Burgerhuis in naoorlogs modernisme, gebouwd voor rekening van Frans Verschooren op het hoekperceel van de Prins Alexanderlaan met de Prins Karellaan. Het ontwerp van architect Renaat Braem dateert uit 1962.
Frans Verschooren was de stichter van het in 1947 opgerichte parfumeriebedrijf Fraver. De opdracht voor deze woning valt samen met de bouw van de nieuwe fabriek van het familiebedrijf en de bijhorende directeurswoning van zoon Jozef Verschooren in Kontich.
Renaat Braem ontwierp de woning als een eenvoudig, blokvormig volume met een opengewerkte sokkel, een getrapte opbouw en een horizontale geleding. Eerste schetsen bevatten experimenten met een afgeronde hoekpartij, een meer getrapte opbouw en een meer uitgesproken volumespel van uit- en inspringende delen. Deze elementen vervielen in de definitieve versie gedeeltelijk, het geplande hoekterras op de verdieping werd wel uitgevoerd.
Het bouwdossier van 1962 vermeldt expliciet de “private autobergplaats” bij de woning. Dit eenlaagse garagegebouw onder plat dak sluit in een getrokken L-vorm aan de noordgevel van de woning aan en fungeert als afsluiting van de achtergelegen driehoekige tuin in de punt van het perceel. De woning heeft een grote voortuin, anno 2023 volledig verhard met grijze klinkers en grind. De lage baksteenmuur als oorspronkelijke voortuinafsluiting is nog bewaard. De plannen bevatten geen informatie over de initiële aanleg, hierop is enkel de bocht van de oprit vanuit de Prins Alexanderlaan naar de garagepoort getekend.
In 1991 werd de woning een eerste keer verbouwd, dit gebeurde onder leiding van architect Paul J. Leysen. Op de foto’s in het bouwdossier is de oorspronkelijke toestand goed gedocumenteerd: vooraan op de hoek wijken beide gevels op de verdieping terug om een terras te vormen, op het gelijkvloers heeft de gevel aan de Prins Karellaan nog een brede vensteropening in plaats van de huidige erker. Het schrijnwerk van de vensters is wit, de borstweringen bestaan uit witte panelen. De grote gelijkvloerse raamopeningen hebben een verdeling in een breed centraal venster en twee smallere flankerende vensters.
De verbouwing hield het omvormen van het hoekterras op de verdieping tot bijkomende slaapkamer in. De gevels werden in dezelfde parementsteen bijgemetst en de bestaande vensteropeningen overgenomen. Volgens de vermelding op het plan werden de ramen op de verdieping vernieuwd in hetzelfde model als de bestaande. Het gelijkvloers bleef ongewijzigd maar uit foto’s van de latere bouwdossiers blijkt dat het schrijnwerk van alle vensters in deze fase al vervangen werd door kozijnen in donkerbruin geschilderd hout. De verdeling van de gelijkvloerse raamopeningen werd aangepast naar drie rechthoekige delen van gelijke afmetingen. Ook de dakrand werd in deze fase aangepast en verborgen achter een zwaardere omkasting in donkerbruin geschilderd hout.
Twee hierop volgende verbouwingen gebeurden opnieuw onder leiding van architect Paul J. Leysen. Tussen 1994 en 1995 werd de bestaande veranda aan de linkertravee van de achtergevel afgebroken en vervangen door een tweelaagse aanbouw. In 1998 werd het gelijkvloerse venster aan de Prins Karellaan omgevormd tot erker.
De laatste bouwaanvraag dateert van 2007 en voorzag een uitbreiding en verhoging van het garagegebouw. Volgens de plannen zou de garage omgevormde worden tot leefruimte en zou er op de verdieping een bijkomende slaapkamer ontstaan. Uit de bestaande toestand anno 2023 blijkt dat deze verbouwing niet werd uitgevoerd.
De woning telt twee bouwlagen onder plat dak, het gelijkvloers is verhoogd op een lage verluchtingskelder. De in de gevels zichtbaar gelaten vloer- en plafondplaten in gebouchardeerd beton zorgen voor een horizontale geleding. Anno 2023 zijn deze witgeschilderd, dit was op de oorspronkelijke gevelplannen niet voorzien. Het overige gevelparement bestaat uit rode baksteen in halfsteens verband, onderbroken door bouwlaaghoge rechthoekige gevelopeningen van verschillende breedte. De boven het dak uitstekende bakstenen schoorsteen op de rechterhoek van de zijgevel vormt een terughoudend, met de horizontale geleding contrasterend verticaal accent.
De overkragende dakrand bestond oorspronkelijk uit geschilderd glad beton maar werd in 1991 verborgen achter de zwaardere houten omkasting.
Het gelijkvloers bevat het woongedeelte, hier zorgen twee grote vensterpartijen voor voldoende lichtinval. Het venster in de zijgevel aan de Prins Karellaan werd in 1998 omgevormd tot een rechthoekige houten erker, die de oorspronkelijke proporties verstoort.
Voor het slaapgedeelte op de verdieping werd gekozen voor smallere verticale vensteropeningen: in de voorgevel links één, rechts twee openingen en in de zijgevel een centrale opening. De oorspronkelijke bouwplannen voorzagen hier terugwijkende gevels en een langwerpig hoekterras. Dit terras werd in 1991 omgevormd tot slaapkamer.
De inkomdeur in de voorgevel wordt rechts geflankeerd door vier hoog geplaatste verticale openingen, een motief dat ook in de zijgevel van het garagegebouw terugkomt, hier met oorspronkelijk elf smalle openingen. In een latere fase werden in het rechterdeel van het garagegebouw meerdere kleine openingen omgevormd tot één bredere vensteropening.
Het buitenschrijnwerk had volgens de oorspronkelijke gevelplannen een fijner profiel en was wit geschilderd. De borstweringen bestonden uit witte glasalpanelen. Anno 2023 bestaan de vensterkozijnen en de borstweringen net als de dakrand uit donkerbruin hout, daterend van de verbouwing in 1991.
Het oorspronkelijke bouwdossier bevat geen plan van de tuingevel, maar vanuit de straat ziet men hier een halfronde uitbouw met smalle vensteropening, die ook op de grondplannen van het bouwdossier zichtbaar is. Dit volume bevat de bordestrap als verticale circulatie-as. In de gebogen buitengevel is een smalle verticale lichtopening met deels gekleurde glasbouwstenen aanwezig.
De linkertravee van de achtergevel had oorspronkelijk grote vensteropeningen en op het gelijkvloers een keukendeur met trap naar de tuin. In 1994/1995 werd hier een bestaande veranda afgebroken en vervangen door een tweelaagse aanbouw.
De door Renaat Braem ontworpen interieurindeling was zeer sober en eerlijk: op het verhoogde gelijkvloers waren de enige met vaste binnenmuren afgebakende ruimtes de inkom- en traphal en de aansluitende vestiaire en wc. De overige oppervlakte vormde één grote woonruimte, waarin aan de tuinzijde een rechthoekige keukenruimte afgebakend werd door een glazen wand. Visueel vormden de woonruimte en de keuken één geheel. De keuken werd door de aanbouw in 1994-1995 vergroot.
De verdieping bevat het slaapgedeelte met een kleine en een grote slaapkamer en een kleine badkamer naast de trapruimte. De kleine slaapkamer bevindt zich op de plaats van het oorspronkelijke hoekterras. Ook de verdieping werd in 1994/1995 achteraan vergroot.
Auteurs: Fexer, Charlotte
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Stad Antwerpen