Meisjesschool en klooster in ingehouden modernistische stijl met regionalistische en art-deco-kenmerken naar ontwerpen van architect Frans Peeters uit 1934 en 1935. Bouwheer waren de zusters Annonciaden van Huldenberg.

De Annonciaden of Apostolische annuncianten zijn een congregatie, die in 1787 in Veltem bij Herent gesticht werd. De congregatie volgde de regel van de door Johanna van Valois gestichte orde van Annuncianten, die zich vooral richt op de verering en navolging van Maria. Anders dan deze laatste zijn de Annonciaden geen contemplatieve maar een buitengerichte orde, die vooral in het onderwijs werkzaam was. De oprichter van de congregatie, pastoor De Clerck uit Veltem, stichtte de eerste “Scholen van de Barmhartigheid” om de arme kinderen in zijn parochie te onderwijzen. Uit de congregatie van Veltem ontstonden vier andere vestigingen in Le Chenois-Itterbeek, Berchem, Huldenberg en Heverlee. Van hieruit ontstonden tot in de 20^ste eeuw in heel Vlaanderen talrijke kleinere kloosters en scholen. De zusters die de school in Wilrijk oprichtten, kwamen van het klooster in Huldenberg.

Frans Peeters was een architect met diepchristelijke geloofsovertuiging en een groot deel van zijn oeuvre kan in de kerkelijke sfeer gesitueerd worden. Hij werd vooral bekend door zijn latere monumentale en strak geometrisch vormgegeven realisaties zoals de Eeuwfeestkapel (1934) van het Klein Seminarie te Hoogstraten en het noviciaat voor de Witte Paters (1936-1937) te Varsenare. In de jaren 1930 ontwierp Peeters in Wilrijk ook de decanale kerk Sint-Jan Evangelist aan het Kolonel Slaterplein 1 en de naastgelegen pastorie in de Gebroeders De Wachterstraat 2-4. De kerk werd tussen 1932 en 1933 opgericht en in 1936 ingewijd, de pastorie ontstond in twee fases in 1935 en 1939.

Daarnaast schiep Peeters een divers oeuvre en ontwierp hij ook woonhuizen, scholen en winkelinrichtingen. Zijn vroege ontwerpen waren traditioneel van opvatting, midden de jaren 1920 oriënteerde hij zich aan de eigenzinnige art-decostijl van de bevriende architect Jef Huygh. Vanaf de jaren 1930 evolueerde hij naar een modernistische vormentaal, die ook in het ontwerp voor het klooster en de school van de zusters Annonciaden duidelijk zichtbaar is.

Anno 2023 is in de gebouwen de gesubsidieerde vrije basisschool Johannesschool gevestigd.

Het voormalige klooster staat vooraan aan de zuidwestzijde van de Frans Stienletlaan, de schoolgebouwen zijn in het driehoekige binnengebied van het huizenblok tussen de Frans Stienletlaan, de Letterkundestraat, de Egied Segerslaan en het Ridderveld ingeplant.

In een eerste fase werd een langwerpig éénlaags schoolgebouw met vier klassen aan de noordwestzijde van het binnenplein en een overdekte gaanderij met aansluitende wc’s aan de zuidzijde gebouwd. Ook het verbindingsgebouw tussen de speelplaats en het latere klooster ontstond in deze fase, hier bevond zich het bureel van de bestuurster, de hal en een lokaal voor de opslag van kolen. De plannen dateren van 28 april 1934 en vermelden reeds de “later te bouwen klassen” aan de noordoostzijde van de speelplaats en het “later te bouwen klooster” aan de straat.

Deze twee gebouwen werden vanaf 1935 aan de site toegevoegd. De plannen van het klooster dateren van 30 april 1935. De toegang tot de school werd geïntegreerd in de linkertravee van de kloostergevel; een brede poort geeft hier toegang tot een lange gang en een overdekte doorgang.

De plannen van de tweede schoolvleugel dateren van 23 mei 1935. Deze bestond aanvankelijk uit één bouwlaag van vijf ongelijke traveeën en bevatte drie klassen en een smalle gang met vestiaire. Aan de zijde van de speelplaats bevond zich een overluifelde gaanderij.

In 1981 werden in opdracht van de vzw Dekenale Werken Antwerpen 2 en onder leiding van architect Eugène Van Tichel de bestaande wc’s op de speelplaats vernieuwd. Op dit moment bestond de noordoostelijke schoolvleugel reeds uit twee bouwlagen. Anno 2023 telt ook de noordwestelijke vleugel twee bouwlagen met een uitbreiding achteraan. Van de verhogingen werd geen bouwdossier gevonden.

Vanaf 1995 ontstond het project om de schoolgebouwen te renoveren. De plannen hiervoor werden opgemaakt door architecten Luyten & Lens, de bouwvergunning werd op 28 december 2000 verleend. Het interieur werd gerenoveerd en een aantal binnenmuren werden afgebroken of verplaatst. De verdiepingen van de klassenvleugels werden bijkomend met twee metalen buitentrappen ontsloten. De speelplaats werd heraangelegd, de overdekte gaanderij aan de zuidzijde werd afgebroken en vervangen door een nieuwe luifel. In deze fase werd ook het volledige buitenschrijnwerk van de schoolgebouwen vernieuwd en de verdeling van de kozijnen veranderd.

In 2013 werd het bestaande sanitaire blok op de speelplaats vernieuwd en uitgebreid.

Exterieur

Het kloostergebouw bestaat uit vijf traveeën en twee bouwlagen onder een pannen zadeldak met ver overkragende dakrand en een centrale dakkapel met uit het gevelvlak oplopende puntgevel. De twee oorspronkelijk voorziene driehoekige dakvensters werden later vervangen door meerdere vensters in het dakvlak. De twee bakstenen schoorstenen zijn anno 2023 niet bewaard. Een bijkomende zesde travee aan de linkerzijde van de voorgevel bevat op het gelijkvloers de poort naar de school.

De voorgevel is opgetrokken in bruin baksteenmetselwerk in Noors verband, afgewerkt met platvolle stootvoegen en verdiepte lintvoegen (Dudok-voeg). De top van de kleine puntgevel is in verticaal verband gemetst. De hardstenen sokkel is bovenaan afgewerkt met een velling en loopt door in de getrapte neuten van het verhoogde inkomportaal en de schoolpoort.

De centrale rondboogdeur is gevat in een getrapte baksteenomlijsting met trapeziumvormige sluit- en impoststenen in natuursteen. Boven de sluitsteen bevindt zich een blokvormige console waarop anno 2023 een beeld van een man in habijt (Sint Jan Berchmans?) met een kind staat. Het oorspronkelijke gevelplan toont daar een Mariabeeld.

Rechts en links van de voordeur heeft de gevel telkens twee rechthoekige vensteropeningen met een omlijsting van zwart geglazuurde, afgeronde tegels. De lekdrempels zijn gemaakt van gelijkaardige rechte tegels. Hieronder is in de sokkel telkens een rechthoekig keldervenster met geometrisch smeedwerk aanwezig.

Op de verdieping werden vijf rechthoekige vensters samengevat in een terugwijkende en met zwart geglazuurde tegels omlijste band. De puntgevel van de dakkapel en de bijkomende travee van de verdieping hebben rechthoekige vensteropeningen met dezelfde omlijsting.

De rechthoekige schoolpoort onder vernieuwde luifel is gevat tussen getrapte posten. Het grote bovenlicht heeft een omlijsting in zwart geglazuurde tegels.

Uitgezonderd het venster van de dakkapel bewaren alle gevelopeningen in de voorgevel nog het oorspronkelijke houten schrijnwerk. De vensters hebben tweevleugelige kozijnen en bovenlichten met horizontale roedenverdeling. De houten voordeur met vlakke omlijsting, deurgreep, brievenbus en kijkopening is nog origineel bewaard. De ronde lichtopening met structuurglas en twee horizontale tralies wijkt weliswaar af van de op het gevelplan weergegeven boogvormige lichtopening. Ook de tweevleugelige houten schoolpoort met rechthoekige lichtopening met één verticale en drie horizontale tralies en het tweedelige bovenlicht met horizontale roedenverdeling dateert nog uit de oorspronkelijke bouwfase.

De achtergevel is opgetrokken in roodbruin baksteenmetselwerk in kruisverband en heeft een regelmatige ordonnantie met rechthoekige vensteropeningen met bakstenen lateien en hardstenen lekdrempels. De centrale travee bevat op het gelijkvloers een brede rechthoekige deuropening en daarboven twee rechthoekige vensters op het verspringende niveau van de trappenbordessen. De twee bakstenen schoorstenen aan deze zijde zijn wel nog bewaard.

De twee schoolgebouwen bestaan uit twee bouwlagen van respectievelijk zes (noordwest) en vijf (noordoost) ongelijke traveeën. De noordwestelijke vleugel heeft een plat dak. De gevel aan de speelplaats heeft een parement van bruine baksteen in Noors verband. De sokkel sluit bovenaan af met een laag verticale strekken. Rechts in de sokkel is een vierkante hardstenen gevelsteen bewaard met het opschrift LAAT DE KLEINEN TOT MY KOMEN + 1 JULI 1934.

De gevel wordt horizontaal verdeeld door een sober geprofileerde kroonlijst en daaronder een brede vlak gecementeerde lijst. Elke bouwlaag heeft vier brede rechthoekige vensters met hardstenen lekdrempels en op de verdieping een laag verticale strekken als latei. De gelijkvloerse gevel wordt verticaal in zes traveeën verdeeld door vlak bepleisterde pijlers, tot op halve hoogte zijn deze bekleed met okergele mozaïeksteentjes. In de tweede en vijfde travee van het gelijkvloers bevindt zich een hoge rechthoekige deuropening. Op de verdieping werd bij de verbouwing van 2000 aan het uiterst linkse venster een deuropening toegevoegd.

De noordoostelijke vleugel werd voor 1981 verhoogd met een tweede, ver overkragende bouwlaag onder pannen schilddak. De gelijkvloerse gevel heeft hetzelfde parement als de noordwestelijke vleugel, de gevel van de verdieping is volledig bepleisterd en in gebroken wit en grijs geschilderd.

Ook de gevelordonnantie lijkt op deze van de noordwestelijke vleugel: het gelijkvloers heeft rechts drie brede rechthoekige vensters en twee hoge deuropeningen, links twee smallere rechthoekige vensters. De verdieping heeft vier brede rechthoekige vensters en één smaller venster, in de tweede travee van rechts werd bij de verbouwing van 2000 een venster omgevormd tot deuropening.

Ook de achtergevels van de twee schoolvleugels hebben op beide niveaus brede rechthoekige vensteropeningen. De achtergevel van de noordwestelijke vleugel wijkt op de verdieping bijna over de hele breedte terug.

Interieur

Het kloostergebouw heeft een dubbelhuisplattegrond met centrale gang die het gelijkvloers over de hele diepte verdeelt en achteraan een bordestrap bevat. Vooraan bevond zich oorspronkelijk aan elke zijde van de gang een spreekkamer, achteraan rechts een refter en links een werkplaats met ingebouwde kasten. De verdieping wordt over de hele breedte verdeeld door een gang, aan de straatzijde bevonden zich oorspronkelijk vier, aan de achterzijde drie kleine cellen. De twee rechtertraveeën bevatten vooraan een ziekenkamer en achteraan een kapel. Hiertussen bevond zich, aan het uiteinde van de gang, een kleine sacristie. Anno 2023 hebben drie cellen nog de oorspronkelijke grootte, vier andere werden samengevoegd om twee grotere ruimtes te maken. De kapel is niet behouden, hier bevindt zich nu een bibliotheek. De ruimtes van het gelijkvloers werden omgevormd tot schoollokalen, wasplaats en refter voor het personeel.

Zowel de oorspronkelijke bouwplannen als de verbouwingsplannen tonen voor de schoolgebouwen een verdeling in grote klassen, die bijna de volledige diepte van de vleugels beslaan. De noordwestelijke vleugel heeft aan de achterzijde een lange binnenspeelzaal, op de verdieping worden de klaslokalen door een gang langs de achtergevel met elkaar verbonden. Het interieur werd bij de verbouwingen in 1981, 2000 en 2013 deels vernieuwd, plaatselijk is nog de oorspronkelijke vloerbekleding in gemarmerde cementtegels bewaard.