Huizenrij Mgr. Stillemansstraat

inventaris bouwkundig erfgoed \ geheel \ bouwkundig geheel

Locatie

Provincie Oost-Vlaanderen
Gemeente Sint-Niklaas
Deelgemeente Sint-Niklaas
Straat Mgr. Stillemansstraat
Locatie Mgr. Stillemansstraat (Sint-Niklaas)
Status (deels) bewaard

Administratieve gegevens

Gebeurtenissen
  • Omzetten van geografische fiches (01-10-2018 - 31-12-2018).

Juridische gevolgen

is beschermd als stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Mgr. Stillemansstraat

Deze bescherming is geldig sinds 04-02-2002.

Beschrijving

Op 29 mei 1690 brak de zogenaamde "brand van Sint-Niklaas" uit. Bij deze enorme stadsbrand werden nagenoeg 565 huizen vernield. De brand ontstond in het begin van de Kalkstraat en vernielde de hele toenmalige dorpskern. Enkel de weinig in steen gebouwde huizen bleven min of meer gespaard. Deze brand had een grote invloed op de ontwikkeling van de stad.

Het stratenpatroon van de stad Sint-Niklaas onderging tot in het midden van de 19de eeuw weinig wijzigingen. Het was pas na de aanleg van de spoorlijn "Het Land van Waas" van Antwerpen naar Gent in 1844 dat voor het eerst planmatig en geleidelijk een ander deel van het grondgebied van straten voorzien werd en met de stadskern verbonden. Het plan rond het stationskwartier werd in 1846 opgemaakt en nog hetzelfde jaar kwamen de eerste straten tot stand: Stationsplein en -straat, Casinostraat, Richard Van Britsomstraat, Regentieplein. In de daaropvolgende jaren werden dan nog de volgende straten en pleinen aangelegd: Boonhemstraat, Dr. A. Verdurmenstraat, Regentiestraat, Leopold-II-laan, Kleine Laan, De Gravestraat, Vermorgenstraat, Tabakstraat, Prins Albertstraat, Zamanstraat. Door de uitbreiding van de rusthuizen en hospitalen in de Hospitaalstraat werden er daarrond ook nieuwe straten aangelegd: Lodewijk De Meesterstraat, Sint Vincentiusstraat, Polderstraat, Lamstraat, Hogenakkerstraat, Lindestraat. Bij de aanleg van de spoorlijn naar Dendermonde, 1877, werd in die omgeving ook een nieuwe wijk gebouwd met de Aerschotstraat, Kasteel- en Westertraat, Westerplein en Westerlaan. De aanleg van de spoorlijn tussen Gent en Antwerpen in het midden van de 19de eeuw betekende dan ook het begin van een geleidelijke en planmatige ontwikkeling van het grondgebied. Systematisch werden er nieuwe straten getrokken die zeer snel werden volgebouwd. Deze 19de-eeuwse stadsuitbreidingen gebeurden zeer planmatig. Gedurende de 19de eeuw kende de stad een trage groei, doch vanaf 1900 kwam er een ware opbloei die tot uiting kwam in het groot aantal openbare en private gebouwen dat er opgericht werden. Deze uitbreiding werd een korte periode geremd door de Eerste Wereldoorlog.

In de periode tussen de beide wereldoorlogen werden er opnieuw een aantal nieuwe stadswijken ontwikkeld zoals de Koningin Elisabethwijk, de Spoorwegwijk en ten slotte de Mgr. Stillemansstraat. Ingevolge een grote groei van de textielbedrijvigheid, meer bepaald de breigoednijverheid, verkeerde de stad in volle ontwikkeling zodat een aantal nieuwe bouwstijlen, zoals onder meer art deco en de expressionistische baksteenarchitectuur, hier ten volle konden ontwikkeld worden.

De Mgr. Stillemansstraat werd in 1930 getrokken tussen de Kokkelbeekstraat en de Hoveniersstraat. Ze werd bebouwd met typische rijhuizen uit die tijd in voornamelijk art-decostijl. De gemeenteraad verleende zijn goedkeuring aan de nieuwe aanleg in zitting van 3 juni 1929 en het Koninklijk Besluit tot goedkeuring werd op 19 december 1929 gegeven. Het merendeel van de woningen in de Mgr. Stillemansstraat werd gebouwd in de jaren 1930 tot 1933. Veel van de woningen werden ontworpen door stadsarchitect August Waterschoot en zijn zoon Leander.

De straat werd genoemd naar Mgr. Stillemans, bisschop van Gent tussen 1889 en 1916, en geboren te Sint-Niklaas in 1832. Mgr. Stillemans ligt mee aan de basis van de Christelijke Arbeidersbeweging in het bisdom Gent. Hij gold in zijn tijd als één der meest vooruitstrevende bisschoppen op sociaal gebied. Dit belette niet dat hij in conflict kwam met de Christelijke Democratische Partij en haar leider, priester Adolf Daens uit Aalst.

Bron: Onroerend Erfgoed, digitaal beschermingsdossier DO002188, Straat met woningen (MATTHIJS P. 2000).

Auteurs: Matthijs, Paul

Datum tekst: 2000

Relaties

Geen afbeelding beschikbaar

maakt deel uit van Mgr. Stillemansstraat

Mgr. Stillemansstraat (Sint-Niklaas)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Architectenwoning J. Van Coillie

Mgr. Stillemansstraat 41, Sint-Niklaas (Oost-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Burgerhuis naar ontwerp van August Waterschoot

Mgr. Stillemansstraat 15, Sint-Niklaas (Oost-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Burgerhuis naar ontwerp van August Waterschoot

Mgr. Stillemansstraat 33, Sint-Niklaas (Oost-Vlaanderen)

omvat Meergezinswoning Emiel Faresijn

Mgr. Stillemansstraat 74-76, Sint-Niklaas (Oost-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Modernistische stadswoning

Mgr. Stillemansstraat 49, Sint-Niklaas (Oost-Vlaanderen)

omvat Stadswoning in nieuwe zakelijkheid

Mgr. Stillemansstraat 58, Sint-Niklaas (Oost-Vlaanderen)

omvat Woning Claus

Mgr. Stillemansstraat 28, Sint-Niklaas (Oost-Vlaanderen)

omvat Woning Cleyman

Mgr. Stillemansstraat 60, Sint-Niklaas (Oost-Vlaanderen)

omvat Woning Dirken

Mgr. Stillemansstraat 38, Sint-Niklaas (Oost-Vlaanderen)

omvat Woning Ghijs

Mgr. Stillemansstraat 24, Sint-Niklaas (Oost-Vlaanderen)

Geen afbeelding beschikbaar

omvat Woning Jozef Maes

Mgr. Stillemansstraat 27, Sint-Niklaas (Oost-Vlaanderen)

omvat Woning Spaenhoven

Mgr. Stillemansstraat 32, Sint-Niklaas (Oost-Vlaanderen)

omvat Woning Vandevijver

Mgr. Stillemansstraat 26, Sint-Niklaas (Oost-Vlaanderen)

Logo Onroerend Erfgoed

Deze site is een realisatie van Onroerend Erfgoed, een agentschap van de Vlaamse Overheid dat onroerend erfgoed in Vlaanderen inventariseert, onderzoekt, beschermt, beheert en de ontsluiting ervan stimuleert.