Bierstekerij Vandervelden

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Vlaams-Brabant
Gemeente Beersel
Deelgemeente Beersel
Straat Kasteelstraat
Locatie Kasteelstraat 49-51, Beersel (Vlaams-Brabant)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Herinventarisatie Beersel (Gebeurtenistypes: 02-03-2015 - 31-10-2017).

Juridische gevolgen

Beknopte karakterisering

Beschrijving

20ste-eeuws hoeve- en stekerijcomplex gelegen in het open landschap van het Blaerveld dat afloopt naar de Zennevallei.

Historiek

In 1865 werd op de site een hoeve opgericht door landbouwer Jacobus Heyrmans. Henricus Vandervelden zou in deze hoevegebouwen omstreeks 1900 een geuzestekerij begonnen zijn. Het noordelijke gebouw met daarin het woonhuis werd volgens het kadasterarchief volledig herbouwd door de Henricus Vandervelden-Vandenplas in 1917. De oudste zoon van Henricus, Egidius Vandervelden, huwde voor 1922 met Catharina Hofmans en legde zo de basis voor de brouwerij-stekerij Oud Beersel. Een nieuwe stekerij, het zuidelijke gebouw, werd in 1924, na de dood van Henricus, door zijn kinderen opgetrokken. De stekerij Vandervelden bleef van circa 1900 tot net na de Tweede Wereldoorlog in bedrijf. Het noordelijke gebouw met het woonhuis werd gemoderniseerd in 1995. De stekerij werd in 1997 omgevormd tot kantoorruimte, met respect voor de erfgoedkenmerken van het gebouw. Dat gebeurde beide keren door de eigenaar-architect Levy E.

Beschrijving

Hoeve- en stekerijcomplex opgetrokken uit baksteen en bestaande uit twee parallelle dwars op de straat gelegen gebouwen met centraal erf. De noordelijke, langgestrekte vleugel uit 1917 bestaat uit drie aaneensluitende panden van verschillende hoogte, met centraal de brouwerswoning geflankeerd door twee nutsgebouwen. Momenteel omgebouwd tot twee woonhuizen en een nutsgebouw.

Het westelijke pand telt drie traveeën en twee bouwlagen onder een pannen zadeldak. De zuidelijke lijstgevel is als voorgevel uitgewerkt en naar het erf gericht. Het was oorspronkelijk een nutsgebouw met poort en blinde vensters. Bij de renovatie in 1983 werd het gebouw omgevormd tot een woning waarbij de vensters werden opengewerkt. De poort werd omgevormd tot een venster. De muuropeningen op de benedenverdieping zijn rechthoekig met hardstenen lateien. De andere muuropeningen zijn segmentboogvormig.

Het tweede pand centraal in het noordelijke gebouw, een bakstenen dubbelhuis, werd gebouwd als woning en telt eveneens drie traveeën en twee bouwlagen onder een zadeldak. Gezien de rijkere vormgeving van de lijstgevel met muurbanden en rollagen in gele baksteen gaat het vermoedelijk om de brouwerswoning. De muuropeningen zijn ook hier rechthoekig onder hardstenen lateien op de benedenverdieping en segmentboogvormig op de bovenverdieping.

Het oostelijke gebouw in dit langgestrekte volume is een voormalige stal, bestaande uit drie ongelijke traveeën, twee bouwlagen onder een pannen zadeldak. De lijstgevel was voorzien van een poort onder een metalen latei die werd gedicht, op de bovenverdieping is er een passerelle die de verbinding maakt met de tegenoverliggende kleine vrijstaande vleugel. Dwars op de woonvleugel een kleine éénlaagse vleugel onder pannen zadeldak. De bakstenen achtergevels (noordgevels) zijn sober uitgewerkt met segmentboogvormige muuropeningen die asymmetrisch geplaatst zijn zonder enige decoratie.

Het grote vrijstaande gebouw ten zuiden van het erf, parallel aan de woonvleugel,telt acht traveeën en twee bouwlagen onder een pannen zadeldak en werd in 1924 opgetrokken als stekerij. De gevels zijn in vier eenheden verdeeld hoewel de ruimte binnen niet onderverdeeld is. Elke eenheid vertoont een segmentboogvormige blinde deur en een gelijkaardig venster in spiegelbeeld geplaatst. In de westelijke zijpuntgevel een rechthoekige schuurpoort met rechte latei en ontlastingsboog. Bij de renovatie in 2003 werden een aantal blinde vensters geopend om een kantoor in te richten. De open binnenstructuur van de stekerij bleef behouden.

  • Gemeentearchief Beersel, bouwdossiers B117/1995 en B16/1997.
  • Kadaster Vlaams-Brabant, Mutatieschetsen en bijhorende mutatiestaten Beersel, afdeling I (Beersel), 1865/20, 1918/3, 1924/3.
  • DEBRAEKELEER W., DEBUSSCHER G., DESMEDT M., MEURISSE R., NEVENS M., WALSCHOT L. & WINDERICKX E. 2013: Brouwerijen en bierstekerijen in Beersel, Beersel, 81.

Bron: -

Auteurs: Mertens, Joeri

Datum tekst: 2016

Relaties

maakt deel uit van Kasteelstraat

Kasteelstraat (Beersel)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.