Villa Les Abeilles

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Genk
Deelgemeente Genk
Straat Winterslagstraat
Locatie Winterslagstraat 87, Genk (Limburg)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Villa Les Abeilles

Deze vaststelling is geldig sinds 01-02-2018.

Beknopte karakterisering

Beschrijving

Villa Les Abeilles, gebouwd rond 1908 in cottagestijl op een hoger gelegen perceel langs de Winterslagstraat in de villawijk rond de Molenvijver, die toen volop in ontwikkeling was. In het begin van de twintigste eeuw zochten kunstenaars, en in hun kielzog rijke burgers, hier de rust van de landelijke omgeving.

Als eerste gebouw werd op dit perceel in 1908 een zomerhuis geregistreerd. Hierbij ging het om een paviljoen van de Wereldtentoonstelling in Luik in 1905. De toenmalige eigenaar van het perceel en tevens de eerste stationschef van Genk, Guillaume Vanberwaer, had dit paviljoen aangekocht en na afloop van de tentoonstelling laten overbrengen naar Genk. Van 1912 tot 1913 werd er op het perceel een nieuwe cottagevilla gebouwd, het paviljoen werd later als garage en washuis gebruikt.

Vanaf 1918 woonde de zoon van Guillaume, Maurice Vanberwaer met zijn vrouw Lucienne Préat in villa Les Abeilles. Het jonge gezin groeide en in 1924 werd de villa uitgebreid tot het huidige grondplan met kwartronde inkompartij, erkers en loggia. In de tweede helft van de 20ste eeuw volgden verdere aanpassingen waarbij de volumes aan de noordzijde verhoogd werden en een eenlaagse aanbouw aan de noordwestelijke hoek werd toegevoegd. Hier is een duidelijk verschil in metselverband en voegwerk te zien. De loggia werd gesloten en omgevormd tot salon. Op het einde van de jaren 1970 ontstond ten westen van de villa een rechthoekig bijgebouw dat vandaag het Rode Kruis huisvest.

Na het overlijden van Maurice Vanberwaer in 1928 bewoonden zijn weduwe en kinderen de villa tot zij deze in 1952 aan de gemeente Genk verkochten. Vanaf dat jaar werd er de politie van Genk gevestigd. Vandaag bevinden zich in de villa de burelen van het Regionaal Landschap Kempen en Maasland.

Na de Eerste Wereldoorlog verhuisden de ouders van Lucienne Préat naar Genk en bouwden op een perceel ten westen van villa Les Abeilles een klein huis, de villa Le Bon Gîte. De twee huizen zijn vandaag nog door een fiets- en wandelpad verbonden.

Het hoger liggende, grote perceel, bewaart een deel van de originele beplanting, getypeerd door bomen die het perceel omzomen. Villa op onregelmatige plattegrond van vier bij drie traveeën bestaande uit twee bouwlagen onder complexe, overkragende zadeldaken met wolfseinden. Het gelijkvloers is opgetrokken in baksteenmetselwerk in kruisverband met geknipt voegwerk op breukstenen sokkel, voor de verdieping werd imitatievakwerk toegepast. In tegenstelling tot de huidige toestand was het gelijkvloers oorspronkelijk niet geschilderd: het baksteenmetselwerk contrasteerde met het imitatievakwerk van de verdieping. De voorgevel heeft een middenrisaliet met puntgevel en uitspringende kwartronde inkompartij waarvan het dakvolume overgaat in een halfrond balkon met organisch gevormde betonnen balustrade en buisleuning. Op het gelijkvloers aan de oost- en westzijde meerhoekige erkers, aan de zuidoostelijke hoek vier rondboogvensters met natuurstenen impostblokken, deze vormden oorspronkelijk een loggia.

Grotendeels rechthoekige gevelopeningen, op de verdieping ook rond- en korfboogvormig, met natuurstenen dorpels. Het houten buitenschrijnwerk met roedeverdeling is in de huidige toestand vervangen door schrijnwerk in PVC. Ook de dakbedekking in kunstleien is van recente datum, oorspronkelijk was de villa voorzien van een pannendak met nokversiering.

Het pittoreske karakter van de asymmetrische opbouw van deze villa vormt een van de kenmerken van de cottagestijl. De complexe dakstructuur en de onregelmatige plattegrond met verschillende uitbouwen zorgen voor een levendig vormenspel van als het ware organisch gegroeide volumes. Ook het gebruik van traditionele bouwtechnieken en de materiaalpolychromie van bak- en natuursteen in combinatie met imitatievakwerk is een typisch element van deze stijl. Een goed bewaard detail is de natuurstenen brievenbus met het opschrift "Lettres".

Het interieur dateert met uitzondering van de trappen uit een recente periode. De oorspronkelijke indeling is nog gedeeltelijk herkenbaar, hoewel door de uitbreiding naar achter toe enigszins verstoord. De gebogen vorm van het uitspringende inkomvolume wordt hernomen in de dominant ingeplante ruime traphal waarop de verschillende ruimtes uitkwamen.

  • Emile Van Dorenmuseum Genk, EVD_F_0786.
  • Kadasterarchief Limburg, Mutatieschetsen Genk, 2003/4, 2000/8, 1975/8, 1968/34, 1966/19, 1965/30, 1929/13, 1924/40, 1922/51, 1913/104, 1908/53, 1864/89
  • Kadasterarchief Limburg, Leggers Genk, afdeling I (Genk), artikels 2491, 3205, 135.
  • MARUT A. 2001: Merkwaardige huizen (deel 2). De villa’s van de families Van Berwaer en Préat, Heidebloemke 60.3, 113 – 117.
  • VLAMING P. 2014: Gemeentelijk RUP Markante Gebouwen, Cluster Molenvijver, onuitgegeven toelichtingsnota - voorontwerp RUP, Stad Genk, 66 - 70.
  • Armand Maclot, Villa Les Abeilles (aquarel op papier), privécollectie, foto: Emile Van Dorenmuseum Genk.

Bron: -

Auteurs: Fexer, Charlotte

Datum tekst: 2017

Relaties

maakt deel uit van Genk

Genk (Limburg)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.