Duitse betonnen post 'Stützpunkt Wilhelm'

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Knokke-Heist
Deelgemeente Knokke
Straat Nieuwe-Hazegraspolderdijk
Locatie Nieuwe-Hazegraspolderdijk zonder nummer, Knokke-Heist (West-Vlaanderen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Hollandstellung (thematische inventarisatie: 01-01-2013 - 31-12-2015).
  • Thematische bescherming Hollandstellung 2016-2017 (beschermingen: 01-01-2016 - 31-12-2017).

Juridische gevolgen

Beknopte karakterisering

Typologiebunkers
DateringWO I
Tags Eerste Wereldoorlog

Beschrijving

Betonnen militaire constructie in de Nieuwe Hazegraspolderdijk gebouwd. Het betreft de op twee na meest zuidelijke constructie van de cluster bunkers ten oosten van de kruising van de Dijkgraafstraat met de Nieuwe Hazegraspolderdijk. Langs deze dijk zijn verschillende militaire betonnen constructies uit de Eerste Wereldoorlog bewaard.

Historisch overzicht

Duitse bunker opgetrokken als onderdeel van de Hollandstellung. Deze Duitse verdedigingsstelling werd tijdens de Eerste Wereldoorlog opgetrokken langs de grens met Nederland, tussen Knokke en Vrasene (Beveren). Tussen het Zwin (Knokke) en Leeskensbruggen (Maldegem) zijn de bunkers opgetrokken door het Marinekorps Flandern, vanaf Moerhuize (Maldegem) door de Etappen-Inspektion 4 (of Gruppe Gent). De zone rond Strobrugge (Maldegem) vormde een overgangsgebied. Er is een groot verschil merkbaar in de aanleg van de stelling en de bouwwijze van de bunkers in beide zones.

De uitbouw van de Hollandstellung tussen Knokke en de Damse Vaart en het steunpunt Wilhelm

Vanaf april 1916 werd een stelling aangelegd tussen Knokke en de Damse Vaart onder leiding van de afdeling Fortifikation van het Marinekorps. Deze stelling bestond uit een draadhindernis, met ten westen ervan opeenvolgende Stützpunkte (steunpunten) die aansluiting vonden bij de meest noordoostelijke verdedigingswerken van het kustfront, namelijk Schützennest en batterij Bremen. Voor de inplanting van deze steunpunten werd handig gebruik gemaakt van oude verdedigingswerken, die doorheen de eeuwen in dit grensgebied werden aangelegd.

De steunpunten tussen de kust en de Damse Vaart werden als volgt benoemd: Bayern Schanze – Polder Willem (of Wilhelm) – Hazegras (later ook Heinrich genoemd) – Hauptstrasse Donat (ook Dora genoemd). Onderhavige bunker maakte deel uit van het Stützpunkt Wilhelm.

De steunpunten werden voorzien van bombensichere betonnen schuilplaatsen en mitrailleursposten, in en achter de vuurstelling. Tussen de steunpunten dienden eveneens betonnen schuilplaatsen en mitrailleursposten opgetrokken te worden. Ook later werden nog betonnen constructies toegevoegd. In Stützpunkt Wilhelm werden in februari 1917 nog een Sanitätsraum (medische post) en Mannschaftsraum 1 (een manschappenonderkomen) gebetonneerd. Volgens dit verslag werd toen ook gestart met het betonneren van Unterschlupfe (schuilplaatsjes) in de vuurlinie.

Deze betonnen post betreft een type constructie, dat meermaals werd opgetrokken door de marine. Het is onduidelijk of de betonnen post fungeerde als een schuilplaats in de vuurlinie zoals waarvan sprake in de verslagen, dan wel als opslagplaats voor munitie.

Beschrijving

Betonnen militaire constructie in de dijk. Enkel het dak van de construct is zichtbaar. De westelijke dakrand is afgeschuind.

  • Militärarchiv Freiburg, RM 120/226: diverse documenten van het Marinekorps Flandern met betrekking tot de aanleg van de Hollandstellung.
  • Militärarchiv Freiburg, Anlagen im Abschnitt der 1. M.D. (Anlage 3 zu Marine-Korps Ia/b nr. 13253), 18/9/1918 (copie van Duitse militaire stafkaart verkregen via de Simon Stevinstichting).
  • LAMBRECHT E. 2014: Knokke en Westkapelle in de Grote Oorlog, Brugge.
  • SAKKERS H. e.a. 2011: De Hollandstellung van Knokke tot Antwerpen. Stille getuige van de Eerste Wereldoorlog, s.l.

Bron: -

Auteurs: Decoodt, Hannelore

Datum tekst: 2017

Alle teksten

Relaties

maakt deel uit van Hollandstellung

Assenede, Oosteeklo (Assenede), Vrasene (Beveren), Lapscheure, Moerkerke (Damme), Eeklo (Eeklo), Ertvelde...

is gerelateerd aan Duitse betonnen post 'Stützpunkt Wilhelm'

Nieuwe-Hazegraspolderdijk zonder nummer, Knokke-Heist (West-Vlaanderen)

is gerelateerd aan Duitse betonnen post 'Stützpunkt Wilhelm'

Nieuwe-Hazegraspolderdijk zonder nummer, Knokke-Heist (West-Vlaanderen)

is gerelateerd aan Duitse betonnen post 'Stützpunkt Wilhelm'

Nieuwe-Hazegraspolderdijk zonder nummer, Knokke-Heist (West-Vlaanderen)

is gerelateerd aan Duitse betonnen post 'Stützpunkt Wilhelm'

Nieuwe-Hazegraspolderdijk zonder nummer, Knokke-Heist (West-Vlaanderen)

is gerelateerd aan Duitse bunker 'Stützpunkt Wilhelm'

Nieuwe-Hazegraspolderdijk zonder nummer, Knokke-Heist (West-Vlaanderen)

is gerelateerd aan Duitse bunker 'Stützpunkt Wilhelm'

Nieuwe-Hazegraspolderdijk zonder nummer, Knokke-Heist (West-Vlaanderen)

is gerelateerd aan Duitse bunker 'Stützpunkt Wilhelm'

Nieuwe-Hazegraspolderdijk zonder nummer, Knokke-Heist (West-Vlaanderen)

is gerelateerd aan Duitse bunker 'Stützpunkt Wilhelm' met open gevechtsstelling

Nieuwe-Hazegraspolderdijk zonder nummer, Knokke-Heist (West-Vlaanderen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.