Silexgroeven

inventaris landschappelijk erfgoed \ landschapsatlas relict \ landschapsatlaselement

Locatie

Provincie Limburg
Gemeente Voeren
Deelgemeente Sint-Martens-Voeren
Straat
Locatie Sint-Martens-Voeren (Voeren)

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Inventarisatie Voer- en Gulpvallei (geografische inventarisatie: April 2016 - Oktober 2016).

Juridische gevolgen

is deel van de vaststelling als landschapsatlasrelict 's Graven-, Sint-Martens- en Sint-Pietersvoeren

Deze vaststelling is geldig sinds 24-12-2008.

is deel van de bescherming als cultuurhistorisch landschap Altenbroek en Voervallei met omgeving

Deze bescherming is geldig sinds 21-12-2017.

Beknopte karakterisering

Typologiegeologische ontsluitingen
Contextbossen
Materiaalsilex

Beschrijving

De verlaten silexgroeven komen op verschillende plaatsen op de bovenste helft van de helling van het Broekbos voor. De groeven liggen voornamelijk in de omgeving van wegen. Ze zijn overgroeid met bosvegetatie, maar zijn wel in het reliëf herkenbaar als ontginningsplek. Silex werd gebruikt in de woning- en wegenbouw.

De Formatie van Gulpen werd tijdens het Mesozoïcum afgedekt door de Formatie van Maastricht. Deze afzetting is door erosie en verwering volledig verdwenen op de vuursteenknollen na. De silexafzettingen omgeven met roodbruine tot okerkleurig verweringsklei bevindt zich in dikke pakketten van 10-15m dik op de heuveltoppen of in de bovenste helft van de hellingen. Silexgroeven komen voor bij het Hoogbos, in het Broekbos en in Schophemerheide.

De cluster silexgroeven ten zuiden van Op-de-Eiken is vanaf de topokaart van 1873 gekarteerd en op de latere 20ste eeuwse kaarten steeds herkenbaar. De groeves die dieper in de bossen gelegen zijn werden niet op de topokaarten vermeld. Op het Digitaal Hoogtemodel Vlaanderen II zijn ze goed herkenbaar.

Verschillende woningen in Voeren van voor de Eerste Wereldoorlog zijn gebouwd met silex. Deze grondstof werd in lokale groeven ontgonnen. De silex is een restant van de geërodeerde krijtlagen van de Formatie van Maastricht dat in aan de oppervlakte bleef liggen. Vooral in het centrum van Voeren (Schophem, Sint-Martens-Voeren en Sint-Pieters-Voeren) werd silex gebruikt als bouwmateriaal. Silexgroeven komen voor bij het Hoogbos, in het Broekbos en in Schophemerheide. De grove, onregelmatige knollen zijn echter niet gemakkelijk te verwerken en werden vooral in grote vlakken van achter- en zijgevels toegepast, zoals bij deze hoeve die grenst aan het Broekbos.

  • Topografische kaarten van België, Eerste editie, Krijgsdepot, uitgegeven in 1865-1880, schaal 1:20.000.
  • Topografische kaarten van België, Herziening derde editie, Militair Cartografisch Instituut, uitgegeven in 1900-1930, schaal 1:20.000.
  • Kaart van België, Militair Cartografisch Instituut, uitgegeven in 1928-1950, schaal 1:20.000.
  • BATS. H. 1992: Het Voerense Landschap, M&L 11.5, 14-33.
  • DIRIKEN P. 2002: Geogids Voeren, Kortessem, 128.
  • VANDENABEELE E. 2016: Inventarisatie aardkundige waarden, onuitgegeven nota's.
  • Informatie Vlaanderen, Digitale hoogtemodel Vlaanderen II (DSM 1m), 2016.

Bron: -

Auteurs: Van den Bremt, Paul & Vanmaele, Nele

Datum tekst: 2016

Relaties

maakt deel uit van Altenbroek en Voervallei met omgeving

's Gravenvoeren, Sint-Martens-Voeren (Voeren)

maakt deel uit van Sint-Martens-Voeren

Sint-Martens-Voeren (Voeren)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.