erfgoedobject

Woning in cottagestijl

bouwkundig element
ID
307593
URI
https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/307593

Beschrijving

Burgerhuis of meergezinswoning in cottagestijl volgens de bouwaanvraag uit 1928 opgetrokken in opdracht van de kunstglazenier Eugène Tanke en de bediende J. Faes, respectievelijk gedomicilieerd Kwekerijstraat 45 in Borgerhout en Troyentenhoflaan 130 in Berchem. De werken gingen van start op 5 november 1928 en werden voltooid in de loop van 1929. Uit het bouwdossier vallen de ontwerper noch aannemer af te leiden. Samen hadden Tanke en Faes in 1926 al een geheel van drie burgerhuizen laten bouwen aan de Troyentenhoflaan 126-130 in Berchem, waarvan Faes er zelf één betrok. In 1928 liet Tanke nog een geheel van vier burgerhuizen optrekken aan de Elisabethlaan 196-202 in Berchem.

In 1951 werd de dakverdieping aan tuinzijde uitgebreid naar ontwerp van architect Jan Goos, met een doorbreking van het schuine dakvlak. In 1963 liet de toenmalige eigenaar het pand herindelen tot vier studio’s en een appartement, naar ontwerp van architect P. Michielsen. In 2007 werd het pand opnieuw gerenoveerd tot eengezinswoning met kantoren op de gelijkvloerse verdieping, naar een ontwerp van architect Koen Aerts.

De woning maakt deel uit van een homogeen ensemble van zes burgerhuizen in pittoreske cottagestijl (Koninklijkelaan 111 tot 121), gekenmerkt door houten puntgevels in vakwerkbouw. Ingeplant in half open bebouwing, vormt zij een pendant met de gelijkaardige woning op nummer 119. Verder beantwoordt de typologie aan de architectuur die de Koninklijkelaan kenmerkt. Het gaat hierbij om een bebouwing van overwegend burgerhuizen uit de jaren 1920 en 1930. Zoals de bouwvoorschriften opleggen, zijn de voortuintjes telkens afgesloten door een ijzeren hekwerk. De oorspronkelijke voortuinafsluiting met ijzeren hekwerk tussen bak- en natuurstenen postamenten is hier in 1963 vervangen door een muurtje in metselwerk.

De onderkelderde rijwoning in halfopen bebouwing is slechts één travee breed en twee bouwlagen hoog, en bestaat uit een hoofdvolume onder een complex zadeldak (nok loodrecht op de straat, rode pannen) en een achterbouw onder een plat dak. Het gebouw in opgetrokken uit rood baksteenmetselwerk met gebruik van klampsteen voor de sokkel en papesteen hogerop, toegepast in kruisverband en rollagen met knipvoeg. Beschilderde witte natuursteen is toegepast voor waterlijsten, speklagen, lekdrempels vensterposten en gevelstenen. De volledige dakverdieping inclusief de puntgevels van front en zijflank zijn uitgevoerd in houten stijl- en regelwerk met wit bepleisterde vakken. Horizontaal geleed door de omlopende puilijst, beantwoordt de compositie van de voorgevel aan een axiaal opzet, gemarkeerd door de over twee bouwlagen oplopende bow-window met rechthoekige vierlichten. Hierop rust de overkragende houten puntgevel in stijl- en regelwerk met windborden op gestrekte uiteinden, op de hoeken opgevangen door houten schoren. Een breed rechthoekig venster met een bewerkte lekdrempel op korbeeltjes doorbreekt de top. In de veeleer blinde zijgevel met rechthoekige muuropeningen bepaalt de inkomdeur de middenas, en tekent de traphal zich af door de getrapte dispositie van de vensters. Een schoorsteen markeert de achterbouw, oorspronkelijk met de dienstingang in de afgeschuinde laatste travee. Ook hier wordt het hoofdvolume bekroond door een blinde houten puntgevel in stijl en regelwerk met windborden op gestrekte uiteinden. De bouwplannen vermelden waaiervormige luifeltjes uit ijzer en glas boven zowel hoofd- als dienstingang, houten guillotineramen, een inkomdeur met siersmeedwerk en smeedijzeren keldertralies.

De plattegrond is georganiseerd rondom de inkom- en traphal, die centraal is ingeplant tegen de zijgevel van de woning. Volgens de bouwplannen bood het gelijkvloers oorspronkelijk ruimte aan het salon over de volledige breedte aan straatzijde, waarachter de eetkamer parallel met de inkom- en traphal, en vervolgens de veranda met overdekt terras aan tuinzijde, geflankeerd door de keuken annex pomphuis en wc. De eerste verdieping bestond uit een enfilade van drie kamers, en een badkamer annex pomphuis en wc, mogelijk bestemd als huurkwartier. Op de dakverdieping bevonden zich een slaapkamer, een mansardekamer, en op de overloop een bergkast en garderobe.

  • Stadsarchief Antwerpen, bouwdossiers 961#10227, 957#2503, 957#1137 en 3238#339 (Koninklijkelaan 121), 961#8509 (Troyentenhoflaan 126-130) en 961#9592 (Elisabethlaan 196-202).

Auteurs :  Kint, Elisa
Datum  : 2021


Relaties


Je kan deze pagina citeren als: Agentschap Onroerend Erfgoed 2021: Woning in cottagestijl [online] https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/307593 (Geraadpleegd op 09-05-2021)