Rijselhof

inventaris bouwkundig erfgoed \ geheel \ bouwkundig geheel

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Kaprijke
Deelgemeente Kaprijke
Straat Rysselhofstraat
Locatie Rysselhofstraat 6-10 (Kaprijke)
Status (deels) bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen

Juridische gevolgen

is beschermd als monument Rijselhof

Deze bescherming is geldig sinds 12-12-2002.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

De historisch belangrijke landbouwuitbating zogenaamd 'Het Rijselhof' is mooi gelegen in een typisch cultuurlandschap voor het Meetjesland. Het ensemble, bestaande uit drie woonzones (nu Rysselhofstraat nummers 6, 8, en 10) die geheel omringd zijn door een gracht, vormt één van de weinig overgebleven voorbeelden in de streek van een laatmiddeleeuwse meerledige 'site met walgracht'.

Omgrachtingen en benamingen zoals Rijselhof, wijzen op een oude ontstaansgeschiedenis. Historisch belangrijke hoeven, de zetel van een heerlijkheid, waren immers meestal uit defensief oogpunt ingeplant op een omwalde motte of waren rondom ingesloten door walgrachten.

In een artikel van de Werkgemeenschap Landschapsecologisch Onderzoek, gepubliceerd bij een excursie onder leiding van Dr. A. Verhoeve, wordt Het Rijselhof omschreven als "een dubbelhofstructuur van het type 'site met walgracht', zijnde een bewoningsvorm bestaande uit één of meerdere bewoningszones die geheel of gedeeltelijk omringd zijn door een gracht. In dit geval zijn er twee wooneilanden waarbij het zuidelijke heden ten dage twee afzonderlijke hoeven telt...".

Het Rijselhof is genaamd naar het hospitaal te Rijsel gesticht in 1237 door gravin Johanna van Constantinopel, later zogenaamd 'Hôpital Comtesse'. Het hospitaal richtte in de tweede helft van de 13de eeuw een hoeve op in Kaprijke, het zogenaamde Rijselhof. In het hospitaalarchief in Rijsel bewaart men onder andere een pachtbrief van 1461 met een beschrijving van alle bomen en tronken. In 1461 is er ook de oudste vermelding van een pachter. In 1626 zijn er zeker reeds drie pachters. Deze hoeven en een groot deel van de omringende landbouwgronden zijn nog steeds eigendom van het Centre hospitalier regional de Lille.

De site bewaart nog voor een groot deel de oude walgracht. De hoevegebouwen zelf zijn grotendeels aangepast in de loop der tijd maar behoren bouwkundig gezien weliswaar tot de oudst bewaarde hoevegebouwen uit de gemeente. Zo getuigen de trapgevels van de middelste hoeve, nummer 8, van een traditionele bouwwijze vermoedelijk uit de 17de eeuw. De hoeve ernaast, nummer 6, is in de jaartalankers gedateerd van 1772. De grote dwarsschuren van de drie hoeven van het Rysselhof vormen een opvallend element.

  • VERHOEVE A. 1988: Het landschap van het meetjesland historisch bekeken, Werkgemeenschap landschapsecologisch onderzoek, afdeling Vlaanderen, Laboratorium voor regionale geografie en landschapskunde, Rijksuniversiteit Gent.

Bron: Onroerend Erfgoed Oost-Vlaanderen, digitaal beschermingsdossier DO002199, Rysselhofstraat 6, 8, 10: Rijselhof (site met drie hoeves en walgracht (zonder recente loopstal))

Auteurs: Lanclus, Kathleen

Datum tekst: 2002

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Rysselhofstraat

Rysselhofstraat (Kaprijke)

omvat Hoeve

Rysselhofstraat 6, Kaprijke (Oost-Vlaanderen)

omvat Hoeve

Rysselhofstraat 8, Kaprijke (Oost-Vlaanderen)

omvat Hoeve

Rysselhofstraat 10, Kaprijke (Oost-Vlaanderen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.