Dorpskern Langdorp

inventaris bouwkundig erfgoed \ geheel \ bouwkundig geheel

Locatie

Provincie Vlaams-Brabant
Gemeente Aarschot
Deelgemeente Langdorp
Straat Langdorpsesteenweg, Donkweg
Locatie Donkweg, Langdorpsesteenweg (Aarschot)
Status (deels) bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen

Juridische gevolgen

is beschermd als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Dorpskern Langdorp

Deze bescherming is geldig sinds 13-11-2002.

Beknopte karakterisering

Typologiedorpen

Beschrijving

De dorpskern van Langdorp ligt aan de voet van de Bosberg, aan de steile noordwand van de Demervalei en vormt één van de aantrekkelijkste sites van de regio. Vanaf de kerk, die te midden van het ommuurde kerkhof ligt en met de aangrenzende pastorie een geheel vormt, wordt een onbelemmerd uitzicht geboden over de ongerepte vallei.

Tijdens het ancien régime behoorde Langdorp tot het Land van Aarschot dat, sedert 1533 samen met de baronieën Bierbeek, Rotselaar en Heverlee het hertogdom Aarschot vormde. In 1260 stond de toenmalige dorpsheer Jan van Aarschot, ook bekend als van Schoonhoven, al zijn rechten op het patronaat van Weerde en Langdorp af aan de Leuvense Sint-Geertrui-abdij die ze tot met de Franse Revolutie behield.

Reeds op het einde van de 16de eeuw had zich ten noorden van de Sint-Pieterskerk een kleine agglomeratie gevormd die geleidelijk werd verdicht en rond 1750 reeds min of meer het huidige straten- en bebouwingspatroon had aangenomen. Sterk structuur- en beeldbepalend voor de directe omgeving van de kerk is het ruim 27 are grote bouwblok gedomineerd door een ruime herenwoning met decoratieve, 19de-eeuwse gevelbepleistering en volledig ommuurde tuin. Dit straatbelijnend complex met oudere kern was eeuwenlang in het bezit van de vooraanstaande familie Van den Eynde, waarvan de voorzaten in de 17de eeuw de Heimolen lieten optrekken. Eveneens nadrukkelijk aanwezig in de dorpskern is het voormalig gemeentehuis annex jongensschool, ingeplant ter hoogte van een pleinvormige verbreding van de Langdorpsesteenweg.

Het meest karakteristieke van deze dorpskern blijft echter de inplanting op de Demeroever. Deze visuele en structurele relatie is het sterkst aanwezig ter hoogte van kerk en pastorie die een onbelemmerd uitzicht bieden op de weidse vallei.

De Sint-Pieterskerk en pastorie van Langdorp vlakbij de Demer gelegen vormen een opmerkelijke enclave, iets terugwijkend ingeplant ten opzichte van de Langdorpsesteenweg. Sfeer en karakter worden niet alleen bepaald door de onmiddellijke nabijheid van de Demer, maar ook door de steegvormige, gekasseide toegangsweg, het fraai en volledig ommuurd kerkhof en de deels bewaarde pastorietuin. Het bouwblok ten noorden van de kerk met onder meer een 19de-eeuws herenhuis met ommuurde tuin en het voormalig gemeentehuis, ingeplant langs en ter hoogte van een op het kerkhof doodlopende aftakking van de Langdorpsesteenweg vormt een structureel-morfologisch en historisch waardevolle omkadering, die de centrumfunctie van de oude parochiekerk onderlijnt.

Bron: Onroerend Erfgoed, digitaal beschermingsdossier DB0002167, Dorpskern Langdorp.

Auteurs: Deneef, Roger; Paesmans, Greta & Wijnant, Jo

Datum tekst: 2001

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Langdorp

Langdorp (Aarschot)

omvat Gemeentehuis van Langdorp

Langdorpsesteenweg 313-317, Aarschot (Vlaams-Brabant)

omvat Neoclassicistisch burgerhuis

Langdorpsesteenweg 305, Aarschot (Vlaams-Brabant)

omvat Parochiekerk Sint-Pieter

Langdorpsesteenweg zonder nummer, Aarschot (Vlaams-Brabant)

omvat Pastorie Sint-Pietersparochie met tuin

Langdorpsesteenweg 299, Aarschot (Vlaams-Brabant)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.