Neoclassicistische gevelwand

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Deelgemeente Antwerpen
Straat Dageraadplaats
Locatie Dageraadplaats 1-3, 2, Antwerpen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Herinventarisatie Zurenborg (Antwerpen) (inventarisatie: 01-07-2013 - 30-06-2015).

Juridische gevolgen

Beschrijving

Deze gevelwand van drie neoclassicistische huizen op de hoek van de Dageraadplaats met de Draakstraat maakt deel uit van een complete gevelwand die architect Albert Arnou in 1883 tekende in opdracht van de Naamlooze Maatschappij voor het bouwen van Burgershuizen in het Oostkwartier.

Centraal in het ensemble stond de Zurenborgkapel, de eerste neogotische kapel van de wijk, die in 1901 werd afgebroken om plaats te maken voor de Sint-Norbertuskerk. Aan beide zijden was de kapel geflankeerd door een gespiegelde rij van drie neoclassicistische burgerhuizen. Het ensemble nam de volledige oostwand van de Dageraadplaats in, tussen Draakstraat en Korte Altaarstraat. In twee van deze huizen waren de pastoor (nummer 3) en de koster (nummer 5) van de parochie gevestigd.

In 1901-1902 moest de kapel wijken voor de nieuwe kerk. Deze was veel groter dan de twaalf meter brede oudere kapel, waardoor niet enkel de kapel, maar ook de huizenrij links ervan werden afgebroken. De woningen die de kapel rechts flankeerden (nummers 1, 2 en 3), zijn wel nog bewaard en getuigen van de vroegste episode in de geschiedenis van Zurenborg. De kapel werd als werk- en opslagplaats weer opgebouwd achter het kantoorgebouw van de Naamlooze Maatschappij voor het bouwen van Burgershuizen in de Grotehondstraat. De drie woningen tellen twee bouwlagen onder pannen zadeldaken en hebben bepleisterde lijstgevels op hardstenen plinten en met houten geprofileerde kroonlijsten op modillons. Kenmerkend zijn de dakvensters die de kroonlijst doorbreken, met rondboogvensters en bekroning door fronton en bolornament. Het hoekhuis op nummer 1 had van bij het begin een horecafunctie en telt één brede travee op het plein, een afgeschuinde hoektravee en vijf traveeën in de Draakstraat. Deels verdwenen imitatievoegen op de begane grond; de puien op de hoek zijn verdwenen. Boven rechthoekige vensteropeningen in omlijstingen met oren, in de zijgevels gekoppelde tweelichten. De woningen op nummers 2 en 3 hebben een verbouwde begane grond. Oorspronkelijk waren het woonhuizen, die later werden verbouwd tot handels- en horecapanden. Vervlakte gevels, rechthoekige muuropeningen in smalle omlijstingen. Schrijnwerk overal verdwenen.

  • Onderzoeksgegevens over de bewoners van Filip Raes, februari 2016.
  • Stadsarchief Antwerpen, Bouwdossiers, 1883 # 157.

Bron: -

Auteurs: Hooft, Elise

Datum tekst: 2015

Relaties

maakt deel uit van Dageraadplaats

Dageraadplaats (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.