erfgoedobject

Dijver, Arentshuis, Gruuthuse en Onze-Lieve-Vrouwekerk met omgeving

bouwkundig geheel
ID: 306921   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/306921

Juridische gevolgen

Beschrijving

Het stadsgezicht van de Vismarkt, het Huidenvettersplein en de Rozenhoedkaai met omgeving omvat belangrijke historische structuren in de Brugse binnenstad. Het stadsgezicht van de Dijver, het Arentshuis, het Gruuthuse en de Onze-Lieve-Vrouwekerk met omgeving, omvat historische assen en straten die een belangrijke rol hebben gespeeld in de ontwikkeling van de stad Brugge.

Ze vormen binnen de stad uitzonderlijke stedelijke structuren, die gekenmerkt worden door een architectuur die fasegewijs tot stand is gekomen. De aanwezige structuren en de bebouwing zijn het resultaat van opeenvolgende politieke, sociale, culturele en economische gebeurtenissen die plaats vonden door de eeuwen heen. Ze hebben gezorgd voor een opmerkelijke historische gelaagdheid in het stadsbeeld.

Bepalend in dit stadsdeel is het verloop van de Reie waarlangs de belangrijkste en oudste historische gebouwen liggen. Op de linkeroever ligt de Onze-Lieve-Vrouwekerk, hier gesitueerd sinds de 9de eeuw. De Onze-Lieve-Vrouwekerk en omgeving vormt dan ook een belangrijk historisch kerngebied binnen de Brugse binnenstad. Op de rechteroever van de Reie splitst zich een reitje af, genaamd de Bakkersrei, dat loopt tot aan de Dijver en overbrugd wordt door Gruuthusebrug ter hoogte van de Nieuwstraat. De Dijver is een segment van de Reie dat een eigen naam heeft. De zeer oude naam Dijver, gaat terug tot de Kelten en betekent “Heilig water”. Dit zou wijzen op het bestaan van een pre-Germaanse cultusplaats.

Langsheen de Dijver, de Bakkersrei en de aanpalende straten is een beeldbepalende en heterogene bebouwing tot stand gekomen, dit getuigt van de evolutie van de stad buiten de eerste stadsomwalling. De nieuwe bruggen waren dan ook nodig om nieuwe complexen of wijken te ontsluiten die buiten de eerste omwalling lagen. Zo houdt de bouw van de eerste Grote Eekhoutbrug in 1282, nu Nepomucenusbrug, verband met de voorgeschiedenis van de ten zuiden van de Dijver gevestigde Eekhout- of Sint-Bartholomeusabdij die vóór 1130 ontstaan is. In de omgeving van de Dijver is de oorspronkelijke perceelstructuur nog aanwezig in het straatbeeld zoals bij aan de Oude Burg. Het "Raamstraatje" wordt er in 1537-1538 afgesloten en is vanaf dan een privéweg die nu nog hoort bij het pand Oude Burg nummer 21. Ter hoogte van de Bakkersrei is de oorspronkelijke perceelstructuur nog af te leiden van de nog aanwezige verbindingen tussen de Kastanjeboomstraat en de Bakkersrei.

Het stadsgezicht met centraal de Dijver, de Onze-Lieve-Vrouwekerk, het hof van Gruuthuse en de Bonifatiusbrug zijn vastgelegd in talrijke niet geschreven bronnen zoals schilderijen en foto’s. Het stadsgezicht vormt één van de klassieke stadsgezichten die al in de 19de eeuw door de pioniers van de fotografie werden vastgelegd. De Dijver en omgeving met onder andere de Bonifatiusbrug is dan ook één van de meest gefotografeerde en geschilderde zichten van Brugge. Dit stadsbeeld werd door gekende en minder gekende kunstenaars vastgelegd en illustreert de waardering ervan door verschillende generaties. Tot op heden is de Dijver en omgeving een trekpleister voor schilders die dit zicht willen vereeuwigen op doek.

De houten gevels aan de Bonifatiusbrug zorgen voor een pittoresk en romantisch stadsbeeld. Het voorliggend stadsgezicht, en de Bakkersrei in het bijzonder, vormt een typevoorbeeld van hoe het stadsbeeld in Brugge in de 20ste eeuw vaak kunstmatig verouderd werd. Er werden compleet nieuwe pseudo-middeleeuwse huizen gebouwd die ervoor zorgen dat dit stadsgezicht een romantisch en pittoresk uitzicht krijgt.

Het water en de statige architectuur vormen tot op heden zonder twijfel een interessante toeristische trekpleister. In 1905 gebeurde de eerste aanvraag om de toeristische mogelijkheid van de Brugse reien volop te benutten. De Dijver en de omgeving van de Bonifatiusbrug getuigen dan ook van een vroege vorm van recreatief gebruik zoals de toeristische rondvaarten die vanaf 1905 werden georganiseerd en die tot op heden nog steeds bestaan. De eerste uitbating van bootjes was in handen van de familie Godfroid Coucke die hun opstapplaats hadden ter hoogte van de huidige Bonifatiusbrug.

De bebouwing binnen het stadsgezicht vertoont een grote historische gelaagdheid en bevat belangrijke merktekens in het stedelijk landschap. De heterogene gevelwanden en het stadssilhouet met zijn torens zijn het resultaat van het bouwen en verbouwen door de eeuwen heen. Binnen het stadsgezicht zijn verschillende architectuurstijlen en -types te onderscheiden. Dit stadsbeeld wordt gekenmerkt door een gaaf bewaard, heterogeen karakter met hoge architecturale kwaliteiten. De gevelwanden van de opgenomen straten vormen een staalkaart van verschillende architectuurstijlen vanaf de 15de eeuw tot de 20ste eeuw: gotiek, 17de-eeuwse trapgevels, barokke architectuur, rococo, classicistische en neoclassicistische architectuur en gevels in historiserende stijl waarbij de restauratie, gekend als "Kunstige Herstelling", goed wordt geïllustreerd.


Bron     : Onroerend Erfgoed, Digitaal beschermingsdossier de Dijver, het Arentshuis, het Gruuthuse en de Onze-Lieve-Vrouwekerk met omgeving in Brugge (GILTÉ S., 2018).
Auteurs :  Gilté, Stefanie
Datum  : 2018


Relaties

  • Omvat
    Burgerhuis
    Groeninge 10 (Brugge)

  • Omvat
    Burgerhuis
    Groeninge 4 (Brugge)

  • Omvat
    Burgerhuis
    Groeninge 2 (Brugge)

  • Omvat
    Burgerhuis
    Nieuwstraat 10 (Brugge)

  • Omvat
    Burgerhuis gedateerd 1720
    Wollestraat 34 (Brugge)

  • Omvat
    Burgerhuis van 1865
    Katelijnestraat 1, 3 (Brugge)

  • Omvat
    Classicistisch herenhuis
    Nieuwstraat 7 (Brugge)

  • Omvat
    Dijver
    Dijver (Brugge)

  • Omvat
    Gruuthusestraat
    Gruuthusestraat (Brugge)

  • Omvat
    Guido Gezelleplein
    Guido Gezelleplein (Brugge)

  • Omvat
    Herenhuis Hof van Beveren
    Nieuwstraat 3, 5, zonder nummer (Brugge)

  • Omvat
    Herenhuis met achterhuis
    Kartuizerinnenstraat 8 (Brugge)

  • Omvat
    Herenhuis met koetshuis
    Kartuizerinnenstraat 6 (Brugge)

  • Omvat
    Hoekcomplex van stadswoningen
    Mariastraat 19, 21, 21A, 23, O.-L.-Vrouwekerkhof-Zuid 16 (Brugge)

  • Omvat
    Hoekhuis
    Groeninge 18 (Brugge)

  • Omvat
    Huis de Halleux
    Oude Burg 21, 23 (Brugge)

  • Omvat
    Huis Dits in den grooten Mortier
    Wollestraat 28 (Brugge)

  • Omvat
    Kartuizerinnenklooster
    Kartuizerinnenstraat 2, 4 (Brugge)

  • Omvat
    Leerlooierij de Coevoet
    Groeninge 12 (Brugge)

  • Omvat
    Neobarok woonhuis
    Eekhoutstraat 2 (Brugge)

  • Omvat
    O.-L.-Vrouwekerkhof-Zuid
    O.-L.-Vrouwekerkhof-Zuid (Brugge)

  • Omvat
    Samengestelde panden
    Oude Burg 17, 19 (Brugge)

  • Omvat
    Sint-Janshospitaal kraaminrichting
    Mariastraat 44 (Brugge)

  • Omvat
    Stadswoning
    Groeninge 14 (Brugge)

  • Omvat
    Stadswoning
    Kastanjeboomstraat 18 (Brugge)

  • Omvat
    Stadswoning
    Kastanjeboomstraat 2 (Brugge)

  • Omvat
    Stadswoning
    Kastanjeboomstraat 20 (Brugge)

  • Omvat
    Stadswoning
    Groeninge 16 (Brugge)

  • Omvat
    Stadswoning
    Nieuwstraat 9 (Brugge)

  • Omvat
    Stadswoning
    Kartuizerinnenstraat 10 (Brugge)

  • Omvat
    Stadswoningen
    Nieuwstraat 11 (Brugge)

  • Omvat
    Stadswoningen
    Mariastraat 17 (Brugge)

  • Omvat
    Stadswoningen met trapgevels
    Wollestraat 28, 30 (Brugge)

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Dijver, Arentshuis, Gruuthuse en Onze-Lieve-Vrouwekerk met omgeving [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/306921 (Geraadpleegd op 16-07-2019)