is deel van de aanduiding als vastgesteld bouwkundig erfgoed Arenbergpark
Deze vaststelling is geldig sinds
is deel van de aanduiding als beschermd stads- of dorpsgezicht, intrinsiek Arenbergpark en omgeving
Deze bescherming is geldig sinds
Een monumentale boom bevindt zich in het parkgedeelte rechts van het Arenbergkasteel, aan de oostvleugel. Het is een plataan (Platanus x hispanica) die opvalt door zijn vorm en omvang. Op borsthoogte meet de stam 7,5 meter omtrek, de kruindiameter 34,5 meter. Een boom van dergelijke omvang is zeldzaam, maar nog zeldzamer is dat hij ook al op vroege parkontwerpen voorkomt. Tussen 1775 en 1778 liet de hertog van Arenberg een deel van zijn kasteelpark in Heverlee in landschappelijke stijl heraanleggen. De ontwerper voorzag toen al op die plaats een alleenstaande parkboom. Aan zijn groeivorm is ook te zien dat de plataan als solitaire boom uitgroeide. Hij kreeg alle kansen om een brede uitwaaierende kruin met zware gesteltakken te ontwikkelen.
Volgens de Poederlé -één van onze eerste dendrologen- is de plataan, zowel de Oosterse als de Westerse, sinds het midden van de 18de eeuw als nieuwe boomsoort in Belgische parken geïntroduceerd. In Engeland waren plataanvariëteiten ruim een eeuw vroeger gekend. In zijn gekend Manuel de l’arboriste vermeldt de Poederlé enkele locaties waar hij platanen had opgemerkt. Leuven was er zo één, waar de botanische tuin in 1761 een exemplaar had aangeplant. En bovendien had de hertog van Arenberg in 1771 in zijn park in Edingen een plataan uitgezet. Het bewijst dat Arenberg de boomsoort kende. Wellicht had hij er kennis mee gemaakt toen hij in 1771 samen met de Poederlé een reis naar Engeland maakte. Het duo bezocht er toen verschillende parken in landschappelijke stijl, waar de parkboom al vaak voorkwam.
Onder de plataan in het Arenbergpark komt roggelelie voor, een zeer zeldzaam bolgewas, dat nu als stinzenplant overleeft maar mogelijk uit vroegere aanplantingen voortkomt. Op vroegere plannen zijn immers bloemperken in de omgeving van de plataan te zien.
Auteurs: Verboven, Hilde
Datum:
De tekst wordt ter beschikking gesteld door: Agentschap Onroerend Erfgoed (AOE)