Cinema Renova en de lokalen van de Koninklijke Harmonie Sint-Bavo werden in 1947 als parochiaal complex door de vereniging “Deugd en Vreugd” gebouwd. Het ontwerp werd opgemaakt door architect Victor Verreydt, de bouwwerken werden uitgevoerd door aannemer Th. Nagels. Het oorspronkelijke bouwdossier werd niet gevonden. In de hal van de bioscoop is een gedenksteen bewaard met het opschrift “Gesteund door vele weldoeners bouwde ‘Deugd en Vreugd’ dit parochiale complex. Gode zij dank! V. Verreydt architect. Anno 1947 25 december. Th. Nagels aannemer.”.

De Wilrijkse architect Victor Verreydt herstelde ook de oorlogsschade aan de Sint-Bavokerk en ontwierp de sociale woonwijk in de Hulststraat, Klaproosstraat, Pastoor Schattenstraat en Vaderlandstraat in Wilrijk.

Het complex werd opgetrokken op twee percelen aan de noordzijde van de Sint-Camillusstraat. Op het smalle perceel van nummer 29 ontstond een modernistische gevel met de inkom naar cinema Renova. De eclectische gevel van het bestaande café op nummer 31 bleef behouden, hier bevinden zich de lokalen van de Koninklijke Harmonie Sint-Bavo. Dit laatste pand werd volgens de bouwaanvraag van augustus 1912 als herbergwoning gebouwd voor rekening van Alfred Bisschop. Deze liet in 1925 door aannemer A. Possemiers achter het café een danszaal met podium optrekken, de voorloper van de latere bioscoop.

Oorspronkelijk bestond het complex uit twee tweelaagse gebouwen aan de straatzijde, een eenlaags verbindingsvolume en de twee bouwlagen hoge bioscoopzaal met balkon aan de achterzijde.

In de jaren 1960 werd de bioscoop omgevormd tot jeugdhuis “Tombe”, hiervoor werd in 1968-1969 een lichtreklame op de gevel van nummer 29 geplaatst.

In 1972 werd het interieur verbouwd, uit vergelijking met de bestaande toestand blijkt dat niet alle geplande werken uitgevoerd werden. Boven de bioscoopzaal werd een tussenvloer geplaatst, zodat er op de verdieping, ter hoogte van het voormalige balkon van cinema Renova, een bijkomende film- en ontspanningszaal ontstond. Op het gelijkvloers, tussen de foyer en de bioscoopzaal werd een instuifzaal met toog gecreëerd. De lokalen werden gebruikt door het jeugdhuis Tombe, de voormalige bioscoopzaal werd toegewezen aan het theatergezelschap Dion. Deze werken gebeurden voor rekening van de vzw Jeugdtehuis “Tombe”. Eigenaar was de vereniging Katholieke Werken Antwerpen, als architect vermeldt het bouwdossier enkel de naam Peeters.

Onder het podium van de vroegere bioscoop werd er door de leden van het theatergezelschap een kelder uitgegraven om er hun cafetaria te vestigen.

In de jaren 1990 verhuisde de Koninklijke Harmonie Sint-Bavo naar de lokalen ter hoogte van nummer 31.

In 2000 werd de voorgevel van nummer 29 in opdracht van de Koninklijke Harmonie Sint-Bavo verbouwd. De bovenste luifel werd behouden, de kleinere luifel boven het gelijkvloers werd vervangen door een naar de straat afhellend glazen afdak. De metalen raamkozijnen van de brede raampartij op de verdieping werden mogelijk pas bij de volgende renovatie vervangen door houten schrijnwerk met een breder profiel. Op het gelijkvloers week het inkomportaal oorspronkelijk verder terug, de centrale tweevleugelige deur werd geflankeerd door drie verticale stroken glasbouwstenen. Langs de zijmuren waren banken en vooraan een lage hardstenen afsluiting aanwezig. Deze elementen werden verwijderd, de inkomdeur werd verder naar voor gebracht en geflankeerd door twee glazen vitrines op bakstenen sokkel. Het verbouwingsdossier bevat geen informatie over de betrokkenheid van een architect.

In 2003 werd het interieur ingrijpend gerenoveerd. Het verbindingsvolume werd met een bouwlaag verhoogd om er over de breedte van twee percelen een nieuwe repetitiezaal op betonnen vloerplaat te creëren. Ook het gelijkvloerse interieur en de verdieping van nummer 31 werden gerenoveerd, de bestaande spiltrap werd door een lift vervangen en alle lokalen werden rolstoeltoegankelijk gemaakt. Wellicht werd in deze fase ook het buitenschrijnwerk in de voorgevels en de vloerbekleding in de inkomzone van de voormalige bioscoop vernieuwd.

Exterieur

De voorgevel van nummer 29 week oorspronkelijk als geheel terug onder een brede, ver overkragende luifel. Deze is nog steeds bewaard. De verdieping heeft een gevelbrede vierdelige raampartij op een borstwering met sobere paneelindeling. Het in 2000 vernieuwde inkomportaal wordt geflankeerd door twee glazen vitrines op bakstenen sokkel en overdekt door een glazen afdak.

De voorgevel van nummer 31 telt drie traveeën en twee bouwlagen. De linkertravee is als risaliet uitgewerkt. Het gevelparement van gele baksteen in kruisverband op hardstenen sokkel wordt verlevendigd door horizontale gevelbanden van wit en groen geglazuurde baksteen. De segmentboogvormige gevelopeningen hebben een met diamantkop versierde hardstenen sluitsteen en vlakke hardstenen hoekblokken. De segmentbogen van gele baksteen worden omlijst door een koppenlaag van groen geglazuurde baksteen. De drie vensters van de verdieping hebben hardstenen lekdrempels, de gelijkvloerse gevelopeningen – oorspronkelijk een poort met ijzeren latei (versmald) en twee cafédeuren – hebben hardstenen zijstijlen die tot kort onder de impostzone oplopen. Boven de gevelopeningen zijn met groen geglazuurde bakstenen omlijste sierpanelen aanwezig. Op het gelijkvloers zijn deze panelen wit bepleisterd en dragen het opschrift Koninklijke Harmonie ST BAVO.

Interieur

Ter hoogte van nummer 29 bevindt zich op het gelijkvloers de tweedelige doorgang naar de bioscoop. In 2003 werd in het voorste deel van de gang tegen de rechtermuur een trapvolume geplaatst dat een betonnen steektrap naar de verdieping bevat. In het achterste deel van de gang zijn nog de deels vernieuwde loketten van de voormalige ticketbalie bewaard.

Het gelijkvloers van nummer 31 bevat twee zalen met een recentere interieuraankleding en in het midden een kleine circulatiezone met de in 2003 geplaatste lift. Het interieur van de verdieping dateert ook uit de renovatiefase van 2003.

Achter de twee gebouwen bevindt zich de voormalige bioscoop, bestaande uit een foyer, een trappenhuis, een grote gelijkvloerse cafetaria en de eigenlijke bioscoopzaal, die in de jaren 1970 in twee niveaus verdeeld werd.

Van het oorspronkelijke interieur van cinema Renova zijn nog talrijke elementen bewaard. De aankleding van de foyer, het trappenhuis en de kleine zaal op de verdieping is nog volledig behouden. De klapdeuren met kleine ronde of grote rechthoekige lichtopeningen, de lambrisering en de radiatorkasten zijn bekleed met donker houtfineer en gevat in geprofileerde omlijstingen. De metalen deurgrepen zijn bewaard. Ook op de verdieping zijn nog een aantal originele deuren behouden. De vloerbekleding bestaat zowel op het gelijkvloers als op de verdieping uit grijs en wit gemarmerde cementtegels met een boord van roodbruine en witte tegels. De brede bordestrap heeft treden van wit marmer en een smeedijzeren leuning met balusters van drie verticale spijlen en onderaan een sobere krulversiering.

Op de muur boven de onderste traparm is nog een vierdelige muurtekening bewaard van striptekenaar Jef Nys (Berchem, 1927-Wilrijk, 2009), auteur van de reeks Jommeke, gedateerd 28.8.63.

De plakzuil met zitbank in de gelijkvloerse foyer dateert vermoedelijk van de verbouwing in 1972 en wordt op de plannen beschreven als “betonnen buis als steunkolom”.

De bioscoopzaal wordt in geen van de verbouwingsdossiers op plan weergegeven. In de grote zaal op het gelijkvloers zijn de oorspronkelijke plafondprofilering en de klapstoelen bewaard. Boven de scène hangt nog een houten theatermachinerie. Op de verdieping zijn de geprofileerde zijmuren van het oorspronkelijke balkon bewaard, de klapstoelen werden hier gedemonteerd en in een achterliggend lokaal opgeborgen.

• Stadsarchief Antwerpen, bouwdossiers 238#571, 238#1216, 222#2071, 222#19588, 222#2332, 222#3187, 222#18550, 222#9972, 222#12354, 222#10677 en 222#14221.