erfgoedobject

Burgerhuis

bouwkundig element
ID: 307098   URI: https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/307098

Beschrijving

Statige eclectische burgerwoning, in 1932 gebouwd voor Eugène Alfons Borgers-Trouvé, onderwijzer in de gemeenteschool.

Historiek

Van zeker de helft van de 18de eeuw tot ongeveer 1929 was dit gedeelte van de dorpskern van Geetbets onbebouwd. De 18de-eeuwse kaarten tonen een gebruik als landbouwgrond. De legger van de Poppkaart bevestigt deze functie tijdens de tweede helft van de 19de eeuw. Het perceel waarop de woning Borgers staat was toen in bezit van Guillelmus Jacobs, koopman uit Haeken. De familie Borgers kocht de kavels in 1929 van Maria-Constant-Anatole Bartholeyns-Vinckenbosch, weduwe van een vrederechter uit Diest. In 1931-1932 bouwde Eugène Alfons Borgers-Trouvé er vervolgens zijn woning. Het toenmalige perceel was opgesplitst tussen het woonhuis, het tuingedeelte en een weide. Eugene Borgers was onderwijzer in het zevende jaar in de gemeenteschool van 1921 tot 1957 en gehuwd met Augusta Tourwé die dochter was van de stationschef en les gaf aan de katholieke meisjesschool. Het gezin had vier kinderen.

Gedurende de jaren 1940 werden er nog enkele kadastrale aanpassingen aan het terrein doorgevoerd maar niet aan de woning. In 1960 stond Borgers een zijstrook van het perceel af voor de aanleg van een inrit bij de linkerbuur. Sindsdien loopt de perceelsgrens gelijk met de zuidgevel van de woning. In 2016 werd de woning verkocht en is een restauratie uitgevoerd met behoud van de erfgoedwaarden.

Beschrijving

Woning Borgers is gelegen in het dorpscentrum van Geetbets tegenover het naoorlogse gebouwencomplex dat het gemeentehuis en de gemeenteschool combineert.

Vrijstaande burgerwoning met ruime voortuin die wordt omsloten door het originele smeedijzeren hekwerk op bakstenen basis en ijzeren poort; de voortuin in momenteel bijna integraal verhard.

Het burgerhuis betreft een rode baksteenbouw op lage hardstenen plint, drie traveeën en twee bouwlagen onder twee haaks op elkaar geplaatste, leien zadeldaken. Helrood parement voor de voorgevel, met gebruik van natuursteen voor hoek- en sluitstenen van de muuropeningen. Complex opgebouwde, eclectische voorgevel, bestaande uit een lijstgevel in de terugwijkende linkertravee, een klokgevel in de centrale deurtravee, en een trapgevel in de derde, rechtse travee. Klok- en trapgevel zijn afgelijnd met een blauwe hardstenen lijst; de lijstgevel met een witte, houten kroonlijst. Centraal bereikt men via een steektrap de verhoogde toegang tot de woning. Het rondbogig portaal bevat een rechthoekige deur met rondboogvormig bovenlicht; witgeschilderde houten deur. Boven het portaal is het jaartal 1932 aangebracht in een blauwe hardstenen gevelsteen. Alle vensters zijn korfboogvormig, met telkens een bakstenen rollaag met hardstenen sluit- en hoekstenen en een hardstenen lekdrempel. Verzorgd en goed bewaard schrijnwerk met gebogen kozijn en bovenlichten met kleine roedeverdeling. De derde travee wordt geaccentueerd door een driezijdige erker op het gelijkvloers, bekroond door de smeedijzeren, uitbuikende balkonleuning van de verdieping. De trapgevel is bekroond door een hardstenen bolornament; in de geveltop een oculus.

De twee zijgevels zijn opgetrokken in donkerrode baksteen. De linkse zijgevel heeft een centraal venster op elke bouwlaag. De rechtse zijgevel is blind met twee verticale stroken van non-functioneel metselwerk. In de achtergevel zitten vijf vensters met rollaag en hardstenen lekdrempel. In de rechtertravee springt nog steeds een tweelaagse aanbouw naar achteren. Op het gelijkvloers is hier tegenaan, ter hoogte van de linker- en centrale travee, een recente veranda aangebouwd.

  • Kadasterarchief Vlaams-Brabant, Mutatieschetsen en bijhorende mutatiestaten, Geetbets, afdeling I ( (Geetbets), 1929/13, 1932/5, 1944/12, 1945/7, 1946/9, 1960/17.
  • Kadasterarchief Vlaams-Brabant, Primitief kadaster Geetbets, afdeling I (Geetbets), 1830-1834.
  • Atlas Cadastral parcellaire de la Belgique de Geet-Bets, Philippe-Christian Popp, uitgegeven in 1842-1879, schaal 1:5000.
  • Atlas van de Buurtwegen, opgesteld naar aanleiding van de wet op de buurtwegen van 10 april 1841, schaal 1:2.500 (overzichtsplannen schaal 1:10.000).
  • Kaart van Villaret, Institut National de l’Information Géographique et Forestière, Sint-Mande (France), CH 292, uitgegeven in 1745, schaal 1:14.400.
  • Kabinetskaart van de Oostenrijkse Nederlanden voor Zijn Koninklijke Hoogheid de Hertog Karel Alexander van Lotharingen, Jozef Jean François de Ferraris, Koninklijke Bibliotheek van België, uitgegeven in 1770-1778, schaal 1:11.520 herleid naar 1:25.000.
  • Topografische kaart van België, Philippe Vandermaelen, uitgegeven in 1846-1854, schaal 1:20.000.
  • LEUS G. 2011: Meester Gen. Limes Gatia. 20.4, 147–149.
  • LEUS G. & Roggen J. 2016: Ver-gelijk. Geetbets: Guy Leus, Limes Gatia.
  • DIRIX E. & GOVAERTS S. 2018: Terreinbezoek dorpswoning (Geetbets) (terreinbezoek op 13 december 2018).

Auteurs :  onbepaald, Goovaerts, Sebastiaan
Datum  : 2019


Relaties

  • Is deel van
    Geetbets
    Geetbets (Geetbets)

Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2019: Burgerhuis [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/307098 (Geraadpleegd op 19-09-2019)