erfgoedobject

Burgerhuis in beaux-artsstijl

bouwkundig element
ID
308613
URI
https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/308613

Beschrijving

Burgerhuis met koetspoort in sobere beaux-artsstijl met art-deco-inslag, gebouwd voor rekening van van handelaar in bouwmaterialen en aannemer Edgard Smekens, naar ontwerp van architect Joseph Merckx uit januari 1929.

Joseph Merckx was in Antwerpen minstens vanaf 1907 actief als architect, vermoedelijk tot de vroege jaren 1940. Zijn eerder onopvallend oeuvre bleef tot de Eerste Wereldoorlog trouw aan de klassiek geïnspireerde eclectische stijl. Tijdens het interbellum vermengde hij op discrete wijze kenmerken van de beaux-arts- en de art-decostijl. De woning is een representatief voorbeeld voor deze fase van zijn werk. Aan de overzijde van het Frans Nagelsplein bouwde Merckx in 1925 een hoekcomplex in art-decostijl en twee percelen hogerop in 1928 een burgerhuis in cottagestijl.

De voorplaats is verhard met kasseien, de oprit wordt afgebakend door hardstenen dorpels.

Exterieur

De woning bestaat uit drie bouwlagen onder pseudo-mansardedak met geprofileerde bakgoot op klossen. De straatgevel is op het gelijkvloers verdeeld in twee traveeën, de verdiepingen bestaan telkens uit één brede travee. De centrale as wordt bekroond door een dakkapel met trapeziumvormig fronton en geprofileerd lijstwerk.

Het gevelparement van gele baksteen in kruisverband wordt onderbroken door horizontale vlak bepleisterde gevelbanden ter hoogte van de verdiepingen en de lateien en imposten van de vensteropeningen. De gelijkvloerse gevel is anno 2023 vlak bepleisterd en heeft een sokkel van blauwe hardsteen. Oorspronkelijk was dit deel van de gevel afgewerkt met een cementering of similibepleistering met imitatievoegen.

De rechthoekige gevelopeningen zijn op de verdiepingen voorzien van afgeronde bovenhoeken, de dakkapel heeft een rondboogvenster. De gelijkvloerse gevel wordt bijna geheel ingenomen door een brede koetspoort, rechts geflankeerd door de smalle inkomdeur. Beiden bewaren nog de oorspronkelijke geprofileerde paneeldeuren met bovenlichten met roedeverdeling. De inkomdeur heeft twee smalle verticale lichtopeningen met smeedwerk in sobere art-deco vormgeving.

De eerste verdieping wordt geaccentueerd door een bepleisterde vierdelige bow-window voorzien van discrete profilering en paneelindeling. Hierboven bevindt zich op de tweede verdieping een balkon, waarvan enkel de zijposten bewaard zijn, de smeedijzeren balustrade is verdwenen. De dubbele vensterdeur wordt hier geflankeerd door smalle vensteropeningen met vast bovenlicht. Het schrijnwerk van de vensters lijkt nog origineel bewaard en komt overeen met de weergave op het oorspronkelijke gevelplan.

In de achtergevel heeft de brede rechter travee op de verdiepingen telkens een klein terras met sobere smeedijzeren balustrade, het gelijkvloers is open.

Interieur

De grondplannen tonen dat de doorrij achter de koetspoort bijna de hele begane grond beslaat en doorloopt tot de open achtergevel. Enkel in de voorste helft van het gebouw wordt deze rechts geflankeerd door een smalle gang met traphuis.

De eerste verdieping bevat de woonvertrekken: vooraan een enfilade van twee gevelbrede kamers en de door het trappenhuis smallere veranda onder glazen koepel. Hierachter bevindt zich de keuken en een ingesloten terras, geflankeerd door het smallere pomphuis en een kleine, vanuit het terras bereikbare, wc.

De tweede verdieping volgt eenzelfde indeling van twee grote kamers in enfilade aan de voorzijde en een kleinere kamer met terras achteraan, hier geflankeerd door een smalle badkamer. De vide boven de centrale veranda vormt hier een lichtschacht die het traphuis en de aanpalende kamers van daglicht voorziet.

De zolderverdieping is minder diep en bevat twee kamers en de gang met trap.

  • Stadsarchief Antwerpen, bouwdossier 238#2269.

Auteurs: Fexer, Charlotte
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Stad Antwerpen


Relaties


Je kan deze pagina citeren als: Inventaris Onroerend Erfgoed 2026: Burgerhuis in beaux-artsstijl [online], https://id.erfgoed.net/erfgoedobjecten/308613 (geraadpleegd op ).

Beheerder fiche: Stad Antwerpen

Contact

Heb je een vraag of opmerking over deze fiche? Meld het ons via het contactformulier.