Appartementsgebouw De Deken-Thiebaut

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Antwerpen
Deelgemeente Antwerpen
Straat Edgard Casteleinstraat
Locatie Edgard Casteleinstraat 1, Antwerpen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Herinventarisatie Tentoonstellingswijk Antwerpen (inventarisatie: 01-10-2015 - 15-12-2015).

Juridische gevolgen

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Modernistisch appartementsgebouw opgericht op de hoek van de Edgard Casteleinstraat en de Alfred Coolsstraat in opdracht van het echtpaar J. De Deken en V. Thiebaut naar ontwerp van architect Frits De Mont uit 1936. De werken zijn wellicht uitgevoerd door aannemer Vital De Vogelaere, gevestigd aan de Thaliastraat 15 te Berchem.

Dit modernistische pand typeert het rijpe oeuvre van architect Frits De Mont, in Antwerpen actief in de periode 1910-1950. Voor de Eerste Wereldoorlog sluit hij aan bij de toen gangbare stijlen, namelijk de art nouveau en de cottagestijl. Tijdens het interbellum bedient hij zich verder van de cottagestijl voor een reeks landhuisjes. Daarnaast tekent hij in deze periode ook een aantal meer vooruitstrevende ontwerpen, waarvan dit modernistische hoekpand een goed voorbeeld is.

Het grote hoekpand met de strakke, massieve lijstgevels komt goed tot zijn recht wegens de ligging aan een open pleintje en de vrij brede Alfred Coolsstraat. Het betreft een hoekpand met skelet in gewapend beton van vier bouwlagen en vier traveeën aan beide straatzijden onder platte bedaking. De toegang bevindt zich in de tweede travee aan het plein in de Edgard Casteleinstraat. De eenvoudige, modernistische uitwerking sluit aan bij de architecturale vormgeving die de Tentoonstellingswijk haar eenvormige karakter verleent: de sobere geelbruine bakstenen lijstgevels zijn afgelijnd met keramische boordtegels en doorbroken met regelmatige geplaatste, brede rechthoekige vensteropeningen in betegelde omlijstingen. Dit sober uitgewerkte hoekpand sluit tevens aan bij de meergezinswoningen die architect Paul Smekens realiseerde in nabije omgeving.

Hoewel het ontwerp twee identieke gevels aan de straatzijden voorziet, zijn ze quasi gespiegeld uitgevoerd, met opvallende hoekpenant, die blind en afgerond is afgewerkt en voorzien van een getrapte omlijsting, verjongend naar onder toe. Opvallend in het ontwerp is de licht overkragende bovengevel.

Volgens de bouwplannen is de gevelopstand voorzien in een parement van grijzen klampsteen, maar is gerealiseerd in bruine gevelsteen met metselwerk in halfsteens verband met Dudokvoeg – dieperliggende lintvoegen in combinatie met platvolle stootvoegen, op een geprofileerde plint in blauwe hardsteen. De afgeronde hoek is uitgevoerd in kopse lagen.

Een horizontaliserende werking komt tot stand door de belijning in witte natuursteen aan de onderzijde van de uitsprong én – afwijkend van het ontwerpplan - boven de hardstenen plint, inclusief de in het vlak doorlopende vensterdorpels. Verder is de gevel geritmeerd met brede rechthoekige vensteropeningen, met houten schrijnwerk en keramische tegels voor de vensteromkaderingen. De oorspronkelijk beglaasde vleugeldeuren van de toegang met decoratief smeedwerk en bovenlicht zijn niet bewaard gebleven.

Het appartementsgebouw omvat acht wooneenheden, twee per bouwlaag. Het gebouw heeft een vierkant grondplan, met centraal een overhoeks geplaatste traphal, met aan weerszijden telkens één flat waarvan de woonkamers en de keuken uitgeven op de straat en de bad- en slaapkamers gesitueerd tegen de zijmuren. Op de hoek van de twee zijmuren is een kleine vierkante koer voorzien, voor verluchting van de achterste slaapkamers.

Op kelderniveau zijn een verwarmingsinstallatie, gas- en verwarmingsmeters, provisie- en kolenkelders voorzien. De kamers worden per flat bediend vanuit een centrale L-vormige hal met vestiaire en toilet. Het appartement op het gelijkvloers dat uitgeeft op de Alfred Coolsstraat is groter uitgewerkt, waarbij de woonkamer verbonden is met een goed verlichte zitkamer aan de hoek van beide straten. Verder voorziet De Mont een keuken en een gemeenschappelijke badkamer voor twee slaapkamers, waarvan één uitgeeft op de Alfred Coolsstraat en één, samen met een rommelkamer op een achterliggende open koer. De wooneenheid uitgevend op de Edgard Casteleinstraat vertoont een gelijkaardige indeling, zij het kleinschaliger uitgewerkt met een rommelkeuken, uitgevend op de open binnenkoer en een woongedeelte zonder zitkamer. De verdiepingen zijn afwijkend opgevat, ditmaal met de grootste appartementen aan de Edgard Casteleinstraat.

Het overhoeks ingeplante trappenhuis met opvallende V-vormige uitsparing en oude monte-plats (Otis) is nog authentiek, samen met de als registers uitgewerkte, geverniste brievenhouders in de inkomhal. Deze laatste is afgewerkt met gebiljoende hoeken. Verder zijn in één van de appartementen nog oorspronkelijke parketvloeren, beglaasde binnendeuren met horizontale roedeverdeling en een art-deco-schouwmantel (Belgische marmer) op bakstenen sokkel vastgesteld, behorend tot de oorspronkelijke interieurafwerking.

  • Stadsarchief Antwerpen, Bouwdossier, 18#4954.
  • VAN DEN BORNE S. 2016: Terreinbezoek Edgard Casteleinstraat 1 (Antwerpen) (terreinbezoek op 07 september 2016).

Bron: -

Auteurs: Van den Borne, Steven

Datum tekst: 2016

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Antwerpen - 19de- en 20ste-eeuwse stadsuitbreiding

Antwerpen (Antwerpen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.