Belgische bunker

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Kapellen
Deelgemeente Kapellen
Straat Heidestraat-Zuid
Locatie Heidestraat-Zuid zonder nummer, Kapellen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen

Juridische gevolgen

is vastgesteld als bouwkundig erfgoed Belgische bunker

Deze vaststelling is geldig sinds 29-03-2019.

is deel van de vaststelling als bouwkundig erfgoed Duitse bunkerlinie Nordabschnitt

Deze vaststelling is geldig sinds 29-03-2019.

is deel van de vaststelling als bouwkundig erfgoed Kasteeldomein Wolvenbos

Deze vaststelling is geldig sinds 29-03-2019.

is deel van de vaststelling als landschapsatlasrelict Militair erfgoed op de overgang van Scheldepolders naar Kempen

Deze vaststelling is geldig sinds 29-04-2015.

Beknopte karakterisering

Typologiebunkers
Dateringvóór WO I
Tags Eerste Wereldoorlog, Tweede Wereldoorlog

Beschrijving

Betonnen militaire constructie, gelegen in het Wolvenbos, op ongeveer 290 meter ten noordwesten van Heidestraat-Zuid, op ongeveer 430 meter ten noordoosten van het kasteel Wolvenbos. De bunker ligt in een bewaarde loopgraaf die als een lus aftakt ten zuiden van de meest vooruitgeschoven bewaarde Duitse loopgraaf met bunkers.

Historisch overzicht

Belgische bunker, door het Belgische leger opgetrokken in 1914, vóór het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog. Deze schuilplaats was naar verluidt bedoeld als onderkomen voor een mitrailleursploeg. Het betreft een bunker met een rechthoekig grondplan van 9,6 x 8 meter, die aan de veilige zijde, hier zuidelijke zijde, volledig open was. Kenmerkend bij deze Belgische bunkers zijn de kasseien die tegen de buitenmuren waren geplaatst.

Deze Belgische bunker werd door het Duitse leger geïntegreerd in de 'Nordabschnitt'. De bunker kwam net achter de meest vooruitgeschoven Duitse loopgraaf met bunkers te liggen, in een loopgraaf die er als een lus aftakte en net ten zuiden van de Belgische bunker en een Duitse bunker passeerde.

Beschrijving

Betonnen militaire constructie met een rechthoekig grondplan. De bunker is voor een groot deel aangeaard. Tegen de buitenmuren zijn, voor zover zichtbaar, kasseien aangebracht. De zuidelijke zijde is grotendeels open. Boven deze opening is, wellicht met hand, reliëf op een cementlaag aangebracht, die op zijn beurt op de kasseien werd aangebracht. Tegen het betonnen plafond zijn indrukken van noord-zuid gerichte profielen te zien. Tegen de noordelijke binnenwand zijn restanten van houten planken bewaard. De grote opening aan zuidelijke zijde is wellicht later tot op een bepaalde hoogte dichtgemetseld of volledig dichtgemetseld en later ten dele terug opengemaakt. Mogelijk gebeurde dit dichtmetselen tijdens de Tweede Wereldoorlog, aangezien dit toen bij de meeste bunkers van de 'Nordabschnitt' gebeurde.

  • Koninklijk Legermuseum Brussel, Fonds 185, doos 573: Nordabschnitt. Übersichtsplan, 1:25.000; Stellungsplan. Antwerpen-Nordfront-Turnhoutkanal, 1:40.000; Turnhoutkanal, 1:20.000; doos 952: Nord I, 1. Regimentabschnitt, Bataillonsabschnitt I & II, 1:2500.
  • DOSSCHE R., GHEYLE W., BOURGEOIS J., VAN EETVELDE V. & STICHELBAUT B. 2012: Zimmermann anno 2010. Inventarisatie en (omgevings)analyse van bovengronds bewaarde WO I-relicten van de Antwerpen-Turnhoutstellung, Universiteit Gent in opdracht van de Provincie Antwerpen, Dienst Erfgoed.
  • GHEYLE W. & BOURGEOIS I. 2013: Vergeten linies. Antwerpse bunkers en loopgraven door de lens van Leutnant Zimmermann (1918), deel 1 en deel 2, Streekgericht 3, Antwerpen.
  • GILS R. s.d.: Typeplans Duitse bunkers uit 1917 te Antwerpen, Vesting, Antwerpen.
  • GILS R. 2001: Vesting Antwerpen. Deel IV. Bunkers en bunkerstellingen (1914-1945), België onder de wapens 19, Erpe.

Bron: -

Auteurs: Decoodt, Hannelore

Datum tekst: 2018

Relaties

maakt deel uit van Duitse bunkerlinie Nordabschnitt

Brasschaat (Brasschaat), Kapellen (Kapellen), Schoten (Schoten), Hoevenen, Stabroek (Stabroek)

maakt deel uit van Kasteeldomein Wolvenbos

Heidestraat-Zuid 107, Kapellen (Antwerpen)

maakt deel uit van Loopgravensysteem tussen fort Ertbrand en fort van Brasschaat (Antwerpen-Turnhoutstellung)

Oude Gracht, Sionkloosterlaan (Brasschaat), Georges Spelierlaan, Heidestraat-Noord, Heidestraat-Zuid,...

maakt deel uit van Militair erfgoed op de overgang van Scheldepolders naar Kempen

Brasschaat (Brasschaat), Kalmthout (Kalmthout), Kapellen (Kapellen), Stabroek (Stabroek)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.