Belgische bunker

inventaris bouwkundig erfgoed \ bouwkundig relict

Locatie

Provincie Antwerpen
Gemeente Kapellen
Deelgemeente Kapellen
Straat Heidestraat-Zuid
Locatie Heidestraat-Zuid zonder nummer, Kapellen (Antwerpen)
Status Bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen

Juridische gevolgen

is deel van de vaststelling als landschapsatlasrelict Domein Oude Gracht

Deze vaststelling is geldig sinds 13-09-2011.

is deel van de vaststelling als landschapsatlasrelict Militair erfgoed op de overgang van Scheldepolders naar Kempen

Deze vaststelling is geldig sinds 29-04-2015.

Beknopte karakterisering

Typologiebunkers
DateringWO I
Tags Eerste Wereldoorlog, Tweede Wereldoorlog

Beschrijving

Betonnen militaire constructie, gelegen in het domein Oude Gracht, op zo’n 50 meter ten noorden van de voormalige militaire spoorlijn tussen Fort Kapellen en Fort Brasschaat. De bunker ligt op ongeveer 40 meter ten zuidwesten van de meest vooruitgeschoven bunkerlijn van de 'Nordabschnitt', in de wal van een deels bewaarde loopgraaf.

Historisch overzicht

Betonnen militaire constructie, door het Belgische leger opgetrokken in 1914, vóór het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog. Deze constructie was naar verluidt bedoeld als onderkomen voor een mitrailleursploeg. Het betreft een bunker met een rechthoekig grondplan van 9,6 x 8 meter, die aan de veilige zijde, hier zuidwestelijke zijde, volledig open was. Kenmerkend bij deze Belgische bunkers zijn de kasseien die tegen de buitenmuren waren geplaatst, maar bij deze bunker zijn geen kasseien zichtbaar. Deze Belgische bunker werd door het Duitse leger geïntegreerd in de 'Nordabschnitt'. De bunker kwam net achter de meest vooruitgeschoven Duitse loopgraaf met bunkers te liggen, meer bepaald in een loopgraaf die een lus vormde achter de meest vooruitgeschoven bunkerlijn.

Beschrijving

Betonnen militaire constructie met een rechthoekig grondplan. De bunker is voor een groot deel aangeaard. De zuidwestelijke zijde is grotendeels open. Er zijn sporen van baksteen aan de zuidelijke hoek, wat er op wijst dat de bunker, wellicht tijdens de Tweede Wereldoorlog, is dichtgemetseld en nadien terug is opengemaakt. Boven deze opening is, wellicht met de hand, reliëf in een cementlaag aangebracht. Hierbij is centraal bovenaan een vlak voor een opschrift voorzien. Tegen het betonnen plafond zijn indrukken van profielen te zien.

  • Koninklijk Legermuseum Brussel, Fonds 185, doos 573: Nordabschnitt. Übersichtsplan, 1:25.000; Stellungsplan. Antwerpen-Nordfront-Turnhoutkanal, 1:40.000; Turnhoutkanal, 1:20.000; doos 952: Nord I, 1. Regimentabschnitt, Bataillonsabschnitt I & II, 1:2500.
  • DOSSCHE R., GHEYLE W., BOURGEOIS J., VAN EETVELDE V. & STICHELBAUT B. 2012: Zimmermann anno 2010. Inventarisatie en (omgevings)analyse van bovengronds bewaarde WO I-relicten van de Antwerpen-Turnhoutstellung, Universiteit Gent in opdracht van de Provincie Antwerpen, Dienst Erfgoed.
  • GHEYLE W. & BOURGEOIS I. 2013: Vergeten linies. Antwerpse bunkers en loopgraven door de lens van Leutnant Zimmermann (1918), deel 1 en deel 2, Streekgericht 3, Antwerpen.
  • GILS R. s.d.: Typeplans Duitse bunkers uit 1917 te Antwerpen, Vesting, Antwerpen.
  • GILS R. 2001: Vesting Antwerpen. Deel IV. Bunkers en bunkerstellingen (1914-1945), België onder de wapens 19, Erpe.

Bron: -

Auteurs: Decoodt, Hannelore

Datum tekst: 2018

Relaties

maakt deel uit van Domein Oude Gracht

Brasschaat (Brasschaat), Kapellen (Kapellen)

maakt deel uit van Duitse bunkerlinie Nordabschnitt

Brasschaat (Brasschaat), Kapellen (Kapellen), Schoten (Schoten), Hoevenen, Stabroek (Stabroek)

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Kapellen

Kapellen (Antwerpen)

maakt deel uit van Loopgravensysteem tussen fort Ertbrand en fort van Brasschaat (Antwerpen-Turnhoutstellung)

Oude Gracht, Sionkloosterlaan (Brasschaat), Georges Spelierlaan, Heidestraat-Noord, Heidestraat-Zuid,...

maakt deel uit van Militair erfgoed op de overgang van Scheldepolders naar Kempen

Brasschaat (Brasschaat), Kalmthout (Kalmthout), Kapellen (Kapellen), Stabroek (Stabroek)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.