is aangeduid als vastgesteld bouwkundig erfgoed Dorpskern Laar
Deze vaststelling is geldig sinds
is aangeduid als beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Pastorie Sint-Trudoparochie met omgeving
Deze bescherming is geldig sinds
De bebouwing van dit zeer landelijke dorp concentreert zich rond de Everspoel-, de Wijngaard- en de Mottendelstraat (vroegere Molenstraat). Het waardevolle gedeelte van de dorpskern situeert zich langs de Heuvelhof- en Mottendelstraat (vroeger respectievelijk Kerk- en Molenstraat).
Dit dorpsgezicht wordt gekenmerkt door zijn "transparantie", als gevolg van de verspreide bebouwing. In de Everspoelstraat was deze oorspronkelijk gekenmerkt door grote hoevegebouwen. Deze werden echter in de loop der tijden onderverdeeld en de respectievelijke delen werden verbouwd, verruimd en aangepast. Het homogene karakter ging teloor. Hetzelfde geldt voor de Wijngaardstraat, oorspronkelijk gekenmerkt door kleinere complexen.
De gebouwen in de Everspoelstraat waarvan de oorspronkelijke toestand het best bewaard bleef, zijn twee gesloten hoeven op beide hoeken van de Heuvelhofstraat, waaronder nummer 8. Deze straat biedt een zeer waardevol straatbeeld, waar de landschappelijke component minstens even belangrijk is als de bouwkundige. Vanuit de Mottendelstraat gezien is het geheel van pastorie, dwarsschuur en kerk beeldbepalend. Meer ten noorden vervult de witgeschilderde hoeve een beeldbepalende functie midden de omgevende landerijen.
Bron: Onroerend Erfgoed Vlaams-Brabant, Beschermingsdossier DB000714, Pastorie en omgeving.
Auteurs: Goeyvaerts, Nele
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)
In de 18de eeuw typeerde een afwisseling van bebouwde en niet bebouwde ruimte het dorp dat omringd werd door landbouwgrond en talrijke boomgaarden. Het eerste deel van de huidige Mottendelstraat wordt op de Kabinetskaart van de Ferraris voorgesteld als een holle weg. In de 19de eeuw werden de weilanden tussen de hoeves doorsneden door greppels en voetwegen. De verdichting van het dorp vanaf 1900 ging ten koste van de open ruimte. Het aandeel huiskavels, boomgaarden of weiland ging sterk achteruit.
Het organisch gegroeide stratentracé zoals op 18de-eeuwse kaarten zichtbaar, bleef tot op heden behouden. Ten zuiden van de Heuvelhofstraat strekken zich weilanden uit tot aan de Hunsbergstraat. De bewaarde huisweiden en omliggende akkers zijn beeldbepalend voor de hoeves en hun agrarische context. De weilanden worden getypeerd door enkele verspreide (knot)bomen en de hagen en bomenrijen op perceelsgrenzen of langsheen de sloten. Enkele fruitbomen zijn nog restanten van de historische boomgaarden bij de hoeves.