meergezinswoningen en twee bedrijfsgebouwen, beslaat het monumentale ensemble zowat een derde van het bouwblok gevormd door Plantin en Moretuslei, Provinciestraat, Wipstraat en van Immerseelstraat. Met een uitbundige vormgeving laverend tussen beaux-arts en art nouveau, is het geheel representatief voor het oeuvre van de architect uit de periode vanaf omstreeks 1905 tot aan de Eerste Wereldoorlog. In nauwelijks tien jaar tijd realiseerde De Weerdt alleen al op het toenmalige grondgebied van de stad Antwerpen meer dan honderd panden, vaak van eenzelfde standaardtype. Zijn architectuur is herkenbaar aan de voorkeur voor natuursteen als parement, de vloeiende lijnvoering, de plastische volumetrie en het sierlijke smeedijzer in zweepslagstijl. Begonnen als tekenaar in dienst van de Belgische Spoorwegen vóór de eeuwwisseling, liep zijn carrière tijdens de minder productieve jaren 1920 ten einde.

Met een gevelbreedte van twee ongelijke traveeën omvat de rijwoning vier bouwlagen onder een pseudo-mansarde. Zoals voorgeschreven heeft de lijstgevel een parement uit witte natuursteen, met oorspronkelijk gebruik van blauwe hardsteen voor de pui en leien als dakbedekking. De opstand is opgebouwd uit de winkelpui, de eerste verdieping met korfboogvensters en smeedijzeren borstweringen, en de twee hogere verdiepingen in kolossale orde met rechthoekige vensters en lisenen, doorgetrokken balustraden en een klassiek hoofdgestel met stafwerkfries. Asymmetrisch van opzet, legt de compositie de klemtoon op het brede zijrisaliet, dat wordt gemarkeerd door een driezijdige erker op zware consoles, en aansluitend een balkon met vazen en composiete zuilen. Deze dragen het dakvenster met een ovale oculus, een booglijst met rolwerkcartouche tussen hoorns des overvloed, en een koepeldak waarvan het topstuk is verdwenen. Het uitbundige geveldecor van guirlandes, cartouchesleutels, eierlijsten en meanders is ontleend aan de Lodewijk XVI-stijl. De winkelpui, oorspronkelijk met hoekpilasters en entablement, een middenportaal en een flankerend privéportaal, werd verbouwd; vernieuwd vensterschrijnwerk.

Volgens de bouwplannen werd de begane grond ingenomen door de winkel, waarbij een eetkamer, veranda en keuken aansluiten. De huurkwartieren op bovenverdiepingen en mansarde, omvatten een enfilade van drie vertrekken waaronder de veranda, geflankeerd door de traphal, een vestiaire en zijkamertje, en de keuken met terras en wc.

  • Stadsarchief Antwerpen, bouwdossier 1912#2539.
  • VANHOVE B. 1978: De Art Nouveau-architectuur in het Antwerpse: een doorsnede, onuitgegeven licentiaatsverhandeling Rijksuniversiteit Gent, 94-96.

Bron: -

Auteurs: Braeken, Jo

Datum tekst: 2015

Alle teksten

Relaties

maakt deel uit van Deel Plantin en Moretuslei en aansluitende bebouwing Van Immerseelstraat en Baron Joostenstraat

Baron Joostensstraat 1-10, Plantin en Moretuslei 66-90 en 55-91, Provinciestraat 228, Van Immerseelstraat...

maakt deel uit van Plantin en Moretuslei

Plantin en Moretuslei (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.