Mottekasteel De Hogen Andjoen

inventaris archeologisch erfgoed \ archeologische zone

Locatie

Provincie West-Vlaanderen
Gemeente Kortemark
Deelgemeente Werken
Straat Werkenplein
Locatie Werkenplein zonder nummer (Kortemark)

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Adrescontrole Kortemark (adrescontroles: 27-10-2008 - 27-10-2008).
  • Inventarisatie Kortemark (geografische inventarisatie: 02-05-2007 - 31-08-2008).
  • Project beschermingsdatabank 2013-2016 (beschermingen: 01-01-2013 - 30-06-2016).
Links

Juridische gevolgen

is beschermd als cultuurhistorisch landschap Mottekasteel De Hogen Andjoen

Deze bescherming is geldig sinds 06-07-1957.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Archeologische nota

De Hogen Andjoen is samen met de kerkomgeving beschermd als landschap bij K.B. van 06/07/1957.

In het centrum van het dorp bevindt zich naast de Sint-Martinuskerk een indrukwekkende aarden heuvel, zogenaamd De Hogen Andjoen. Deze heuvel is het restant van een middeleeuws mottekasteel. Vanaf de 19de eeuw worden er sporadisch opgravingen uitgevoerd; de grootste opgravingscampagne vindt plaats in de periode 1985-1993.
Uit dit archeologisch onderzoek blijkt een ingewikkelde stratigrafie van de site met minimaal negen opeenvolgende loopvlakken of ophogingen. De oudst aangetroffen bewoningssporen worden gedateerd in de periode 850-950 en zijn toe te schrijven aan een vlaknederzetting, die bestaat uit twee gescheiden wooneilanden. Op het noordelijk wooneiland wordt in de loop van de 10de eeuw een groot rechthoekig houten gebouw opgetrokken. In de loop van de daaropvolgende eeuwen wordt het noordelijke wooneiland geleidelijk aan en fase na fase meer opgehoogd, tot de aarden berg uiteindelijk zijn hedendaagse hoogte krijgt in de 12de eeuw. Het betreft hierbij een 'klassiek' mottekasteel, waarbij de kern gevormd wordt door een grote aarden heuvel waarop zich een gebouw bevindt dat versterkt is met palissades en omgeven door grachten. Dit gebouw heeft vooral een residentiële en symbolische functie, het is in mindere mate een militaire versterking. Op deze heuvel of opperhof sluit een neerhof met economische functie aan. In Werken wordt dit neerhof gevormd door het oorspronkelijke zuidelijke wooneiland. Op de locatie van het neerhof bevindt zich nu de heropgebouwde Sint-Martinuskerk met kerkhof. De situering van de motte en het voorhof vlakbij het overstromingsgebied van de Handzamevallei (ten westen van de site), verklaart waarom de gemeente Werken zich ontwikkeld heeft langs de oostelijke zijde van de site.

  • ARCHIEF R-O WEST-VLAANDEREN-ONROEREND ERFGOED, Archiefnr. W/00911.
  • DE MEULEMEESTER J. & VANTHOURNOUT C. 1985: Het voorhof van de "Hoge Andjoen"-motte te Werken, in Archaeologica Belgica, I-1985-2, 95-98.
  • LAMMENS W. 2005: Archeologisch Site-Museum. Vaste Collectie, gemeentebestuur Kortemark.

Bron: Vanneste P., Baert S. & Creyf S., Inventaris van het bouwkundig erfgoed, Provincie West-Vlaanderen, Gemeente Kortemark, Deel I: Deelgemeente Kortemark en Handzame, Deel II: Deelgemeenten Werken en Zarren, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen WVL42, (onuitgegeven werkdocumenten).

Auteurs: Baert, Sofie & Vanneste, Pol

Relaties

maakt deel uit van Werkenplein

Werkenplein (Kortemark)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.