erfgoedobject

Stadskern Halle

bouwkundig geheel
ID: 306592   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/306592

Juridische gevolgen

  • is aangeduid als beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Stadskern Halle
    Deze bescherming is geldig sinds 17-10-1994

Beschrijving

Halle is gelegen ten zuidwesten van Brussel, op de linkeroever van de Zenne. Het stadscentrum vertoont een langgerekte cirkelvorm doorkruist door een S-vormige hoofdader (Basiliekstraat – Grote Markt – Brusselsesteenweg) waarlangs de belangrijkste functies (kerk, stadhuis, winkels) zijn gegroepeerd. Deze as wordt ter hoogte van de Basiliekstraat gekruist door de in 1953 gedempte Zennearm (Vuurkruisenlaan – Molenborre) en de Zenne die de zuidgrens vormt van de oude binnenstad.

De vier belangrijkste invalswegen (Basiliekstraat, Bergensesteenweg, Ninoofsesteenweg en Brusselsesteenweg) verwijzen naar evenveel verdwenen stadspoorten (Bospoort, Bergenpoort, Sint-Catharinapoort en Brusselsepoort). Als gevolg van de verbreding en rechttrekking van de toegangswegen tijdens het Oostenrijkse bewind verloren de stadswallen en –poorten al in de 18de eeuw hun betekenis, hoewel ze slechts geleidelijk uit het straatbeeld verdwenen. Het tracé van de opeenvolgende omwallingen is echter nog steeds herkenbaar aan het boogvormige verloop van straten met typische namen zoals Vestingsstraat, Sint-Katharinavest, Korte Vest en Arkenvest.

Een vergelijking van het plan van Deventer (1550) en de Ferrariskaart (1771-1778) met de huidige toestand leert dat het middeleeuwse stratenpatroon relatief goed bewaard bleef. Typerend voor Halle is het vrij kleine centrum met sterk aaneengesloten bebouwing en het ontbreken van een echt plein. De Grote Markt is in feite een verbreding van de hoofstraat ter hoogte van de kerk en het stadhuis, terwijl het Oudstrijdersplein en het Possozplein relatief recente creaties zijn.

De industriële en economische expansie en de hiermee gepaard gaande demografische groei sinds het midden van de 19de eeuw resulteerde in een verder dichtbouwen van de oude binnenstad en een verkleinen van de wooneenheden. Op de gesloopte stadswallen verrezen identieke rijen arbeiderswoningen, terwijl op de terreinen van de talrijke schuttersgilden onder meer de meisjesschool van de zusters van het Heilig Hart (Parklaan, Handboogstraat) en de villa van de industrieel van Volsem (Basiliekstraat) werden opgetrokken.

De grote 19de-eeuwse infrastructuurwerken (spoorweg, kanaal, nieuwe steenweg Brussel-Bergen) waren perifere ingrepen die de oude binnenstad vrijwel onberoerd lieten. In de onmiddellijke omgeving van de oude stad ontstonden nieuwe wijken met een vrijwel homogene bebouwing van eclectische of neoclassicistisch geïnspireerde burgerwoningen.

Het stadssilhouet van Halle wordt in eerste instantie bepaald door de overwegend gotische Sint-Martinuskerk met barokke lantaarn, waarnaar de belangrijkste wegen convergeren. De bebouwing van de binnenstad weerspiegelt hoofdzakelijk de economische bloei in de tweede helft van de 18de eeuw en in de 19de eeuw. Oudere bebouwing treft men slechts uitzonderlijk aan, tenzij in sterk verbouwde vorm, waarbij het oorspronkelijke silhouet met steile dakhelling schuilgaat achter een meestal bepleisterde voorzetgevel. De 18de eeuw is relatief goed vertegenwoordigd met een aantal rococo-gevels en –portieken alsook enkele merkwaardige classicistische gevels in blauwe hardsteen. Naast de talrijke statige neoclassicistische of eclectisch geïnspireerde burgerhuizen zijn het vooral de grote industriële vestigingen zoals de mouterij Van Roye, de brouwerij La Tour d’Or of de Molenborre die de 19de eeuw gestalte gaven. Opvallend is het gering aantal religieuze gebouwen die in deze periode in de binnenstad werden gebouwd.

  • Onroerend Erfgoed Vlaams-Brabant, Beschermingsdossier DB000065, Stadskern Halle (PAESMANS G. 1993), doos 21.08 map 2252.
  • DE MAEGD C. & VAN AERSCHOT S. 1975: Inventaris van het cultuurbezit in België, Architectuur, Vlaams-Brabant, Halle-Vilvoorde, Bouwen door de eeuwen heen in Vlaanderen 2N, Gent.
  • EVERAERT L. & BOUCHERY J. 1874: Geschiedenis der stad Halle, Halle.
  • S.N. s.d.: Gedenkschriften van de Geschied- en Oudheidkundige Kring van Halle s.l.
  • S.N. s.d.: Facetten van het bouwkundig erfgoed I, s.l.
  • S.N. 1978: Stadsgezichten: Diest, Halle, Kortrijk, Veurne, Gent, s.l.

Bron     : -
Auteurs :  Foubert, Annemie
Datum  : 2013


Relaties

  • Is deel van
    Halle
    Halle (Halle)

  • Omvat
    18de-eeuwse deuromlijsting
    Bergensesteenweg zonder nummer (Halle)

  • Omvat
    Arbeiderswoning
    Korte Vest 20 (Halle)

  • Omvat
    Arbeiderswoningen
    Dekenstraat 17, 19 (Halle)

  • Omvat
    Breedhuis
    Volpestraat 12 (Halle)

  • Omvat
    Burgerhuis
    Bergensesteenweg zonder nummer (Halle)

  • Omvat
    Burgerhuis
    Dekenstraat 13, 15 (Halle)

  • Omvat
    Burgerhuis
    Hoornstraat 2, 2B (Halle)

  • Omvat
    Burgerhuis
    Sint-Katharinavest 2 (Halle)

  • Omvat
    Burgerhuis
    Bergensesteenweg 13 (Halle)

  • Omvat
    Burgerhuis
    Bergensesteenweg 15 (Halle)

  • Omvat
    Burgerhuizen
    Joseph Possozplein 6, 7 (Halle)

  • Omvat
    Grote Markt
    Grote Markt (Halle)

  • Omvat
    Herenhuis
    Dekenstraat 20 (Halle)

  • Omvat
    Herenhuis
    Korte Vest 12 (Halle)

  • Omvat
    Hoekhuis
    Basiliekstraat 1 (Halle)

  • Omvat
    Hoekhuis
    Beestenmarkt 5, 6 (Halle)

  • Omvat
    Hoekhuis
    Klinkaert 21 (Halle)

  • Omvat
    Hotel La Cloche
    Kardinaal Cardijnstraat 5, 6 (Halle)

  • Omvat
    Houten winkelpui
    Brusselsesteenweg 11 (Halle)

  • Omvat
    Houten winkelpui
    Klinkaert 21 (Halle)

  • Omvat
    Houten winkelpui
    Brusselsesteenweg 4 (Halle)

  • Omvat
    Houten winkelpui
    Brusselsesteenweg 13 (Halle)

  • Omvat
    Jezuïetencollege
    Kardinaal Cardijnstraat 7 (Halle)

  • Omvat
    Kapel Mariahof
    Dekenstraat zonder nummer (Halle)

  • Omvat
    Poortomlijsting
    Basiliekstraat 89 (Halle)

  • Omvat
    Postgebouw
    Kardinaal Cardijnstraat 9 (Halle)

  • Omvat
    Recolettenklooster
    Nieuwstraat 13, Volpestraat 25 (Halle)

  • Omvat
    Rijhuis
    Basiliekstraat 52 (Halle)

  • Omvat
    Rijhuis
    Bergensesteenweg 5 (Halle)

  • Omvat
    Rijhuis
    Bergensesteenweg 7, 9 (Halle)

  • Omvat
    Stadswoning
    Basiliekstraat 15 (Halle)

  • Omvat
    Stadswoning
    Basiliekstraat 17 (Halle)

  • Omvat
    Stadswoning
    Basiliekstraat 19, 21 (Halle)

  • Omvat
    Stadswoning
    Basiliekstraat 28 (Halle)

  • Omvat
    Stadswoning
    Basiliekstraat 65 (Halle)

  • Omvat
    Stadswoning
    Basiliekstraat 77, 79 (Halle)

  • Omvat
    Stadswoning
    Dekenstraat 2, 4 (Halle)

  • Omvat
    Stadswoning
    Dekenstraat 5 (Halle)

  • Omvat
    Stadswoning
    Dekenstraat 7 (Halle)

  • Omvat
    Stadswoning
    Klinkaert 15 (Halle)

  • Omvat
    Stadswoning
    Maandagmarkt 1 (Halle)

  • Omvat
    Stadswoning
    Sollenbeemd 11 (Halle)

  • Omvat
    Stadswoning
    Bergensesteenweg 2 (Halle)

  • Omvat
    Stadswoning
    Bergensesteenweg 4 (Halle)

  • Omvat
    Stadswoning
    Brusselsesteenweg 5 (Halle)

  • Omvat
    Stadswoning
    Brusselsesteenweg 49 (Halle)

  • Omvat
    Stadswoning
    Volpestraat 17, 19 (Halle)

  • Omvat
    Stadswoning
    Volpestraat 36 (Halle)

  • Omvat
    Stadswoning Au Cheval Noir
    Bergensesteenweg 10 (Halle)

  • Omvat
    Stadswoning met klokgevel
    Basiliekstraat 59 (Halle)

  • Omvat
    Stadswoning met trapgevel
    Basiliekstraat 49 (Halle)

  • Omvat
    Stadswoningen
    Basiliekstraat 33, 35 (Halle)

  • Omvat
    Stadswoningen
    Basiliekstraat 36, 38, 40 (Halle)

  • Omvat
    Stadswoningen
    Basiliekstraat 69, 71, 73 (Halle)

  • Omvat
    Stadswoningen
    Klinkaert 8, 10 (Halle)

  • Omvat
    Tweeverdiepingshuis
    Vuurkruisenstraat 8 (Halle)

  • Omvat
    Woonhuis
    Basiliekstraat 6 (Halle)

  • Omvat
    Woonhuis
    Basiliekstraat 63 (Halle)

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Stadskern Halle [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/306592 (Geraadpleegd op 23-07-2019)