erfgoedobject

Bunker type 57a

bouwkundig element
ID: 302748   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/302748

Juridische gevolgen

  • is aangeduid als beschermd monument Bunker type 57a
    Deze bescherming is geldig sinds 11-06-2004

  • is aangeduid als vastgesteld bouwkundig erfgoed Bunker type 57a
    Deze vaststelling is geldig sinds 29-03-2019

  • is deel van de aanduiding als vastgesteld bouwkundig erfgoed Kasteeldomein Den Brandt
    Deze vaststelling is geldig sinds 29-03-2019

  • is deel van de aanduiding als beschermd cultuurhistorisch landschap Nachtegalenpark
    Deze bescherming is geldig sinds 01-02-2005

Beschrijving

Elf Duitse bunkers van het bunkerdorp aan het park Den Brandt werden beschermd als monument. Ze maakten deel uit van de Atlantikwall die opgericht werd om de geallieerde invasie tegen te gaan. Deze bunker betreft een bunker van het type 57a en dateert uit 1943.

Historiek

Het bunkerdorp aan het park Den Brandt werd op 31 juli 1942 opgericht als hoofdkwartier van het LXXXIX AK legerkorps als onderdeel van de Atlantikwall. De Atlantikwall had als functie de versterking van de Belgische kust tot de Westerschelde. Voor de commandovoering werden in het park Den Brandt twee grote commandobunkers van het type "Stand für Generalkommando" (SK1) gebouwd. In de ene commandobunker was de operationele staf ondergebracht, in de andere de ondersteunende staven van de leiding van het legerkorps.

Op 6 juni 1943 werden nog verschillende bunkers en constructies bijgebouwd, onder andere vijf manschappenverblijven en één lazaretbunker. Het Wilrijkse Plein was het communicatiecentrum van het hoofdkwartier. Van hieruit werden de telefoon-, radio- en telexverbindingen met de ondergeschikte eenheden of met de hogere command’s onderhouden.

De belangrijkste generaal van het LXXXIX AK was General der Infanterie Werner Von und zu Gilsa. Op 1 juli 1943 kreeg hij het bevel over het AK. De opmars van de geallieerden in 1944 zorgden ervoor dat de gehele staf van het legerkorps op 29 augustus verhuisde naar Aire-sur-La-Lys. Na het vertrek van Von und zu Gilsa werd Den Brandt een vooruitgeschoven commandopost voor de versterkingen die vanuit Nederland aanrukten om een verdedigingslinie tussen Antwerpen en Brussel op te zetten. Toen Antwerpen op 4 september 1944 werd bevrijd, viel dit plan echter in het water.

Op 1 juli 1947 werd al het materiaal dat zich in en rondom de bunkers bevond openbaar geveild. Volgens een bestek van 19 juli 1947 waren de bunkers gepland om te slopen, maar op 20 maart 1948 bleken de plannen aangepast te zijn.

Beschrijving

Langs de dreef haaks op de ingang, de Paardendreef, bevinden zich nog een zestal bunkers. De bunker van het type 57a werd gebouwd in 1943 en heeft een wanddikte van één meter. Het betreft een Sanitätsunterstand, een lazaretbunker waar de gewonden verzameld werden. De bunker heeft twee ingangen waaraan een halfronde scherfmuur werd gebouwd. Er zijn twee kamers die uitgeven op een gang. De hoeken van de gang zijn afgevlakt om er beter met een draagbaar binnen te kunnen.

De bunker dient als een geheel gezien te worden met de andere bunkers aan het park Den Brandt en het Wilrijkse Plein.

  • Archief Onroerend Erfgoed Brussel DA002389, Bunkerdorp LXXXIX AK, beschermingsdossier (zoals voorgelegd aan de Koninklijke Commissie voor Monumenten en Landschappen, 2004).

Bron     : Archief Onroerend Erfgoed Brussel DA002389, Bunkerdorp LXXXIX AK, beschermingsdossier (zoals voorgelegd aan de KCML).
Auteurs :  Brenders, Francis
Datum  : 2004


Relaties

  • Is deel van
    Kasteeldomein Den Brandt

  • Is gerelateerd aan
    Bunker 7

  • Is gerelateerd aan
    Bunker 8

  • Is gerelateerd aan
    Bunker type 52a

  • Is gerelateerd aan
    Bunker type 52a

  • Is gerelateerd aan
    Bunker type 52a

  • Is gerelateerd aan
    Bunker type Regelbau 618

  • Is gerelateerd aan
    Bunker type Regelbau 622

  • Is gerelateerd aan
    Bunker type Regelbau 622

  • Is gerelateerd aan
    Bunker type SK1

  • Is gerelateerd aan
    Bunker type SK1

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Bunker type 57a [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/302748 (Geraadpleegd op 06-12-2019)