erfgoedobject

Woning Goemaere

bouwkundig element
ID: 301699   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/301699

Beschrijving

Modernistische villa gebouwd naar een ontwerp van Daniël (Dan) Craet uit 1968 in opdracht van Ferdinand Goemaere. Het ontwerp kwam tot stand met medewerking van Gerda Verheeke, die in de periode 1968-1970 als stagiaire in het bureau van Craet werkzaam was.

Situering

De woning bevindt zich in de buurt van talrijke ontwerpen van architect Craet, die hij realiseerde in zijn vroege carrière vanaf 1954. Deze zijn onder meer gelegen aan de Verschansingsstraat – zoals zijn eigen woning –, de Korte Rijakkerstraat, de Edgard Blancquaertstraat en de Emiel Poetoustraat. Woning Goemaere incorporeert kenmerken van Craets vroege oeuvre, dat aansluit bij het modernisme naar Scandinavisch model. Zo vallen de ontwerpen op door hun aandacht voor oriëntatie en bezonning, en voor de privacy van de bewoners, maar eveneens door typische vormkeuzes, een dynamische planindeling op basis van split levels en een eerlijk, consequent gebruik van traditionele materialen, voornamelijk wit geschilderde baksteen, gecombineerd met donkere, contrasterende elementen. Hoewel de architectuur van Craet tijdens de jaren 1960 steeds meer tot een herkenbaar systeem evolueerde, illustreren sommige ontwerpen een persoonlijkere aanpak en een incorporatie van vormelementen, eigen aan de toenmalige architectuurtendensen. Bij de woning Goemaere is dit bijvoorbeeld de aanwezigheid van een ommuurde patio. Ook de iets jongere woning van De Clercq aan de Sierheesterlaan in Mariakerke (1970) beschikt over een kleine patio en een voor die tijd typische buitenbarbecue. Daar droeg stagiaire Gerda Verheeke eveneens een belangrijke verantwoordelijkheid binnen het ontwerp. 

Beschrijving

De beschrijving van de woning is gebaseerd op gegevens van een plaatsbezoek in 2015, toen de woning nog bewoond werd door de oorspronkelijke bouwheren. Nadien vonden verbouwingen plaats, waarvan de impact op de bewaringstoestand momenteel onbekend is.

De inplanting van Woning Goemaere aan het uiteinde van een doodlopende straat laat een grote privacy toe. Dit wordt versterkt door een relatief gesloten uitzicht van de woning vanaf de straat en door de aanwezigheid van een ommuurde binnentuin langs de zuidoostzijde van de woning. De binnentuin is bereikbaar via een trap tussen de zuidwestelijke zijgevel van de woning en de parallelle tuinmuur. De toegang wordt afgesloten door een metalen hekje, ingevuld met een verticaal, schuin geplaatst houten latwerk. De patio omvat centraal in het verlengde van de woonkamer een terras, dat wordt geflankeerd door een gestructureerde tuinaanleg met weloverwogen perken, paden en waterpartijen.

De oprit ten noordwesten van het perceel werd op het moment van herinventarisatie (2015) langs links geflankeerd door een strakke, zwart beschilderde metalen brievenbus, geplaatst op een in zwart en wit beschilderd bakstenen muurtje. Dit element is ook terug te vinden bij andere ontwerpen van Craet. Bij een controle in 2017 bleek het muurtje gesloopt.

Woning Goemare is opgevat als een vrijstaande villa onder platte daken, bestaande uit een tweelaags, blokvormig volume ten westen en een aansluitend, uitgestrekt eenlaags volume aan de noord- en zuidoostzijde ervan. Een monumentale schouw met een open betonnen bekroning flankeert het tweelaagse volume ten oosten en versterkt de volumewerking. Door de verspringende niveaus ontstaat inwendig een dynamische planindeling op basis van drie split levels en een gedeeltelijk kelderniveau. De bouwplannen vermelden een gebruik van streekeigen, beschilderde baksteen en tuinmuren in brandsteen. Zowel de buitengevels als de tuinmuren zijn echter uitgevoerd in een gelijkaardige baksteen en homogeen wit geschilderd, deels met een donker geschilderde plint. Deze eenvormige afwerking versterkt het sculpturale karakter van het geheel. Het bakstenen parement contrasteert met de betonnen banden die de uitkragende daken aan de zuidoostzijde aflijnen. Aangezien die zijde van de woning sterk is opengewerkt, zowel op het niveau van de binnentuin, als op de bovenverdieping van het hogere volume, vormt de dakoverstek een luifel tegen de zon. De onderzijde ervan is afgewerkt met een houten beplanking. De bovenverdieping van het tweelaagse volume is aan de zuidoostzijde voorzien van een gevelbreed balkon, afgesloten met een strakke, zwart geschilderde, metalen balustrade, ingevuld met glazen panelen. De noord- en westzijde van dit volume zijn, in overeenstemming met de oriëntatie en de privacy naar de straatkant toe, daarentegen quasi volledig gesloten uitgewerkt. De noordwestelijke gevel wordt enkel geopend door de toegang, die gemarkeerd wordt door een strakke betonnen luifel. Contrasten worden eveneens bekomen door het zwarte houten en metalen schrijnwerk van de rechthoekige vensters en de metalen toegangsdeur.

De bouwplannen wijzen op een dynamische planindeling op basis van split levels. De benedenverdieping van het tweelaagse volume doet volgens de plannen dienst als garage en berging, en staat in verbinding met een lager gelegen kelderruimte. De verhoogde gelijkvloerse verdieping omvat het daggedeelte met de inkom en hal, een toilet, de keuken met ontbijthoek en een ruime woonkamer, die uitkijkt op de patio in haar verlengde ten zuidoosten. Het nachtgedeelte situeert zich in de bovenverdieping van het tweelaagse volume en omvat twee slaapkamers ten zuidoosten die uitgeven op het balkon, en een dressing en badkamer.

  • Dienstencentrum Mariakerke, Bouwdossiers Mariakerke, 1968 MA 101.
  • Informatie verkregen van Guido Deseijn (24 december 2017).

Bron     : -
Auteurs :  Verhelst, Julie
Datum  : 2019


Relaties

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Woning Goemaere [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/301699 (Geraadpleegd op 17-07-2019)