Burgerhuis in cottagestijl

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Deelgemeente Deurne
Straat Venneborglaan
Locatie Venneborglaan 4, Antwerpen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Herinventarisatie Deurne (Antwerpen) (inventarisatie: 01-06-2015 - 30-04-2018).

Juridische gevolgen

Beknopte karakterisering

Typologieburgerhuizen
Stijlcottagestijl
Dateringinterbellum
Betrokken personen

Beschrijving

Dit half vrijstaande burgerhuis in cottagestijl, gelegen aan het noordelijke uiteinde van de Venneborglaan, was de eerste woning in de straat waarvoor een bouwvergunning werd aangevraagd. Het College van Burgemeester en Schepenen van Deurne keurde in haar zitting van 23 juli 1925 de aanvraag goed van J. Thissen, wonende in de Kerkstraat 1 in Antwerpen.

Voor het ontwerp van zijn ruime woning koos Thissen architect Emiel Janssens. Van deze in Berchem gevestigde architect kennen we een aantal ontwerpen in diverse bouwstijlen van ruime burgerhuizen en appartementen, allemaal uit het interbellum. Voor de woning Thissen paste hij een stijl toe waarin overwegend elementen uit de cottagestijl zijn gebruikt. De twee aansluitende woningen op nummer 6 en 8 die Janssens in 1928 ontwierp, zijn nog een overtuigender toepassing van deze bouwstijl.

De burgerwoning past uitstekend in het straatbeeld: in het oudste, zuidelijke deel van de Venneborglaan staan hoofdzakelijk grote burgerwoningen met een pittoreske puntgevel in art deco of cottagestijl. Allemaal hebben de woningen een voortuin, afgebakend door een muurtje of laag hekwerk dat door de architect werd getekend in het bouwdossier. Het lage smeedijzeren hekwerk tussen vijf blauwe hardstenen pijlers dat Janssens tekende, werd verwijderd.

Burgerhuis van twee traveeën en drie bouwlagen onder pannen zadeldak. De half vrijstaande woning bestaat uit een brede venstertravee met een puntgevel en een smalle terugwijkende deurtravee met dakoversteek rechts daarvan. In de rode bakstenen puntgevel wordt witte natuursteen gebruikt voor de omlijsting van de zware driezijdige erkers en voor de in- en uitzwenkende versiering van de zeer karakteristieke geveltop. De vensters in de voorgevel kregen natuurstenen kruis- en kloosterkozijnen. De terugwijkende deurtravee rechts heeft een rondbogig portaal met lantaarn, een houten hoekvenster met ruitjes en onder de kroonlijst een half overkragende tussenverdieping in pseudo-vakwerk. Hierin is duidelijk de invloed van de cottagestijl af te lezen. Rechts naast de woning wordt de smalle doorgang naar de beboomde stadstuin afgesloten door een ijzeren hek in art deco.

Aan tuinzijde een bakstenen lijstgevel met twee brede rechthoekige vensters links en op de verdieping een terras steunend op een zware hoekpijler, wat een afdak vormt bij de achterdeur.

Hoewel de halfopen bebouwing een vrije indeling van de woning zou toelaten, wordt hier gekozen voor de traditionele enkelhuisplattegrond, die de stadswoning in de 19de eeuw domineerde en die heel lang in de 20ste eeuw doorleefde. Links, de duidelijk herkenbare enfilade van salon, eetkamer en keuken. Rechts, in de smalle deurtravee, een variatie op het vaste stramien van de enkelhuisplattegrond: in plaats van de laterale gang met trappenhuis, krijgt de bordestrap een plaats in een bijna vierkante trapkamer verlicht door het houten hoekvenster op de verdieping. Achter de trap twee kamers: de badkamer met wc en een slaapkamer. De plattegronden in het bouwdossier laten zien dat de burgerwoning ook kon gebruikt worden als meergezinswoning: zowel op het gelijkvloers als op de eerste verdieping werd een keuken en een badkamer voorzien. Bij veel woningen in de straat werd deze optie voorzien om de burgerwoning op te doelen in twee wooneenheden, waarbij het gelijkvloers en de dakverdieping samen hoorden, en de eerste verdieping als appartement kon verhuurd worden. Deze opdeling is niet af te lezen in de gevels.

  • Stadsarchief Antwerpen, Bouwdossiers, 329 # 1244.

Bron: -

Auteurs: Hooft, Elise

Datum tekst: 2016

Relaties

maakt deel uit van Venneborglaan

Venneborglaan (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.