erfgoedobject

Duitse observatiepost

bouwkundig element
ID: 305282   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/305282

Juridische gevolgen

Beschrijving

Halfondergrondse betonnen militaire constructie op een akker ten oosten van het Fort van Breendonk. Het betreft de meest oostelijke bunker van drie bunkers op één rij.

Historisch overzicht

Duitse observatiepost uit de Eerste Wereldoorlog, opgetrokken als onderdeel van de 'Südabschnitt'. Dit is een Duitse bunkerlinie van de 'Stellung Antwerpen', die ten zuiden van Antwerpen werd aangelegd, tussen de Kloosterstraat in Bornem en Blaasveld (Willebroek). De bunkers van de 'Südabschnitt' waren opgetrokken volgens gestandaardiseerde ontwerpen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden deur- en andere muuropeningen op bevel van de Duitse bezetter dichtgemaakt, opdat de bunkers niet door het verzet of parachutisten zouden gebruikt worden.

Het betreft een type bunker voor een 'Infanterie-Beobachter', een observatiepost ten behoeve van de infanterie, die was ingeplant in de voorste lijn. Kenmerkend bij dit type bunker is de waarnemingsopening in het uitspringend deel aan de voorzijde van de bunker. Deze waarnemingsopening is afgesloten met een pantserplaat. De infanteriewaarnemer was verantwoordelijk voor het telefonisch leiden en coördineren van de infanterievuren, zoals zware mitrailleurs of granaatwerpers. De waarnemer zat op een stoeltje onder een ijzeren plaat, waar de binnenhoogte amper 1,4 meter bedraagt.

Beschrijving

Halfondergrondse betonnen militaire constructie van ongeveer 4,85 x 3,2m. Het beton is gegoten tegen een houten bekisting. Er zijn wapeningsijzers zichtbaar. De hoeken en randen aan de voorzijde (zuidelijke zijde) zijn afgerond of afgeschuind. Het dak is hoger dan de bovenste rand van de achtergevel, waardoor er een boord ontstaat. Het betonnen dak is gegoten op gegolfde plaatijzers, die tussen ijzeren profielen zijn geplaatst. Op de bunker is een afwerkingslaag aangebracht. Tegen de achtergevel heeft deze laag een onregelmatige textuur.

De waarnemingsopening aan voorzijde (zuidelijke zijde) is volgestort met beton. Er is geen pantserplaat aanwezig, wel zijn een aantal ijzeren elementen aanwezig.

De toegang aan de noordelijke zijde van de observatiepost is dichtgemaakt. In de achtergevel zitten enkele uitsparingen.

  • GILS R. s.d.: Typeplans Duitse bunkers uit 1917 te Antwerpen, Vesting, Antwerpen.
  • GILS R. 2001: Vesting Antwerpen. Deel IV. Bunkers en bunkerstellingen (1914-1945), België onder de wapens 19, Erpe.
  • VAN DAELE A. 2014: Kaiserliche Festung Antwerpen. Südabschnitt. De vierde sector, Vesting, 4, 3-6.
  • VAN HOLLEBEEKE Y., BOURGEOIS J. & STICHELBAUT B. 2013: Inventarisatie van bovengronds bewaarde WO I – relicten van de Antwerpse Südabschnitt (Klein-Brabant tot kanaal Schoten-Turnhout), onuitgegeven studie Universiteit Gent, vakgroep Archeologie in opdracht van Provincie Antwerpen, Dienst Erfgoed.
  • VAN MEIRVENNE R. 2001: Duitse verdedigingslijn van 1917 op de Linkerscheldeoever, s.l.
  • VAN MEIRVENNE R. & DEVOS P. 2002: De Duitse bunkerlinie van Steendorp-Vrasene 1917, Kleine Cultuurgids Provincie Oost-Vlaanderen, Gent.

Bron     : -
Auteurs :  Decoodt, Hannelore
Datum  : 2017


Relaties

  • Is deel van
    Brandstraat

  • Is deel van
    Duitse bunkerlinie Südabschnitt

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Duitse observatiepost [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/305282 (Geraadpleegd op 17-11-2019)