Gietijzeren wegkruis

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Voeren
Deelgemeente 's Gravenvoeren
Straat Steenbos
Locatie Steenbos zonder nummer, Voeren (Limburg)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Voer- en Gulpvallei (geografische inventarisatie: April 2016 - Oktober 2016).

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Gietijzeren wegkruis

Deze vaststelling is geldig sinds 01-02-2018.

is deel van de bescherming als cultuurhistorisch landschap Altenbroek en Voervallei met omgeving

Deze bescherming is geldig sinds 21-12-2017.

Beknopte karakterisering

Typologiewegkruisen

Beschrijving

Gietijzeren wegkruis op de hoek van Schietekamer met Steenbos, vandaag omringd door een geschoren conifeer.

Op deze locatie staat er op de topografische kaarten van 1872 en 1898 al een kruis aangeduid, op de kaart van 1937 werd dit niet meer weergegeven. Volgens de Vereniging "Kruisen en Kapellen 's-Gravenvoeren" bevond zich op deze locatie tot de jaren 1980 een smeedijzeren kruis van het type "Goessens", maar dit werd verplaatst. De streek kent een lange geschiedenis om wegkruisen te plaatsen op onder andere kruispunten. Dit is al zichtbaar op de Ferrariskaart (circa 1770-1778), waar er al kruisen zijn aangeduid op kruispunten in de omgeving. De smeed- of gietijzeren kruisen hebben dezelfde typologie als de kruisen op begraafplaatsen, en werden vaak verplaatst of hergebruikt.

Zwart geschilderd gietijzeren kruis geplaatst op een stenen voet. Opengewerkt kruis met in de voet een doodshoofd. De schacht is aan de buitenzijde afgezet met een zaagtand. Schacht en balken hebben een kandelabermotief. De balken eindigen op een zilver geschilderde open driepas met plantaardige motieven. Plantaardige motieven in de hoeken van het kruis. De zilver geschilderde gekruisigde Christus werd meegegoten met het kruis.

In de inventaris van Egelie over gietijzeren wegkruisen in Nederlands Limburg wordt dit kruis ondergebracht onder het type II A b 3. Dit type kruis is opgevat als beeld, waarbij de figuren of motieven meegegoten zijn met het kruis. In de inventaris voor Wallonië wordt het kruis geklasseerd onder type II A 5 k. Van dit type zijn er verschillende kruisen bekend die gegoten zijn bij Nestor Martin in Hoei. Hier is er geen opschrift meer zichtbaar dat verwijst naar een gieterij.

  • Informatie verkregen van Veerle Vansant (8 oktober 2013).
  • Kabinetskaart van de Oostenrijkse Nederlanden voor Zijn Koninklijke Hoogheid de Hertog Karel Alexander van Lotharingen, Jozef Jean François de Ferraris, Koninklijke Bibliotheek van België, uitgegeven in 1770-1778, schaal 1:11.520 herleid naar 1:25.000.
  • Topografische kaarten van België, Eerste editie, Krijgsdepot, uitgegeven in 1865-1880, schaal 1:20.000.
  • Topografische kaarten van België, Derde editie, Militair Cartografisch Instituut, uitgegeven in 1889-1900, schaal 1:20.000.
  • EGELIE C.M. G. 1983: Gietijzeren wegkruisen in Limburg. Een inventaris en aanzet tot interpretatie van de thematiek, Maastricht.
  • LEMPEREUR F. e. a. 1992: La Fonte en Wallonie, les Croix de nos Aïeux. Héritages de Wallonie, Luik.

Bron: -

Auteurs: Verwinnen, Katrien

Datum tekst: 2016

Relaties

maakt deel uit van 's-Gravenvoeren

's Gravenvoeren (Voeren)

maakt deel uit van Altenbroek en Voervallei met omgeving

's Gravenvoeren, Sint-Martens-Voeren (Voeren)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.