Demerpark

inventaris landschappelijk erfgoed \ historische tuin of park

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Bilzen
Deelgemeente Bilzen
Straat Parklaan
Locatie Parklaan zonder nummer (Bilzen)

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventaris tuinen en parken van Hoeselt en Bilzen (geografische inventarisatie: 01-01-2005 - 01-01-2008).
Toegankelijkheid Publiek toegankelijk

Juridische gevolgen

is deel van de bescherming als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Watermolen Bilsermolen met omgeving

Deze bescherming is geldig sinds 02-03-1983.

Beschrijving

Gemeentelijk park bij de Demer met onder meer een 55 m lange loofgang van haagbeuk, een relict van het oudere, op de Dépotkaart (1871) gesignaleerde park in landschappelijke stijl, dat deels bij het notarishuis Brugstraat nr. 49 werd aangelegd. Mooi bomenbestand, brugje over de Demer, vijver met eiland.

Waar zich nu het gemeentelijk park uitstrekt lag volgens de Dépotkaart van 1871, buiten de oude stadsomwalling een park in landschappelijke stijl dat door de Demer in een oostelijk en westelijk deel was gescheiden; een lang pad over de Demer verbond beide delen. Het oostelijke deel lag achter een U-vormig gebouw aan de Brugstraat en is nu de tuin van een herenhuis . Het westelijk deel had een rondweg met een rondpunt, een vijver en een verbinding naar de Tongersestraat. Een deel daarvan werd het huidige Demerpark dat zich meer zuidwaarts ontwikkelde, maar zijn meest westelijke deel verloor door een verkaveling. Ook de Oude Bilsermolen ligt nu aan het park, wat op de kaart nog niet het geval was.

Vandaag ligt het Demerpark aan de voet van de Borreberg, de steile helling die ten zuidoosten de stad domineert. De Demer bevloeit het terrein van zuid naar noord en vormt de ruggengraat van de aanleg. Het mooie boogbrugje over de Demer met poorthek naar de tuin van het voormalige notarishuis Hauben in de Brugstraat is mogelijk nog van de oudere aanleg over. De twee waterpartijen, één ten noordwesten, het andere ten zuidoosten, hebben allebei een eilandje.

De smalle, in de ruime grasvelden slingerende wandelpaden zijn deels recent verhard met dolomiet en in de verder afgelegen en dichter beboomde zone deels met rode steenslag. Tussen de parkgrens en het grote grasveld loopt een rondpad in een groene gordel met voornamelijk gewone beuk, bruine beuk, es, zomereik en paardenkastanje, uitlopend in tongvorm. De solitairen in het grasveld behoren tot een tweede generatie bomen, en de jongste aanplantingen gebeurden met weinig inzicht of structuur. Toch heeft het park een interessant bomenbestand.

Eveneens merkwaardig is de minstens 55 meter lange loofgang of berceau van nu doorgeschoten haagbeuken, die meer zorg en onderhoud verdient. Samen met een geïsoleerde sokkel, vermoedelijk voor een beeld en de restanten van een rotspartij wijzen deze relicten op een meer subtiele parkaanleg die vermoedelijk behoorde bij het notarishuis en uit de bouwperiode daarvan dateert. Speenkruid, aronskelk en bosanemoon komen als voorjaarsbloeiers voor.

BOMEN

Solitaire zilveresdoorn (Acer saccharium)(393cm, stamomtrek standaard gemeten op 150 cm hoogte), langs de vijver met matige conditie; bruine beuk (Fagus sylvatica ‘Atropunicea’)(308cm), met matige conditie; bruine beuk (Fagus sylvatica ’Atropunicea’)(280cm) als randboom; een 3-stammig linde (Tilia sp.)(73cm); bruine beuk (Fagus sylvatica ‘Atropunicea’)(311cm); witte paardekastanje (Aesculus hippocastanum)(355cm) als randboom; Noorse esdoorn (Acer platanoides) (387cm), randboom; een groep van bruine beuk (Fagus sylvatica ‘Atropunicea’)(346cm) geënt, twee stuks in wandelpad; gewone beuk (Fagus sylvatica)(432cm); bruine beuk (Fagus sylvatica ‘Atropunicea’)(365cm); langs het wandelpad, een es (Fraxinus excelsior) (375cm); zomereik (Quercus robur) ( 334cm) langs de gracht; een haagbeuk (Carpinus betulus) (120cm); de restant van een bersauw met een totale lengte van 55m; solitaire bruine beuk langs het wandelpad (Fagus sylvatica ‘Atropunicea’)(266cm); een solitaire zomereik (Quercus robur)(315cm); blauwe spar (Picea pungens ‘Koster’ (210cm); lork (Larix decidua) (235cm); mooie bruine beuk (Fagus sylvatica ‘Atropunicea’)(385cm); grauwe abeel (Populus x canescens) (319cm); Amerikaanse amberboom (Liquidambar styraciflua) (278cm); Amerikaanse tulpenboom (Liriodendron tulipifera)(322cm); ginkgo (Ginkgo biloba)(160cm); gewone plataan (Platanus x hispanica) (350cm); zomereik (Quercus robur) ( 280cm) met matige conditie; Hollandse linde (Tilia x europaea)(205cm) veel wortelopslag; met klimop begroeide treures (Fraxinus excelsior ‘Pendula’)(190cm) bij de vijver; jonge exemplaren van zwarte walnoot (Juglans nigra); gele paardekastanje (Aesculus flava); tupeloboom (Nyssa sylvatica); zomerlinde met ingesneden blad (Tilia platyphyllos ’Laciniata’); moerascipres (Taxodium distichum); gewone robinia (Robinia pseudoacacia); Amerikaanse gleditsia (Gleditsia triacanthos).

Bron: DE MAEGD C. EN VAN DEN BROECK M. 2008: Inventaris van historische tuinen en parken in Bilzen, onuitgegeven tekst, Agentschap Onroerend Erfgoed.

Auteurs: De Maegd, Christiane & Van den Broeck, Myriam

Datum tekst: 2017

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Bilzen

Bilzen (Bilzen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.